Міхал Казімір Пац

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Міхал Казімір Пац
Michal Kazimerz Pac.jpg
POL COA Gozdawa.svg
Герб «Газдава»
сцяг
Гетман вялікі літоўскі
1667 — 1682
Папярэднік: Павел Ян Сапега
Пераемнік: Казімір Ян Сапега
Ваявода віленскі
1669 — 1682
Папярэднік: Ежы Караль Глябовіч
Пераемнік: Казімір Ян Сапега
 
Нараджэнне: каля 1624
Смерць: 4 красавіка 1682({{padleft:1682|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})
Вака пад Вільняй
Род: Пацы
Бацька: Пётр Пац
Маці: Альжбета Шэмет
Жонка: няма
Дзеці: няма

Міхал Казімір Пац (каля 16244 красавіка 1682, Вака пад Вільняй) — ваенны і дзяржаўны дзеяч Вялікага княства Літоўскага, польны гетман літоўскі ў 16631667 і вялікі гетман літоўскі ў 16671682 гадах, ваявода смаленскі (1663—1667), кашталян (1667—1669) і ваявода віленскі (1669—1682).

Быў старостам дынабургскім, геранёнскім, усвяцкім і мерацкім; адміністратар Магілёўскай эканоміі.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Прадстаўнік шляхецкага роду Пацаў герба «Газдава», сын Пятра, ваяводы троцкага, і Альжбеты з Шэметаў.

Рана пачаў вайсковую службу. У 1649 вызначыўся ў змаганьні з Багданам Хмяльніцкім. У 1658 стаў каралеўскім палкоўнікам, у 1659чашнікам, потым абозным вялікім літоўскім і рэгіментараў войскаў каронных.

У часы Шведскага патопу ваяваў са шведамі ў Курляндыі. У вайну з Маскоўскай дзяржавай (16541667) праводзіў ваенныя дзеянні супраць захопнікаў на землях Вялікага Княства Літоўскага. Удзельнічаў у баях з войскам Хаванскага, 11 ліпеня 1660 штурмам вызваліў Вільню, у снежні 1660 атрымаў перамогу пад Шкловам.

У 1663 суцішаў жаўнерскія хваляванні, падчас якіх загінуў гетман польны літоўскі Вінцэнт Гасеўскі. У тым жа годзе за вайсковыя заслугі атрымаў пасаду ваяводы смаленскага і булаву гетмана польнага літоўскага.

У Задняпроўскую кампанію (16631664) здабыў Рослаўль, разбіў ваяводу Баратынскага каля Бранска[1]. Падчас рокашу Любамірскага падтрымаў караля, але не ўзяў удзелу ў бітве пад Мантвамі. Нягледзячы на гэта, у 1667 атрымаў булаву гетмана вялікага. Быў у складзе дэлегацыі Рэчы Паспалітай пры падпісанні Андросаўскага перамір'я.

На пасадзе гетмана займаўся развіццём літоўскай артылерыі, а таксама выданьнем перапісаў, што рэгулявалі ўнутранае жыццё войска, дысцыпліну і вайсковы суд.

Разам з канцлерам Крыштафам Пацам (у некаторых крыніцах падаецца як брат Міхала Казіміра, хоць на самой справе прыходзіўся яму траюрадным пляменнікам) ачольваў групоўку супраціўнікаў Радзівілаў, арыентаваўся на Аўстрыю. У 1668 узначаліў у Вялікім Княстве Літоўскім шляхецкі рух, што падтрымліваў Міхала Карыбута Вішнявецкага. Падчас панавання Вішнявецкага меў вялікі палітычны ўплыў у Рэчы Паспалітай.

Пасля адрачэння ад трона Яна II Казіміра ў 1668 спачатку падтрымаў прафранцузскую партыю, але потым далучыўся да прыхільнікаў Міхала Карыбута Вішнявецкага.

Супернік Яна Сабескага, пасля пераможнай Хоцінскай бітве (1673) адмовіўся ўдзельнічаць у наступнай вайне з туркамі. Праз год, калі Ян Сабескі ўзяў Бар, такім жа чынам адмовіўся падтрымаць яго ў баявых дзеяннях і са сваімі харугвамі адступіў у Вялікае Княства Літоўскае.

Памёр 4 красавіка 1682 у Вацы пад Вільняй. Прах гетмана пахавалі пад уваходам у заснаваны ім віленскі касцёле святых Пятра і Паўла.

Галерэя[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

Крыніцы[правіць | правіць зыходнік]