Бітва пад Шапялевічамі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Бітва пад Шапялевічамі
Асноўны канфлікт: Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай, 1654-1667
Дата 24 жніўня 1654
Месца Шапялевічы (ВКЛ)
Вынік Перамога расійскага войска
Праціўнікі
Herb Rzeczypospolitej Obojga Narodow.svg Рэч Паспалітая Coat of Arms of Russian Empire.svg Расія
Камандуючыя
Януш Радзівіл Аляксей Трубяцкой
Сілы бакоў
5.000 - 8.000 чалавек ~15.000 чалавек
Страты
каля 1000 забітых
270 палонных [1]
9 забітых
97 параненых
 Прагляд гэтага шаблона Вайна Расіі з Рэччу Паспалітай (1654—1667)

1654
Смаленск
ГомельМсціслаўльШклоў (1) • Шклоў (2) • ШапялевічыДуброўняВіцебскСтары Быхаў (1)
1655
Ахматаў
Магілёў (1) • ВільняЛьвоўГарадокАзернаяБярэсце
Аднаўленне баявых дзеянняў
1658
Кіеў
ВеркіВарваКоўна
1659
Мядзель
Стары Быхаў (2) • Канатоп
1660
Магілёў-Падольскі
ЛяхавічыБарысаўПалонкаМагілёў (2)• ЛюбарСлабодзішчаБасяЧуднаў
1661
Друя
КушлікіВільня (2) • Пераяслаў
1662
Канеў
Бужын
1663
Перакоп
Кампанія Яна ІІ Казіміра
1664
Рослаў
ГлухаўПірагоўкаКасулічыДрокаў
Заключны этап
Віцебск (2) •
СтавішчаМедвінСебеж
1665
Корсунь
Белая ЦаркваДзвіна
1666
Дынабург
Батог

Бітва пад Шапялевічамі ці бітва пад Барысавам — адна з бітваў Вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667. Адбылася напачатку вайны 24 жніўня 1654 года ля в. Шапялевічы (зараз Круглянскі раён) і завяршылася перамогай рускага войска князя Аляксея Трубяцкога над войскам Рэчы Паспалітай пад кіраўніцтвам вялікага гетмана літоўскага Януша Радзівіла.

Пасля таго, як войску Януша Радзівіла ўдалося 12 жніўня 1654 ў бітве пад Шкловам нанесці паражэнне арміі князя Чаркаскага, гетман літоўскі з 5-тысячным войскам вырашыў стрымаць наступленне другой расійскай арміі на чале з князем Трубяцкім (каля 15 тыс. салдатаў), якая 20 жніўня пераправілася на правы бераг Дняпра.

Януш Радзівіл рушыў пад Шапялевічы. Тут падчас пераправы яму ўдалося стрымаць перадавыя расійскія атрады, аднак пасля падыходу галоўных сіл расійская пяхота заняла Шапялевічы, а кавалерыя пад яе прыкрыцём пачала абыходзіць польска-літоўскае войска з фланга. Спроба контратакі не ўдалася. 25 жніўня пяхота Радзівіла была разбіта. Абоз і артылерыя адступіўшых былі захоплены. Таксама захоплены сцяг і карэта параненага Я. Радзівіла, якому ледзь удалося выратавацца самому.

У Рэчы Паспалітай больш не засталося буйных сілаў паміж Дняпром і Бярэзінай. Паражэнне пры Шапялевічах абумовіла хуткае падзенне Смаленска (гл. Аблога Смаленска, 1654). Пасля бітвы армія Вялікага княства Літоўскага фактычна перастала існаваць. Але ўжо ў верасні 1654 Януш Радзівіл абвясціў, што войска ВКЛ адроджана і гатовае да наступных ваенных дзеянняў.

Зноскі

  1. Bobiatyński K. «Od Smoleńska do Wilna. Wojna Rzeczypospolitej z Moskwą 1654-1655». 2004. Inforteditions