Бабруйская крэпасць
| Крэпасць | |
|
Бабруйская крэпасць
|
|
 |
|
| Краіна | Беларусь |
| Горад | Бабруйск |
| Будаўнік | расійскі інжынер-генерал Карл Іванавіч Оперман (1765 — 1831 гг.) |
| Першае згадванне | 1810 |
| Будаўніцтва | (4.06.1810 — 1811 г.)—(1812—1855 гг.) |
| Статус | Аб'ект рэспубліканскага значэння |
Бабруйская крэпасць — крэпасць збудаваная паводле плана Опермана расійскім войскам у Бабруйску ў 1807—1812, дабудоўвалася да 1825.
У 1812 крэпасць была ўзброеная больш за 300 гарматамі, сцены казармаў мелі таўшчыню 7—8 цаглін, асобных бастыёнаў — 8—10 цаглін, і былі непрабівальнымі для тагачаснай артылерыі. Крэпасць была абкружана высокім земляным валам і водным каналам.
У будове ўдзельнічалі 50 батальёнаў салдатаў і шмат вольнаёмных, таксама да масавага ўдзелу ў будоўлі былі прымушаныя сяляне з наваколля. Крэпасць была пастаўлена на месцы старажытнага замка, пад парахавы склеп у езуітаў быў канфіскаваны манастыр. У будаўніцтве крэпасці актыўна ўдзельнічаў Тэадор Нарбут.
Крэпасць вытрымала працяглую французскую аблогу ў час вайны 1812 г.. У 19 ст. служыла палітычнай турмой. Тут знявольваліся дзекабрысты, петрашэўцы, В. Дунін-Марцінкевіч, Паўлюк Багрым. Крэпасць была месцам паўстання салдатаў дысцыплінарнага батальёна (1905).
Напачатку 1918 года крэпасць была занятай І Польскім Корпусам пад кіраўніцтвам ген. Юзэфа Доўбара-Мусніцкага. Да мая 1918 года яна з'яўлялася галоўнай сядзібай Корпусу і сталіцай тэрыторыі пад польскай адміністрацыяй, у склад якой уваходзіў горад Бабруйск і яго наваколлі. У маі немцы вымусілі дэмабілізацыю польскіх войскаў і занялі крэпасць.
У крэпасці знаходзіліся польскі лагер для ваеннапалонных чырвонаармейцаў (1919—1920), нямецкі канцлагер у час 2-й сусветнай вайны (забітыя і замораныя голадам каля 40 тыс. савецкіх вайскоўцаў і каля 40 тыс. цывільных людзей з наваколля).
[правіць] Гл. таксама
[правіць] Літаратура
- Скрыпка М. Цытадэль над Бярэзінай // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. — Мн.: Полымя. — ISSN 0131-2669., №4, 1987. С.18—19.
- Піваварчык С. Беларусь у фартыфікацыйным ўмацаванні Расійскай Імперыі. ― Гродна, 2004.
