Спатканне

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Міжасобасныя адносіны

Тыпы адносін

Агамія · Шлюб · Bromance · Удаўство · Грамадзянскае партнёрства · Сяброўства · Жонка · Значны іншы · Канкубінат · Куртызанка · Палюбоўнік (палюбоўніца) · Манагамія · Муж · Аднаполыя сувязі · Педэрастыя · Паліаморыя · Палівернасць · Палігамія · Сваяцтва · Рамантычныя · Сям’я  · Сексуальны партнёр · Сужыццё · Адносіны для секса

Падзеі
Асабістае жыццё

Флірт · Шлюб · Развод · Спатканне · Растанне · Палавы акт · Шлюбная здрада · Заляцанне

Пачуцці і эмоцыі

Блізкая сувязь · Цяга · Камперсія · Закаханасць · Каханне (эрас, філія, старгэ, агапэ· Прыхільнасць · Рэўнасць · Платанічнае каханне · Рамантычнае каханне · Страсць

Учынкі

Калым (Пасаг· Гіпергамія · Шлюбная здрада · Секс · Выкраданне нявесты

Гвалт у адносінах

У сям'і · Над дарослымі · Над дзецьмі · Падлеткавы гвалт

Спатканне — адна з формаў сацыяльнага ўзаемадзеяння(руск.) бел., частка інстытута заляцання, што мае мэтай ацаніць адзін аднаго на прыдатнасць у якасці партнёра для інтымных адносін ці шлюбнага саюза[1]. Хоць тэрмін мае некалькі значэнняў, звычайна ён ставіцца да акта сустрэчы і ўдзелу па сузгоднасці ў некаторай сацыяльнай актыўнасці публічна, разам, як пара.

Прынятыя практыкі і звычаі спаткання, як і тэрміны, што выкарыстоўваюцца для яго апісання, значна адрозніваюцца ад краіны да краіны. У самым агульным сэнсе гэта сустрэча двух чалавек, што наладжваюць стасункі і вывучаюць, сумяшчальныя ці яны для правядзення часу разам публічна як пара. Яны могуць мець, а могуць пакуль яшчэ і не мець сексуальных адносін адзін з адным. Гэты перыяд заляцання часам разглядаецца як папярэднік змовіны(руск.) бел. ці шлюбу.

У гісторыі[правіць | правіць зыходнік]

З пункту гледжання гісторыі чалавека ў цывілізацыі, спатканне як інстытут адносна новая з'ява, якая галоўным чынам з'явілася ў апошнія некалькі стагоддзяў. З пункту погляду антрапалогіі і сацыялогіі, спатканне злучана з іншымі інстытутамі, такімі як шлюб і сям'я, якія таксама хутка змяняліся і падвяргаліся ўплывам, у тым ліку ад дасягненняў у вобласці тэхналогій і медыцыны. Як людзі развіліся з паляўнічых-збіральнікаў(руск.) бел. у цывілізаванае грамадства і зусім нядаўня ў сучаснае грамадства, гэтак і ў адносінах паміж мужчынамі і жанчынамі адбыліся істотныя змены, з, мабыць, адзінай біялагічнай сталай, якая складаецца ў тым, што сталыя жанчыны і мужчыны павінны ўступаць у палавыя адносіны для вытворчасці нашчадкаў (хоць і гэта змяняецца са з'яўленнем «дзяцей з прабіркі», экстракарпаральнага апладнення(руск.) бел. і таму падобнага).

З развіццём у сучаснае грамадства ў шмат каго захадных краінах усё часцей спатканне рабілася самаарганізаванай дзейнасцю двух маладых людзей, якія сустракаюцца як пара на публіцы разам.

Спатканні могуць значна адрознівацца ў залежнасці ад нацыянальнасці, звычаяў, рэлігійнага выхавання, тэхналогій і сацыяльнага класа, таксама ёсць важныя выняткі адносна асабістых свабод, што засталіся ў многіх краінах, што дагэтуль практыкуюць дамоўныя шлюбы, вымогу пасагу і забараняюць аднаполыя пары. І дагэтуль у некаторых частках свету, такіх як Паўднёвая Азія і многія рэгіёны Сярэдняга Усходу, знаходжанне на публіцы з іншым чалавекам як пара не толькі не вітаецца, але нават можа прывесці да сацыяльнага астракізму ў дачыненні абодвух.

У XX стагоддзі спатканне часам разглядалася як папярэднік шлюбу, але магло быць і самамэтай, то бок нефармальнай сацыяльнай дзейнасцю, падобнай на сяброўства. Галоўным чынам чалавек гэтым займаўся толькі некаторую частку жыцця ў дашлюбным узросце[2], але, паколькі шлюб стаў менш сталым са з'яўленнем развода, спатканне таксама можа адбыцца і ў іншых узростах на працягу жыцця людзей.

На практыцы[правіць | правіць зыходнік]

Пара на спатканні ў кафэ (злева). С. Саломко «Спатканне» (справа).

Сацыяльныя правілы, датычныя спатканняў, значна змяняюцца ў залежнасці ад такіх зменных, як краіна, сацыяльны клас, рэлігія, узрост, сексуальная арыентацыя і пол. Мадэлі паводзін, зазвычай, няпісаныя і ўвесь час змяняюцца. Існуюць значныя адрозненні паміж сацыяльнымі і асабістымі каштоўнасцямі. У кожнай культуры ёсць асаблівыя нормы, якія вызначаюць выбар: дзе людзі маглі б сустрэцца, ці пытае мужчына ў жанчыны дазволу выдаліцца, прымальна цалавацца на першым спатканні, утрыманне гутаркі, хто павінен плаціць за ежу ці забаўкі[3][4], ці дапушчальна падзяліць выдаткі. Бо спатканне можа быць стрэсавай сітуацыяй, есці магчымасць зменшыць напружанасць гумарам.

Зноскі

  1. С. С. Фролов Общая социология — Проспект, 2011. — С. 127-129, 161. — 384 с. — 2000 экз. — ISBN 978-5-392-01769-0.
  2. Raw dater , 'The Guardian' (24 January 2009). Праверана 8 снежня 2010. «24 was the average age for a person to get married in 1851....».
  3. MAUREEN DOWD quoting poet Dorothy Parker. What's a Modern Girl to Do? , 'The New York Times' . Праверана 8 снежня 2010.
  4. Bonny Albo. Who pays on a date? , Dating on About.com . Праверана 20 лютага 2011.