Восіп Міхайлавіч Кавалеўскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Восіп Міхайлавіч Кавалеўскі
Jozef Kowalewski 1878.png
Дата нараджэння

28 снежня 1800 (9 студзеня 1801)

Месца нараджэння

Вялікая Бераставіца, Гродзенская губерня, Расійская імперыя

Дата смерці

20 кастрычніка (1 лістапада) 1878 (77 гадоў)

Месца смерці

Варшава, Царства Польскае, Расійская імперыя

Месца пахавання

Старыя Павонзкі[d]

Грамадзянства

Romanov Flag.svg Расійская імперыя

Дзеці:

Мікалай Восіпавіч Кавалеўскі[d] і Павел Восіпавіч Кавалеўскі[d]

Род дзейнасці

усходазнавец, мовазнавец

Навуковая сфера

класічная філалогія

Месца працы

Казанскі ўніверсітэт

Альма-матар

Віленскі ўніверсітэт[d][1]

Навуковы кіраўнік

Готфрыд Эрнст Гродэк[d]

Узнагароды і прэміі
Order of Saint Anna, 1st class Order of Saint Stanislaus, 1st class ордэн Святога Уладзіміра 2 ступені Дзямідаўская прэмія
Commons-logo.svg Восіп Міхайлавіч Кавалеўскі на Вікісховішчы

Восіп (Юзаф) Міхайлавіч Кавалеўскі (28 снежня 1800 (9 студзеня 1801), Вялікая Бераставіца, Гродзенскі павет — 9 (21) кастрычніка 1878, Варшава) — польскі філолаг, гісторык, арыенталіст.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Паходзіў з сям'і ўніяцкага святара. У 1808—1817 вучыўся ў Свіслацкай гімназіі, удзельнічаў у тайнай арганізацыі «Таварыства аматараў навукі і айчыннай славеснасці». У 1821 скончыў факультэт літаратуры і вольных мастацтваў Віленскага ўніверсітэта. Выкладаў польскую, лацінскую і грэчаскую мовы ў Віленскай гімназіі. Удзельнічаў у тайных таварыствах філаматаў і філарэтаў, за што быў арыштаваны царскімі ўладамі ў 1823. У 1825 высланы ў Казань, дзе ва ўніверсітэце вывучаў усходнія мовы. У 1827 выехаў у Іркуцк, дзе ўдасканальваў веданне мангольскай мовы. У 1829 накіраваўся ў падарожжа па Манголіі і Кітаі. У 1833 вярнуўся ў Казанскі ўніверсітэт, дзе быў прызначаны спачатку ад'юнктам, а потым прафесарам. Прывёз вельмі багатую калекцыю матэрыялаў і рукапісаў на мангольскай, тыбецкай, кітайскай, маньчжурскай мовах. У 1835 выдаў «Кароткую граматыку мангольскай кніжнай мовы»; у 1836—1837 «Мангольскую хрэстаматыю» (т. 1—2); у 1844—1849 «Мангольска-руска-французскі слоўнік» (т. 1—3), за які атрымаў ад Пецярбургскай АН Дзямідаўскую прэмію. У 1847 абраны акадэмікам Пецярбургскай АН. Выступаў у друку з артыкуламі на філалагічныя тэмы, перакладаў на польскую мову антычную класіку. У 1855—1860 рэктар Казанскага ўніверсітэта. З 1862 прафесар і дэкан гісторыка-філалагічнага факультэта Варшаўскага ўніверсітэта.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Kotwicz W. Józef Kowalewski — orientalista (1801—1878). Wrocław, 1948;
  • Фролов Е. Вильнюсский период жизни и деятельности О. М. Ковалевского // Учёные записки Вильнюсского университета. Серия историко-филологическая. 1958, т. 4;
  • Шамов Г. Ф. Профессор О. М. Ковалевский: Очерк жизни и научной деятельности. Казань, 1983;
  • Міхнюк У. М., Шалькевіч В. Ф. Усходазнаўца Восіп Кавалеўскі // Весці АН БССР. Серыя грамадскіх навук. 1985, № 5;
  • ЭГБ, т. 3;
  • АЗБ.
  • Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. — Т. 1. — Мн:, 2003. ISBN 985-6374-04-9