Гваліёр

Горад
Гваліёр
ग्वालियर
Сцяг
26°13′52″ пн. ш. 78°10′08″ у. д.
Краіна	Індыя
Гісторыя і геаграфія
Першая згадка	520
Плошча	289 км²
Вышыня цэнтра	211 м
Водныя аб’екты	Sonrekha River[d]
Часавы пояс	UTC+5:30
Насельніцтва
Насельніцтва	1069276 чалавек (2017)
Нацыянальны склад	хіндустанцы
Канфесійны склад	індуізм, іслам, хрысціянства, джайнізм
Афіцыйная мова	хіндзі
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	0497
Паштовыя індэксы	0751
Аўтамабільны код	MP-07
[[https://gwalior.nic.in/ gwalior.nic.in] [https://gwalior.nic.in/ gwalior.nic.in]] (хіндзі)
Паказаць/схаваць карты
Гваліёр
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Гваліёр (хіндзі: ग्वालियर) — адзін з найбуйнейшых гарадоў штата Мадх’я-Прадэш у Індыі. Насельніцтва — 1 069 276 (2017 г.).

Гісторыя

Згодна паданню, Гваліёр быў заснаваны князем Сураджам Сенам у пачатку нашай эры і названы ім у гонар аскета Гваліпы, які выратаваў князя ад лепры. У пісьмовых крыніцах горад узгаданы пад 520 г. У канцы XIV ст. Гваліёр стаў сталіцай самастойнай дзяржавы. Тут былі ўзведзены магутная крэпасць і палац Ман-Мандзір.

У 1526 г. махараджа Гваліёра загінуў у бітве пры Паніпаце, а яго валоданні трапілі ў склад імперыі Вялікіх Маголаў. У 1818 г. Гваліёрам авалодала раджпуцкая дынастыя Шындыя. Яна знаходзілася ў саюзе з Брытанскай Ост-Індскай кампаніяй, а таму Гваліёрскае княства захоўвала аўтаномію ў складзе Брытанскай Індыі. Падчас паўстання 1857 г. Гваліёр быў заняты Лакшмі-Бай, але хутка вернуты брытанцамі князю Шындыя.

Гваліёрскае княства было далучана да незалежнай Індыі ў 1947 г. Дзякуючы развіццю чыгункі ён хутка ператварыўся ў важны транзітны і прамысловы цэнтр штата Мадх’я-Прадэш.

Эканоміка

Гваліёр — буйны цэнтр тэкстыльнай, гарбарнай і хімічнай прамысловасці. Дзякуючы перакрыжаванню чыгуначных магістралей, Гваліёр лічыцца важным транзітным пунктам паміж рознымі часткамі Індыі. Працуюць аэрапорт, 6 універсітэтаў, медыцынскі, тэхналагічны, інжынерны і інфармацыйны каледжы. Развіваецца турызм.

Славутыя мясціны

Гваліёр знакаміты славутымі мясцінамі, якія прыцягваюць мноства вандроўнікаў:

• Крэпасць Гваліёр, узведзеная дынастыяй Тамар у XIV ст. Бабур лічыў яе адной з самых прыгожых і моцных крэпасцяў Індыі. Знутры знаходзіцца княскі палац, часткова перабудаваны ў XIX ст. пад уплывам архітэктуры Версаля. У нашы дні ў ім працуе музей.

• 
  Муры крэпасці
• 
  Палацавы комплекс
• 
  Храм Вішну

• Скальна-пячорны комплекс каля крэпасці Гваліёр. У XV ст. ён стаў важным рэлігійным цэнтрам джайнаў. У спадчыну ад іх засталіся вялікія каменныя статуі (да 18 м).

• 
  Статуі
• 
  Частка джайнісцкага храма

• Стары горад Гваліёр прадстаўлены каланіяльнай архітэктурай, магільнямі князёў Шындыя, знакамітых музыкантаў і Рані Лакшмі-Бай.

• 
  У цэнтры Гваліёра
• 
  Статуя Лакшмі-Бай
• 
  Магнільня сярэднявечнага музыканта Тансена

• Морар — старое брытанскае ваеннае ўмацаванне, пераўтворанае ў прыгарадны парк

• 
  Храм бога Сур'і ў Морары

Літаратура

• Гва́лияр, Гвалиор // Т. 6. Газлифт — Гоголево. — М. : Советская энциклопедия, 1971. — С. 151. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров; 1969—1978). (руск.)

Спасылкі

• Афіцыйны сайт
• Гісторыя Архівавана 16 мая 2021.
• Эканоміка