Арфаэпічны слоўнік беларускай мовы

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Арфаэпічны слоўнік беларускай мовы
ASBM.jpg
Вокладка «Арфаэпічнага слоўніка беларускай мовы»
Аўтар В.П. Русак,
Ю.С. Гецэвіч,
С.І. Лысы,
В.А. Мандзік
Жанр акадэмічны слоўнік
Мова арыгінала беларуская
Выдавецтва Беларуская навука
Выпуск 2017
Старонак 757
ISBN 978-985-08-2128-7

«Арфаэпі́чны сло́ўнік белару́скай мо́вы» — першы поўны акадэмічны слоўнік беларускай мовы, які фіксуе правілы літаратурнага вымаўлення. Выдадзены ў 2017 годзе. У аснову рэестра арфаэпічнага даведніка, які складае больш за 117 тыс. слоў, пакладзены рэестр «Слоўніка беларускай мовы», выдадзенага пад навуковай рэдакцыяй А. А. Лукашанца і В. П. Русак (Беларуская навука, 2012). Комплекснае прадстаўленне сістэмы арфаэпічных норм сучаснай літаратурнай беларускай мовы падрыхтавана спецыялістамі двух інстытутаў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі — Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа і Аб’яднанага інстытута праблем інфарматыкі.

Cтруктура слоўніка[правіць | правіць зыходнік]

Слоўнік дае чытачу неабходныя звесткі пра вымаўленне праз падачу поўнай транскрыпцыі слоў. У транскрыпцыях пададзены як асноўныя, так і пабочныя націскі. Некаторыя словы пададзены з варыятыўным вымаўленнем.

" ры́льца [ры́л'ца]
ры́мар [ры́мар]
рыма́рня [рыма́рн'а]
ры́марскі [ры́марск'і]
ры́марства [ры́марства]
рыме́йк [рым'э́йк] // [рымэ́йк]
рыме́йкер [рым'э́йк'эр] // [рымэ́йк'эр]
ры̀мска-каталі́цкі [ры̀мскакатал'і́цк'і]
ры́мскі [ры́мск'і]
"

У якасці арфаэпічных норм у слоўніку ў першую чаргу замацаваны тыя варыянты вымаўлення, якія адпавядаюць традыцыям і тэндэнцыям развіцця сучаснай беларускай літаратурнай мовы.

Пры складанні слоўніка выкарыстоўваліся распрацаваныя С. І. Лысым і Ю. С. Гецэвічам алгарытмы канвертавання электроннага арфаграфічнага запісу беларускіх слоў у фанетычную транскрыпцыю.

Узнагароды[правіць | правіць зыходнік]

У студзені 2018 года праца па стварэнні слоўніка была ўключана ў Топ-10 вынікаў дзейнасці навукоўцаў НАН Беларусі ў вобласці фундаментальных і прыкладных даследаванняў за 2017 год. Узнагарода была прысуджана калектыву аўтараў з наступнай фармулёўкай: «За распрацоўку метадалогіі канвертавання электроннага арфаграфічнага запісу беларускіх слоў у фанетычную транскрыпцыю і стварэнне першага поўнага беларускага лінгвістычнага даведніка»[1][2].

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Топ-10 за 2017 год (руск.)  // Навука : газета. — Мінск: 2018. — № 3.
  2. Сяргей Дубовік. Моўная сінергія (бел.)  // Навука : газета. — Мінск: 2018. — № 8.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]