Еўрапейскі вожык

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Еўрапейскі вожык
Erinaceus europaeus LC0119.jpg
Навуковая класіфікацыя
Міжнародная навуковая назва

Erinaceus europaeus Linnaeus, 1758

Натуральны арэал звычайнага вожыка
выява
Таксама звычайныя вожыкі штучна ўключаны ў прыроду Новай Зеландыі.
Ахоўны статус
Wikispecies-logo.svg
Сістэматыка
на Віківідах
Commons-logo.svg
Выявы
на Вікісховішчы
ITIS  633540
NCBI  9365
EOL  13995149
FW  104181

Еўрапе́йскі во́жык, або звыча́йны во́жык (Erinaceus europaeus) — млекакормячае сямейства вожыкавых. Еўрапейскія вожыкі маюць на целе характэрныя іголкі для абароны ад драпежнікаў і харчуюцца пераважна насякомымі, чарвякамі і мнаганожкамі. На працягу пэўнага часу гэты біялагічны від знаходзіўся пад пагрозай праз забруджванне навакольнага асяроддзя і інтэнсіўны дарожны рух, але ў сучаснасці гэтыя праблемы былі ліквідаваныя.

Назва[правіць | правіць зыходнік]

Лацінская назва вожыка — Erinaceus — паходзіць ад слова «ericius», што ў перакладзе значыць «калючы бар'ер». У Польшчы вядомы як «заходні вожык» (Jeż zachodni). Назва «звычайны вожык» у беларускай мове на сённяшні дзень не адпавядае рэальнаму становішчу рэчаў, паколькі на тэрыторыі Беларусі ўсе апісаныя экзэмпляры заалагічных калекцый належаць да віда белагрудыя вожыкі (Erinaceus concolor). Зрэшты, вылучэнне белагрудых вожыкаў у асобны від (раней іх разглядалі як падвід еўрапейскіх вожыкаў — вожык звычайны паўднёвы[1]) адбылося адносна нядаўна.

Апісанне[правіць | правіць зыходнік]

Еўрапейскі вожык — жывёла невялікіх памераў. Даўжыня яго цела складае 22,5—27,5 см, хваста — 2,0—3,5 см, маса цела — 0,45—1,2 кг. Вушы адносна невялікія (звычайна менш 3,5 см). Пыса выцягнутая. Нос у жывёльнага востры і пастаянна вільготны. У звычайных вожыкаў, якія жывуць на Кіпры, вушы больш буйныя. На верхняй сківіцы ў вожыкаў 20 дробных вострых зубоў, а на ніжняй — 16. Верхнія разцы шырока расстаўленыя, пакідаючы месца для прыкусу ніжняга разца. Галава адносна буйная. На верхняй частцы лапаў па 5 пальцаў з вострымі кіпцюрамі. Заднія канечнасці больш доўгія, чым пярэднія. Іглы ў звычайнага вожыка кароткія, не больш за 3 см. На спіне, баках і галаве іголкі дасягаюць у даўжыню 2 см. Унутры яны полыя, напоўненыя паветрам. Растуць іголкі з такой жа хуткасцю, як і валасы. Паміж іголкамі размяшчаюцца тонкія, доўгія, вельмі рэдкія валасы. Галава і чэрава пакрытыя грубаватымі і звычайна цёмнаафарбаванымі валасамі. У дарослых вожыкаў звычайна 5—6 тысяч іголак, у больш маладых асобін — каля 3 тысяч.

Пашырэнне[правіць | правіць зыходнік]

Распаўсюджаны ва ўмераным клімаце Заходняй і Цэнтральнай Еўропы (да захаду і поўначы Польшчы), Скандынавіі і на паўночным захадзе еўрапейскай часткі Расіі. Зрэдку сустракаецца на поўнач ад 60° пн.ш. Паводле некаторых звестак, не пацверджаных калекцыйнымі экзэмплярамі, сустракаецца на поўначы і ўсходзе Віцебскай вобласці Беларусі[2]. Інтрадукаваны ў Новай Зеландыі.

Селіцца ў лясах, на высечках, у пасевах сельскагаспадарчых культур, на агародах, у садах, поймах рэк.

Экалагічна падобны з белагрудым вожыкам. Заўважана, што ў месцах, дзе сустракаюцца абодва віды вожыкаў, еўрапейскага вожыка знаходзяць звычайна ў глыбіні лясных масіваў, а белагрудага — па ўзлесках, высечках, хмызняках.

Асаблівасці біялогіі[правіць | правіць зыходнік]

Жыве па адным або парамі. Гнёзды на зямлі, часам у норах.

Начная жывёла. Корміцца насякомымі, жабамі, яшчаркамі, змеямі, мышападобнымі грызунамі, сакаўнымі пладамі і ягадамі.

Зіму праводзіць у спячцы. Нованароджаныя вожыкі трапляюцца ўсё лета. У прыплодзе 3—8 дзіцянят.

Утрыманне ў няволі[правіць | правіць зыходнік]

Добра пераносіць няволю.

Зноскі

  1. ЭПБ. Т. 1. С. 483
  2. Гричик В. В., Бурко Л. Д. Животный мир Беларуси. Позвоночные: учеб. пособие. — Мн.: Изд. центр БГУ, 2013. — 399 с. ISBN 978-985-553-128-0

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Гричик В. В., Бурко Л. Д. Животный мир Беларуси. Позвоночные: учеб. пособие. — Мн.: Изд. центр БГУ, 2013. — 399 с. ISBN 978-985-553-128-0
  • Корачкіна Л. Вожык звычайны // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 1. — Мн.: БелСЭ. 1983.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]