Ананімны твор

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Ананімны твор у літаратуры — друкаваны або рукапісны твор без пазначэння імя аўтара або падпісаны псеўданімам. Найчасцей прычынай ананімнасці было жаданне пазбегнуць ганенняў з боку ўлад.

Ананімна з'явіліся многія літаратурныя і філасофскія творы: «Думкі» Б. Паскаля, «Максімы» Ф. Ларошфуко, творы Вальтэра, «Падарожжа з Пецярбурга ў Маскву» А. Радзішчава, «Таўрыяіяда» А. Пушкіна і інш.

Беларусь[правіць | правіць зыходнік]

У старажытнай беларускай літаратуры многія творы (асабліва свецкія) былі ананімныя. У перыяд станаўлення новай беларускай літаратуры, якая стваралася непрафесійнымі пісьменнікамі, яе аўтары не імкнуліся занатаваць сваё аўтарства, тым болей што гэтыя творы звычайна распаўсюджваліся вусна або ў рукапісах. Па меры росту нацыянальна-культурнай свядомасці абуджалася і цікавасць да пытання аўтарства беларускіх твораў (Я. Баршчэўскі, Я. Чачот, В. Дунін-Марцінкевіч і інш.).

З сярэдзіны 19 ст. беларуская літаратура мела пераважна апазіцыйны да самаўладства характар, большасць яе твораў прасякнута вострай крытыкай дзяржаўнага ладу, таму іх забаранялася друкаваць аж да 1906 года. Але і пазней найбольш вострыя творы з'яўляліся ананімна. Паводле жанру ананімны творы разнастайныя: паэмыЭнеіда навыварат», «Тарас на Парнасе»), лірычныя вершы («Вясна гола перапала», «Ой, у полі вецер вые»), вершаваныя або празаічныя гутаркіГутарка Данілы са Сцяпанам», «Гутарка старога дзеда»). Некаторыя ананімныя творы мелі форму адозваў або палітычных пракламацый (у свой час так выдаваліся асобныя творы К. Каганца, Цёткі і інш.). Востракрытычныя ананімныя творы бытавалі і ў савецкі час («Сказ пра Лысую гару»).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]