Аўтаномны край Ваяводзіна

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Аўтаномная вобласць Ваяводзіна
Аутономна Покрајина Војводина

Autonomna Pokrajina Vojvodina
Vajdaság Autonóm Tartomány
Autonómna Pokrajina Vojvodina
Provincia Autonomă Voivodina
Автономна Покраїна Войводина
Flag of Vojvodina
Сцяг Ваяводзіны
Coat of arms of Vojvodina
Герб Ваяводзіны
Карта Ваяводзіны і Сербіі Шаблон:Serbia 2
Афіцыйныя мовы Сербская, Венгерская, Славацкая, Румынская, Харвацкая, Русінская
Сталіца Нові Сад
Плошча
– Цалкам
– % вады

21,500 км²
n/a
Насельніцтва
– Цалкам (2002)
Шчыльнасць

2,031,992
94.51/км²
Этнічныя групы
(2002)
Сербы: 65.05%
Венгры: 14.28%
Славакі: 2.79%
Харваты: 2.78%
Югаславы: 2.45%
Чарнагорцы: 1.75%
Румыны: 1.5%
Цыгане: 1.43%
Іншыя: 7.97%
Прэм'ер-міністр Боян Пайціч
Старшыня Скупшчыны Боян Кострэш
ISO 3166-2 CS-VO
Часавы пояс CET, летні CEST
Vojvodina map02.png

Ваяводзіна (серб. Војводина) — аўтаномны край Сербіі, размешчаны паўночней Дуная у межах паўднёвай часткі Сярэднедунайскай нізіны, мелай тут слаба раздзелены рэльеф (вышыня 70-250 м). На паўднёвым захадзе края ўзвышаецца ізаляваны камлюк Фрушка-Гара (вышыня да 539 м), на паўднёвым усходзе - адгор'е Паўднёвых Карпат (вышыня да 641 м). Клімат умераны, кантынентальны. Сярэдняя тэмпература ліпеня 22-24°С, студзеня ад -1,2 да 2,6 °С. Ападкаў 550-750 мм у год. Буйныя рэкі: Дунай, Ціса, Таміш. Пераважаюць ландшафты чарназёмных стэпаў, дзякуючы чаму Ваяводзіна з'яўляецца жытніцай усёй Сербіі. Акрамя гадоўлі збожжавых і тэхнічных культур у краі развіта садоўніцтва, вінакур'е і мяса-малочная жывёлагадоўля.

У VI ст. на тэрыторыі Ваяводзіны пасяліліся славяне, але ўжо ў канцы IX ст. гэтая тэрыторыя была заселеная венграмі і пазней увайшла ў склад Венгерскага каралеўства, разам з якім апынулася ў 1526-1918 пад уладай Габсбургскай манархіі. Падчас Рэвалюцыі 1848-49 у Венгрыі на тэрыторыі Ваяводзіны адбываліся антыфеадальныя выступы сербскіх сялян. У траўні 1848 народная скупшчына шэрагу камітэтаў Паўднёвай Венгрыі, населеных сербамі, абвясціла аўтаномію Ваяводзіны, аднак вянгерскі рэвалюцыйны ўрад адмовілася яе прызнаць. У сярэдзіне 19 ст. у выніку аб'яднання Срэма, Баната і Бачкі было створана адмысловае герцагства (адгэтуль назва Ваяводзіны: серб. Bojводина, ням. Herzogtum - герцагства), існавалае да 1860. У 1918 тэрыторыя Ваяводзіны ўвайшла ў Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў, а пасля пераназвання яго ў Югаславію па новым адміністрацыйна-тэрытарыяльнаму дзяленню з земляў Ваяводзіны была сфармаваная Дунайская банавіна з цэнтрам у горадзе Нові-Сад. Пасля капітуляцыі Югаславіі ў 1941 г. вялікая частка Ваяводзіны была падзеленая паміж Венгрыяй і фашысцкай Харватыяй. У кастрычніку 1944 савецкія войскі вызвалілі тэрыторыю Ваяводзіны, а 31 ліпеня ў Нові-Садзе скупшчына Ваяводзіны абвясціла стварэнне Аўтаномнага краю Ваяводзіна ў складзе Народнай Рэспублікі Сербіі. У 1963 г. ФНРЮ была пераназваная ў СФРЮ, а Аўтаномны край Ваяводзіна ў Аўтаномны Сацыялістычны край Ваяводзіна, якім ён і заставаўся да распаду Югаславіі. Пасля аднабаковага абвяшчэння незалежнасці Косава Ваяводзіна стала адзінай аўтаноміяй кантраляванай Сербіяй.

Ваяводзіна вядомая сваім шматнацыянальным складам насельніцтва. Акрамя сербаў, якія складаюць 65 прац., у ёй жывуць венгры (14%), славакі (3%), харваты (3%), югаславы (3%), чарнагорцы (2%), румыны (1,5%), цыгане (1,5%), русіны (1%), македонцы (0,5%) і іншыя. Па перапісе 2002 г. 69% вернікаў вызнае праваслаўе, 19% - каталіцызм, 3,5% - пратэстанцызм. Афіцыйнымі мовамі з'яўляюцца сербская, венгерская, славацкая, румынская, русінская і украінская.

Усяго ў краі пражывае звыш двух мільёнаў чалавек.

Гарады[правіць | правіць зыходнік]

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]