Горад Чарнігаў

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці
Горад
Чарнігаў
Чернігів
Сцяг Герб
Сцяг
Герб
Chernihiv Panorama.jpg

Каардынаты: 51°30′00″ пн. ш. 31°18′00″ у. д. / 51.5° пн. ш. 31.3° у. д. (G) (O) (Я)51°30′00″ пн. ш. 31°18′00″ у. д. / 51.5° пн. ш. 31.3° у. д. (G) (O) (Я)

Краіна
Першае згадванне
Вышыня цэнтра
124 м
Насельніцтва (2009)
299 989 чалавек
Тэлефонны код
+380 0462 (2)
Паштовы індэкс
14000

Чарнігаў (Украіна)
Чарнігаў
Чарнігаў

Чарні́гаў (укр.: Чернігів, руск.: Чернигов), горад на поўначы Украіны на рацэ Дзясна, адзін з найстарэйшых гарадоў Украіны (9 ст.). Сталіца Чарнігаўскай вобласці. Насельніцтва складае 295,5 тыс. чал. (2005).

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У IX ст. цэнтр севяран. Упершыню ўпамінаецца ў летапісе пад 907. 3 X ст. ў складзе Кіеўскай Русі. У 1024—36 і 1054—1239 эканамічны і палітычны цэнтр Чарнігаўскага княства. У 1239 разбураны мангола-татарскімі войскамі Батыя. 3 2-й пал. XIV ст. ў складзе ВКЛ. У выніку вайны Маскоўскай дзяржавы з Вялікім княствам Літоўскім 1500—03 разам з Чарнігава-Северскай зямлёй адышоў да Расійскай дзяржавы. Паводле Дэулінскага перамір'я 1618 у складзе Рэчы Паспалітай, у 1623 атрымаў магдэбургскае права. Летам 1648 горад захоплены паўстанцамі, цэнтр Чарнігаўскага казацкага палка. Паводле Андросаўскага перамір'я 1667 у складзе Расійскай дзяржавы. 3 1679 у Чарнігаве дзейнічала друкарня, з 1700 — калегіум. 3 1782 цэнтр Чарнігаўскага намесніцтва, з 1797 Маларасійскай, з 1802 Чарнігаўскай губерні. Акупіраваны германскімі войскамі (сакавік 1918 — студзень 1919), арміяй Дзянікіна (кастрычнік—лістапад 1919). 3 1925 цэнтр акругі, з 1932 — вобласці. У ІІ сусветную вайну акупіраваны (1941) нацысцкай Германіяй, заняты Чырвонай Арміяй у выніку Чарнігаўска-Прыпяцкай аперацыі 1943.

Прамысловасць[правіць | правіць зыходнік]

Лёгкая прамысловасць (шарсцяная, абутковая, швейная), харчовая (мясная, малочная, кандытарская), машынабудаванне і металаапрацоўка, хімічная, паліграфічная, дрэваапрацоўчая прамысловасць, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў.

Транспарт[правіць | правіць зыходнік]

Вузел чыгунак і аўтадарог, порт на р. Дзісна (бас. р. Дняпро).

Культура, адукацыя[правіць | правіць зыходнік]

Педагагічны інстытут. 2 тэатры, у т.л. драматычны. Музеі: гістарычны, мастацкі, народнага дэкаратыўнага мастацтва, М. М. Кацюбінскага.

Выдатныя мясціны[правіць | правіць зыходнік]

Архітэктурна-гістарычны запаведнік: Чарнігаўскі Спаса-Праабражэнскі сабор, Барысаглебскі (XII ст.) сабор; Пятніцкая царква (XII—XIII ст.); ансамблі Ялецкага (XVII ст.; з Успенскім саборам, XII ст.) і Троіцкага (XVII—XVIII ст.) манастыроў.

Вядомыя асобы[правіць | правіць зыходнік]

У Сеціве[правіць | правіць зыходнік]