Восіп Міхайлавіч Кавалеўскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Восіп Міхайлавіч Кавалеўскі
польск.: Józef Szczepan Kowalewski
Jozef Kowalewski 1878.png
Дата нараджэння 28 снежня 1800 (9 студзеня 1801)
Месца нараджэння
Дата смерці 20 кастрычніка (1 лістапада) 1878 (77 гадоў)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Дзеці: Мікалай Восіпавіч Кавалеўскі[d] і Павел Восіпавіч Кавалеўскі[d]
Род дзейнасці усходазнавец, мовазнавец
Навуковая сфера класічная філалогія, Mongolian studies[d] і Buddhist studies[d]
Месца працы
Навуковая ступень Q4212320?
Альма-матар
Навуковы кіраўнік Готфрыд Эрнст Гродэк[d]
Узнагароды і прэміі
Commons-logo.svg Восіп Міхайлавіч Кавалеўскі на Вікісховішчы

Восіп (Юзаф) Міхайлавіч Кавалеўскі (28 снежня 1800 (9 студзеня 1801), Вялікая Бераставіца, Гродзенскі павет — 9 (21) кастрычніка 1878, Варшава) — польскі філолаг, гісторык, арыенталіст.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Паходзіў з сям'і ўніяцкага святара. У 1808—1817 вучыўся ў Свіслацкай гімназіі, удзельнічаў у тайнай арганізацыі «Таварыства аматараў навукі і айчыннай славеснасці». У 1821 скончыў факультэт літаратуры і вольных мастацтваў Віленскага ўніверсітэта. Выкладаў польскую, лацінскую і грэчаскую мовы ў Віленскай гімназіі. Удзельнічаў у тайных таварыствах філаматаў і філарэтаў, за што быў арыштаваны царскімі ўладамі ў 1823. У 1825 высланы ў Казань, дзе ва ўніверсітэце вывучаў усходнія мовы. У 1827 выехаў у Іркуцк, дзе ўдасканальваў веданне мангольскай мовы. У 1829 накіраваўся ў падарожжа па Манголіі і Кітаі. У 1833 вярнуўся ў Казанскі ўніверсітэт, дзе быў прызначаны спачатку ад'юнктам, а потым прафесарам. Прывёз вельмі багатую калекцыю матэрыялаў і рукапісаў на мангольскай, тыбецкай, кітайскай, маньчжурскай мовах. У 1835 выдаў «Кароткую граматыку мангольскай кніжнай мовы»; у 1836—1837 «Мангольскую хрэстаматыю» (т. 1—2); у 1844—1849 «Мангольска-руска-французскі слоўнік» (т. 1—3), за які атрымаў ад Пецярбургскай АН Дзямідаўскую прэмію. У 1847 абраны акадэмікам Пецярбургскай АН. Выступаў у друку з артыкуламі на філалагічныя тэмы, перакладаў на польскую мову антычную класіку. У 1855—1860 рэктар Казанскага ўніверсітэта. З 1862 прафесар і дэкан гісторыка-філалагічнага факультэта Варшаўскага ўніверсітэта.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Kotwicz W. Józef Kowalewski — orientalista (1801—1878). Wrocław, 1948;
  • Фролов Е. Вильнюсский период жизни и деятельности О. М. Ковалевского // Учёные записки Вильнюсского университета. Серия историко-филологическая. 1958, т. 4;
  • Шамов Г. Ф. Профессор О. М. Ковалевский: Очерк жизни и научной деятельности. Казань, 1983;
  • Міхнюк У. М., Шалькевіч В. Ф. Усходазнаўца Восіп Кавалеўскі // Весці АН БССР. Серыя грамадскіх навук. 1985, № 5;
  • ЭГБ, т. 3;
  • АЗБ.
  • Маракоў Л. У. Рэпрэсаваныя літаратары, навукоўцы, работнікі асветы, грамадскія і культурныя дзеячы Беларусі, 1794—1991. Энц. даведнік. У 10 т. — Т. 1. — Мн:, 2003. ISBN 985-6374-04-9