Бітва пад Віцебскам (1664)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Бітва пад Віцебскам
Асноўны канфлікт: Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў
Viciebsk. Віцебск (1664) (2).jpg
Віцебск у сярэдзіне XVII ст.
Дата 6 чэрвеня 1664
Месца ваколіцы Віцебска
Вынік перамога войскаў Рэчы Паспалітай
Праціўнікі
Coat of Arms of the Polish-Lithuanian Commonwealth.svg Рэч Паспалітая Imperial Coat of arms of Russia (17th century).svg Маскоўская дзяржава
Камандуючыя
Міхал Казімір Пац Іван Хаванскі

Бітва пад Віцебскам 6 чэрвеня 1664 года — эпізод вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў, пераможнае для вялікалітоўскага боку баявое сутыкненне з маскоўскім войскам.

Восенню 1663 года кароль Ян Казімір з вялікім войскам рушыў на правабярэжную Украіну. У студзені 1664 года войскі Рэчы Паспалітай увайшлі на Севершчыну, тым часам тэрыторыю Маскоўскай дзяржавы. Вясной 1664 года частка войскаў на чале польнага гетмана літоўскага Міхала Казіміра Паца пакінула галоўныя каралеўскія сілы і рушыла на поўнач, каб супрацьстаяць войску Івана Хаванскага.

Маскоўскае войска рушыла па ўсходняй часты Вялікага Княства Літоўскага, «выпаліла і высекла» на сваім шляху Дуброўна, Оршу, Чарэю і Талачын, «палілі да самага Барысава»[1], а потым да лета стаяла каля Віцебска збіраючы харч і чакаючы папаўнення.

У лютым Пац разбіў пад Бранскам маскоўскае войска на чале з Баратынскім[2] і рушыў ад Старадуба да Магілёва.

Першыя сутычкі адбыліся 5 чэрвеня 1664 года. Бітва пачалася 6 чэрвеня на Лучосе. У баі маскоўцы захапілі гетманскую харугву Паца[3]. Але пасля маскоўская кавалерыя, якая наступала без падтрымкі пяхоты, была адкінута і разбеглася, замест збору ў лагеры. Так ноўгарадскія казакі ўцяклі да самага Ноўгараду[4]. Пасля гэтага войска Хаванскага, дзе засталася адна пяхота, былі разбіты. Хаванскі з рэштай войска ледзь прабіўся да Віцебска, дзе яму дапамог маскоўскі гарнізон.

Пасля паражэння цар адхіліў Хаванскага ад камандавання і прызначыў новага ваяводу — Юрыя Даўгарукава.

Зноскі

  1. Курбатов О. А. Из истории военных реформ в России во 2-й половине XVII века. Реорганизация конницы на материалах Новгородского разряда 1650-х — 1660-х гг./Диссертация на соискание ученой степени кандидата исторических наук, М., 2002, стр. 162—163
  2. Pacowie : materyjały historyczno-genealogiczne / ułożone i wydane przez Józefa Wolffa Архівавана 3 снежня 2021.
  3. РГАДА. Ф. 210. Смотренные списки, № 20, л 640—643. Курбатов О. А. Морально-психологические аспекты тактики русской конницы в середине XVII века // Военно-историческая антропология. Ежегодник, 2003 / 2004. Новые научные направления. М., 2005. С. 193—213.
  4. Курбатов О. А. Морально-психологические аспекты тактики русской конницы в середине XVII века // Военно-историческая антропология: Ежегодник, 2003/2004: Новые научные направления. — М., 2005. — С. 193—213