Ethereum

З пляцоўкі Вікіпедыя
Ethereum
Ethereum logo translucent.svg
Тып вэб-служба[d], крыптавалюта, Блокчэйн, smart contract platform[d], праект і blockchain framework[d]
Аўтар Віталік Бутэрын і Gavin Wood[d][1]
Напісана на Go, JavaScript, C++, Java, C, мова праграмавання, Python, assembly language[d], HTML, XML, каскадныя табліцы стыляў, AMPL[d] і Ruby[2]
Аперацыйная сістэма Linux, Microsoft Windows, macOS і POSIX
Першы выпуск 30 ліпеня 2015
Апошняя версія
Ліцэнзія GNU General Public License, version 3.0[d] і MIT license[d]
Сайт ethereum.org(англ.) 
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Ethereum — другая па велічыні крыптавалютная платформа па рынкавай капіталізацыі пасля Біткойна. Ethereum мае адкрыты зыходны код і заснаваны на тэхналогіі блокчэйн. Як і Біткойн, Ethereum з’яўляецца дэцэнтралізаванай сеткай і не знаходзіцца пад кантролем цэнтральнай арганізацыі, што дазваляе здзяйсняць анлайн-плацяжы ананімна без неабходнасці ў банку ці трэцім баку.[4]

Абрэвіятура ETH і сімвал у выглядзе грэчаскай літары Xi Ξ выкарыстоўваюцца для абазначэння абменных адзінак Ethereum. У дробаў ёсць свае назвы: 1/1000 — фіні, 1/106 — сабо, 1/1018 — вэй.

Майнінг Ethereum падобны на майнінг біткойнаў, але пры рашэнні ланцужка блокаў Ethereum майнер зарабляе эфір. Адна з асноўных функцый Ethereum — смарт-кантракты. Смарт-кантракты Ethereum выконваюцца віртуальнай машынай Ethereum або EVM (віртуальная машына Ethereum).[5]

Як і любую іншую крыптавалюту, Ethereum можна купляць, прадаваць, аплачваць і абменьваць. Тэхналогія Ethereum дазваляе запісваць транзакцыі з любым актывам на размеркаванай аснове ў кантрактах тыпу блокчэйн без выкарыстання традыцыйных юрыдычных працэдур.[6] У адрозненне ад Біткойна, Ethereum — гэта неабмежаваны запас крыптавалюты.[7] Гэта азначае, што крыптавалюта можа знаходзіцца ў стане інфляцыі. Ethereum актыўна гандлюецца на біржах крыптавалют. Яго агульная капіталізацыя ў жніўні 2022 года перавысіла 198 мільярдаў долараў.[8]

Каманда распрацоўнікаў Ethereum цяпер працуе над запускам значнага абнаўлення, якое ўключае поўную рэарганізацыю ўсёй платформы і фарміраванне новай больш маштабнай версіі[9].

Змена механізму кансэнсусу ад Proof of Work (PoW) да Proof of Stake (PoS) — асноўная прычына чакання Ethereum 2.0 ва ўсім крыптасвеце.

Proof-of-stake, або PoS, — механізм, на аснове якога ўладальнікі некаторай долі токенаў сеткі атрымліваюць права на ўзнагароду за праверку блокаў. Гэта супрацьлегласць мадэлі Proof-of-Work (PoW), якая ўжываецца Bitcoin. PoW дае права на пацвярджэнне блокаў тым, хто мае найбольшую вылічальную магутнасць.

Цікавасць да платформы праявілі розныя арганізацыі, у тым ліку Microsoft, IBM, JPMorgan Chase.[10] Bloomberg Businessweek сцвярджае, што праграмнае забеспячэнне, якое распаўсюджваецца Ethereum, можа быць выкарыстана любой асобай, якая шукае абароны ад несанкцыянаванага ўмяшання. Вы можаце бяспечна весці справы з кімсьці, каго вы не ведаеце, таму што ўмовы пазначаны ў смарт-кантракце, убудаваным у блокчэйн.[11]

Вынаходнік і сузаснавальнік кампаніі Apple Стыў Возняк заявіў, што Ethereum можа аказацца гэтак жа ўплывовым, як Apple у доўгатэрміновай перспектыве[12].

Смарт-кантракт[правіць | правіць зыходнік]

Смарт-кантракт — гэта камп’ютэрная праграма або пратакол транзакцыі, прызначаны для аўтаматычнага выканання, кантролю або дакументавання юрыдычна значных падзей і дзеянняў у адпаведнасці з умовамі кантракта або пагаднення.[13][14] Мэтамі смарт-кантрактаў з’яўляюцца скарачэнне патрэбнасці ў давераных пасярэдніках, выдаткаў на арбітраж і правапрымяненне, страт ад Махлярства, а таксама скарачэнне зламысных і выпадковых выключэнняў.[15]

Гандлёвыя аўтаматы згадваюцца як найстарэйшая тэхналогія, эквівалентная рэалізацыі смарт-кантрактаў.[16] Белая кніга 2014 года пра крыптавалюту Ethereum апісвае пратакол Біткойнъ як слабую версію канцэпцыі смарт-кантракту, як гэта вызначана навукоўцам-камп’ютэршчыкам, юрыстам і крыптографам Нікам Сабо.[17] Пачынаючы з Біткойна, розныя крыптавалюты падтрымліваюць мовы сцэнарыяў, якія дазваляюць выкарыстоўваць больш прасунутыя смарт-кантракты паміж недаверанымі бакамі.[18]

Смарт-кантракты варта адрозніваць ад смарт-юрыдычных кантрактаў. Апошняе належыць да традыцыйнага юрыдычнага абавязацельнага пагаднення на натуральнай мове, у якім вызначаныя ўмовы выяўлены і рэалізаваны ў машыначытальным кодзе.[19][20]

Зноскі

  1. https://en.wikipedia.org/wiki/Gavin_Wood
  2. The ethereum Open Source Project on Open Hub: Languages Page — 2006.
  3. https://github.com/ethereum/go-ethereum/releases/tag/v1.10.25
  4. Transactions as anonymous as cash are now possible on Ethereum. finance.yahoo.com. Праверана 26 лістапада 2021.
  5. Top cryptocurrencies by value in 2021: Bitcoin, Ether and more. techradar.com. Праверана 26 лістапада 2021.
  6. Why Bitcoin may herald a new era in finance. economistinsights.com. Архівавана з першакрыніцы 4 сакавіка 2016. Праверана 26 лістапада 2021.
  7. Best Trading Ethereum Guide. comparebrokers.co. Праверана 26 лістапада 2021.
  8. Ether Total Supply and Market Capitalization Chart. etherscan.io. Праверана 26 лістапада 2021.
  9. https://profinvestment.com/staking-ethereum/
  10. Ethereum, a Virtual Currency, Enables Transactions That Rival Bitcoin’s. nytimes.com. Праверана 26 лістапада 2021.
  11. This Is Your Company on Blockchain. bloomberg.com. Праверана 26 лістапада 2021.
  12. Стив Возняк заявил, что Ethereum может стать следующим Apple — Hi-Tech Mail.ru
  13. The Stanford InfoBus and its service layers: Augmenting the internet with higher-level information management protocols. link.springer.com. Праверана 12 мая 2022.
  14. Smart Contracts. jstor.org. Праверана 12 мая 2022.
  15. What Is A Smart Contract And How Does It Work?. kucoin.com. Праверана 12 мая 2022.
  16. Contract Law 2.0: «Smart» Contracts As the Beginning of the End of Classic Contract Law. papers.ssrn.com. Праверана 12 мая 2022.
  17. Ethereum Whitepaper. ethereum.org. Праверана 12 мая 2022.
  18. Interpretation of Contracts and Smart Contracts: Smart Interpretation or Interpretation of Smart Contracts?. kluwerlawonline.com. Праверана 12 мая 2022.
  19. Is code law? Current legal and technical adoption issues and remedies for blockchain-enabled smart contracts. journals.sagepub.com. Праверана 12 мая 2022.
  20. Smart contracts from the contract law perspective: outlining new regulative strategies. academic.oup.com. Праверана 12 мая 2022.