Авары

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Авары
Bulgar warrior.jpg
Выява VIII - X стст.
Агульная колькасць
Рэгіёны пражывання Еўразія
Мова аварская
Рэлігія політэізм
Блізкія этнічныя групы гуны

Ава́ры (грэч.: Άβαροι, Ουαρχωννιται; лац.: Avari; рус.: О́бры)  — саюз качавых народаў, галоўным чынам цюркамоўных, роднасных гунам.

Асноўным этнічным кампанентам авараў была частка жужаняў, якія перасяліліся з Цэнтральнай Азіі на захад і ўключылі ў свой саюз плямёны Заходняй Сібіры, Прыўралля і Паволжа. У 550562 яны вышлі на Паўночны Каўказ. У гэты час авараў налічалася ўсяго каля 50 тыс. чалавек, у іх ліку 10 тыс. воінаў. Характэрнай рысай знешнасці аварскіх воінаў былі доўгія валасы, заплеценыя ў косы.

Да 565 года авары, разграміўшы і падпарадкаваўшы кутрыгураў на Дунаі, вышлі да меж Усходняй Рымскай імперыі (Візантыі). Аварскі хан накіраваў да імператара пасольства з трохсот сваіх супляменнікаў, запатрабаваўшы выплаты штогадовай даніны, але Юсцін II, які незадоўга да гэтага ўзышоў на візантыйскі сталец на афіцыйнай сустрэчы з пасламі (21.11.565) рашуча адмовіў аварам.

У 567 годзе пад кіраўніцтвам хана Баяна ў Паноніі ўтварылася дзяржава Аварскі каганат, захаваўшая за сабой землі да Усходняга Прыазоўя. Авары здзяйснялі набегі на славян, франкаў, лангабардаў, грузін, а таксама на правінцыі Усходняй Рымскай імперыі (Візантыі). Аварскі каганат трымаўся на ваенным падначаленні розных плямёнаў і подкупе племянной знаці. У 626 годзе авары ўмяшаліся ў зацяжную персідска-візантыйскую вайну (602628) і разам з падуладнымі славянамі аблажылі Канстанцінопаль, але пацярпелі паразу.

Адчувальнымі для авараў былі паразы ад балгараў, якія ўтварылі ў 680 уласнае ханства, франкаў і саюза славянскіх плямёнаў, створанага ў 623 франкскім купцом Само — г.зв. «дзяржавы Само». Да канца 7 ст. авары былі выцесненыя з Паўночнага Прычарнамор'я; саслабеў іхні ўплыў у Падунаўі. Канчатковую паразу Аварскі каганат пацярпеў у канцы 8 ст., калі войскі франкаў пад кіраўніцтвам Карла Вялікага разграмілі значнейшыя аварскія крэпасці, у т.л. і сталіцу каганата — Рынг (назва ўмоўная, паселішча ў адным з рынгаў (хрынгаў) паблізу цяперашняй Цімішаары ў Румыніі). Пасля падзення Аварскага каганата авары сталі даннікамі славянскіх мараўскіх плямёнаў. У пачатку 10 ст. землі, на якіх жылі авары, былі заваяваныя венграмі і імя авараў знікла з гісторыі.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • История Венгрии / Отв. ред. Шушарин В. П. — М.: Наука, 1971. — Т.1. С. 75—80