Эспа

Эспа
	Горад
Эспа
	фінск.: Espoo; шведск.: Esbo
	Герб[d]
	60°12′36″ пн. ш. 24°39′36″ у. д.HGЯO
Краіна	Фінляндыя
Кіраўнік	Юка Мякеля[d]
Гісторыя і геаграфія
Заснаваны	1458
Першая згадка	1431
Плошча	528.0 км²
Вышыня цэнтра	27 м
Тып клімату	warm-summer humid continental climate[d]
Часавы пояс	UTC+2, летам UTC+3
Насельніцтва
Насельніцтва	236 301 чалавек (2007)
Шчыльнасць	755.0 чал./км²
Афіцыйная мова	фінская мова і шведская мова
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	+358 09
Паштовы індэкс	02xxx
	espoo.fi; (фін.)(шведск.)(англ.)
Паказаць/схаваць карты
	; Эспа
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

Эспа (фінск.: Espoo [ˈespoː], шведск.: Esbo [ˈɛsbo]) — горад у Фінляндыі, другі па велічыні горад краіны. Размешчаны на поўдні краіны, на беразе Фінскага заліва Балтыйскага мора, на захад ад Хельсінкі. З’яўляючыся горадам-спадарожнікам Хельсінкі, уваходзіць у склад так званага сталічнага рэгіёна (Хельсінкі, Эспа, Ванта і Каўніайнен).

Геаграфія

Плошча горада складае каля 528 км², з якіх 312 км² прыпадае на сушу, а астатняя частка — на водныя аб'екты. Эспа мяжуе з Хельсінкі на ўсходзе, Ванта на паўночным усходзе, Віхці на паўночным захадзе і Кірканумі на захадзе. Унутры тэрыторыі Эспа знаходзіцца анклаў — горад Каўніайнен.

Асаблівасцю Эспа з'яўляецца адсутнасць адзінага традыцыйнага цэнтра. Замест гэтага горад мае поліцэнтрычную структуру, якая складаецца з пяці асноўных рэгіянальных цэнтраў:

Эспанлахці (фінск.: Espoonlahti)
Эспан-кескус (фінск.: Espoon keskus — адміністрацыйны цэнтр)
Лепавара (фінск.: Leppävaara)
Мацінкюла (фінск.: Matinkylä)
Тапіола (фінск.: Tapiola)

У горадзе налічваецца 95 азёр, найбуйнейшыя з якіх — Бодам (фінск.: Bodominjärvi) і Нуксіё-Піткаярві (фінск.: Nuuksion Pitkäjärvi). Берагавая лінія цягнецца на 58 кіламетраў, а ў архіпелагу Эспа налічваецца 165 астравоў. Паўночная частка горада ўключае значную частку нацыянальнага парку Нуксіё, вядомага сваімі лясамі і скаламі.

Эканоміка

Эспа лічыцца «крэмніевай далінай» Фінляндыі. Тут размешчаны галаўныя офісы многіх найбуйнейшых фінскіх і міжнародных карпарацый, у тым ліку:

Nokia (тэлекамунікацыі)
Kone (ліфты і эскалатары)
Fortum (энергетыка)
Rovio Entertainment (распрацоўшчык гульні Angry Birds)

У раёне Отаніемі (Otaniemi) знаходзіцца галоўны кампус Універсітэта імя Аалта (фінск.: Aalto-yliopisto), які з'яўляецца вядучым цэнтрам інавацый, дызайну і тэхналогій у Паўночнай Еўропе. Там жа працуе Дзяржаўны цэнтр тэхнічных даследаванняў Фінляндыі (VTT).

Спорт

У горадзе размяшчаецца футбольны клуб «Хонка», які выступае ў вышэйшай лізе чэмпіянату Фінляндыі па футболе — Вейкаўслізе, а таксама хакейны клуб «Эспа Блюз», якая выступае ў фінскай СМ-Лізе. У Эспа нарадзіўся гоншчык Формулы-1 Кімі Райканен. Адсюль родам Лаўра Лепістэ, фігурыстка, якая атрымала першы ў гісторыі краіны залаты медаль чэмпіянату Еўропы ў адзіночным разрадзе.

Насельніцтва

Па стане на 2024 год насельніцтва Эспа перавышае 314 000 чалавек, што робіць яго другім па колькасці жыхароў горадам краіны. Эспа — адзін з найбольш хуткарослых гарадоў Фінляндыі.

Горад афіцыйна з'яўляецца двухмоўным: фінская і шведская мовы маюць афіцыйны статус. Аднак доля шведскамоўнага насельніцтва скарацілася з дамінавання ў пачатку XX стагоддзя да прыкладна 6-7% сёння. Значную частку насельніцтва (больш за 20%) складаюць носьбіты іншых моў, што робіць Эспа адным з самых шматкультурных гарадоў Фінляндыі.