Ёжэф Міндсенці

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Ёжэф Міндсенці
Mindszent József virággal.jpg
Герб

Адукацыя:
Прафесія: ксёндз
Нараджэнне: 29 сакавіка 1892(1892-03-29)[1][2][…]
Смерць: 6 мая 1975(1975-05-06)[1][2][…] (83 гады)
Пахаванне:

Аўтограф: Signature mindszenty jozsef.gif
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Ёжэф Міндсенці (венг.: Mindszenty József, імя пры нараджэнні Ёжэф Пехм, венг.: Pehm József; 29 сакавіка 1892, Чэхіміндсент[en] (сучаснае медзье Ваш), Аўстра-Венгрыя — 6 мая 1975, Вена, Аўстрыя) — венгерскі кардынал. Архібіскуп Эстэргама і прымас Венгрыі. Кардынал-святар з 18 лютага 1946, з тытулам царквы Санта-Стэфана-Ратонда з 22 лютага 1946. Актыўны дзеяч Венгерскага паўстання 1956 года.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Ёжэф Пехм нарадзіўся ў 1892 годзе ў вёсцы Чэхіміндсент[en] (сучаснае медзье Ваш), у сям'і небагатых сялян. Па сканчэнні школы паступіў у семінарыю горааы Самбатхей. Па сканчэнні семінарыі 12 чэрвеня 1915 года пасвечаны ў святары. У 1917 годзе была апублікавана яго першая кніга. У перыяд камуністычнай дыктатуры Белы Куна ў 1919 года быў кінуты ў турму. Пасля прыходу да ўлады Міклаша Хорці быў адпушчаны на волю і працаваў прыходскім святаром у Залаэгерсегу. У 1941 годзе прыняў новае прозвішча — Миндсенти, утвораную ад назвы роднай вёскі. 25 сакавіка 1944 года Ёжэф Міндсенці быў узведзены ў біскупы і прызначаны біскупам Веспрэма.

31 кастрычніка 1944 года новы веспрэмскі біскуп апублікаваў дэкларацыю з заклікам, скіраваным супраць фашысцкага ўрада Ферэнца Салашы, завошта быў кінуты ў турму і вызвалены толькі пасля сканчэння вайны ў 1945 годзе.

Магіла кардынала Міндсенці ў крыпце Эстэргамскай базілікі.

16 верасня 1945 года папам Піем XII Міндсенці быў узведзены ў статус архібіскупа Эстэргама і прымаса Венгрыі, а праз паўгода ён стаў кардыналам-святаром з тытулам царквы Санта-Стэфана-Ратонда. Пасля прыходу да ўлады ў краіне камуністычных сіл кардынал Міндсенці засяродзіў сваю дзейнасць на абароне Каталіцкай царквы ў краіне, так 23 мая 1948 года ён апублікаваў пратэст супраць нацыяналізацыі каталіцкіх школ. Актыўная дзейнасць кардынала выклікала нянавісць да яго з боку камуністаў, 26 снежня 1948 года ён быў ізноў арыштаваны, у лютым 1949 года на сфабрыкаваным працэсе быў прызнаны вінаватым у здрадзе і шпіянажы і прысуджаны да пажыццёвага зняволення.

Пасля пачатку Венгерскага паўстання 1956 года урад Імрэ Надзя вызваліў кардынала Міндсенці са зняволення. 3 лістапада Міндсенці выступіў па радыё з заклікам да нейтралітэту Венгрыі і свабоды сумлення. Пасля падаўлення паўстання савецкімі войскамі Міндсенці атуліўся ў амерыканскім пасольстве ў Будапешце, дзе жыл на працягу амаль 15 гадоў.

Дыпламатычныя перамовы, распачатыя папам Паўлам VI, дазволілі кардыналу Міндсенці ў 1971 годзе, нарэшце, пакінуць пракамуністычную Венгрыю і пераехаць у Вену. 6 лютага 1974 года Ёжэф Міндсенці абвясціў пра свой сыход з паста архібіскупа Эстергома і прымаса Венгрыі, аднак наступнік не быў прызначаны, кафедра была абвешчана вакантнай. Толькі пасля смерці кардынала Міндсенці папа прызначыў на Эстэргамскую кафедру архібіскупа Ласла Лекаі.

Помнік Ёжэфу Міндсенці ў Залаэгерсегу.

Ёжэф Міндсенці памёр 6 мая 1975 года. Пры жыцці ён шматкроць заяўляў, што пераедзе ў Венгрыю толькі тады, калі яе пакінуць савецкія салдаты і яна стане свабоднай. Гэта здарылася ўжо пасля яго смерці, 4 мая 1991 года рэшткі кардынала Міндсенці былі ўрачыста перапахаваны ў крыпце базілікі Святога Адальберта ў Эстэргаме.

Ёжэф Міндсенці абвешчаны Слугой Божым, пачаты працэс яго беатыфікацыі. У сучаснай Венгрыі шануецца нацыянальным героем, у яго гонар названа мноства вуліц і плошчаў у венгерскіх гарадах, пастаўлены шэраг помнікаў.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. 2,0 2,1 Jozsef Mindszenty // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  3. 3,0 3,1 József Mindszenty // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 http://lexikon.katolikus.hu/M/Mindszenty.html / пад рэд. D. István, V. JánosSzent István Társulat. Праверана 13 чэрвеня 2019.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Стыкалин А. С. Кардинал Миндсенти // Вопросы истории. — 2013. — № 7. — С. 38—58.

Спасылкі і крыніцы[правіць | правіць зыходнік]