Вавель

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Від на Вавельскі ўзгорак з боку Віслы

Вавель (польск.: Wawel — узгорак) — замкавы комплекс на аднайменным узгорку ў горадзе Кракаў, старажытнай сталіцы Польшчы. Знаходзіцца на левым беразе Віслы, на поўдні ад Старога горада.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У пачатку 9 ст. тут існаваў умацаваны горад. З 11 ст. да 1564 Вавель — галоўная каралеўская рэзідэнцыя. Вядомы комплексам помнікаў архітэктуры 10—17 ст.: ратонда Дзевы Марыі (2-я палова 10 ст.), каралеўскі замак (13—17 ст.) з рэнесансавым аркадным унутраным дваром (1502—1516, архітэктар Ф. Ф'ёрэнціна, Б. Берэчы), заламі ў стылях готыкі, рэнесансу і барока (у т.л. «Пасольская» зала з разной столлю, упрыгожанай т. зв. Вавельскімі галовамі, 1531—35 і з 1925, скульптар К. Дунікоўскі), гатычны кафедральны сабор (14 ст., магільны склеп польскіх каралёў, епіскапаў і вядомых дзеячаў нацыянальнай гісторыі — А. Міцкевіча, Ю. Славацкага, Ю. Пілсудскага, Т. Касцюшкі і інш.) з раманскай крыптай св. Леанарда (каля 1100), рэнесансавай капліцай Жыгімонта I (1517—33) і шматлікімі надмагіллямі (работы Ф. Штоса, Яна Міхаловіча і інш.). У замку — Дзяржаўныя мастацкія зборы (у т.л. вавельскія габелены; звон Жыгімонта). У архіве каштоўныя рукапісы 12 ст.

Вавель занесены ЮНЕСКА y спіс сусветнай спадчыны.

Храналогія[правіць | правіць зыходнік]

Музей[правіць | правіць зыходнік]

Замак — вядомы музейны цэнтр Польшчы. У яго запасніках ёсць калекцыі зброі, габеленаў, гістарычных дакументаў, звязаных з дзяржаўніцкай дзейнасцю Гугі Калантая і стварэннем Канстытуцыі 3 мая.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.3: Беларусы — Варанец / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш — Мн.: БелЭн, 1996. — Т. 3. — 511 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0068-4 (т. 3).

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Commons

Каардынаты: 50°03′15″ пн. ш. 19°56′07″ у. д. / 50.054167° пн. ш. 19.935278° у. д. (G) (O) (Я)