Тэрмадынаміка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Тэрмадынаміка
Thermodynamics navigation image.svg
Артыкул з'яўляецца часткай аднайменнай серыі.
Асновы тэрмадынамікі
Ураўненне стану
Тэрмадынамічныя велічыні
Тэрмадынамічныя патэнцыялы
Тэрмадынамічныя цыклы
Фазавыя пераходы
правіць
Гл. таксама «Фізічны партал»

Тэрмадынаміка[1] – раздзел фізікі, які вывучае найбольш агульныя ўласцівасці макраскапічным сістэм і спосабы перадачы і ператварэння энергіі ў такіх сістэмах. Тэрмадынаміку падзяляюць на агульную, тэхнічную, хімічную, тэрмадынаміку патоку і інш.

Тэрмадынаміка грунтуецца на двух зыходных палажэннях і трох пачатках (законах) тэрмадынамікі, якія атрыманы на аснове абагульнення доследа чалавецтва і доказаў не маюць.

Класічная тэрмадынаміка карыстаецца фенаменалагічным метадам даследвання, які не разглядае пабудову даследуемага рэчыва на мікраскапічным узроўні, а высвятляе сувязь паміж макраскапічнымі велічынамі (гэтакімі, як ціск, тэмпература і г.д.). Таму высновы, якія атрыманы пры дапамозе гэтага метаду, не залежаць ад іншых тэорый.

Тэрмадынаміка вывучае сістэмы, якія складаюцца з вельмі вялікай колькасці часціц. Апісанне такіх сістэм метадамі класічнай механікі не толькі не ўяўляецца магчымым, але і фактычна пазбаўлена сэнсу. Асаблівасці тэрмадынамічнага апісання ўзнікаюць з прычыны таго, што паводзіны вялікіх ансамбляў часціц падпарадкоўваецца статыстычных заканамернасцям і не можа быць зведзена да аналізу дэтэрмінаваных эвалюцыі дынамічных сістэм. Аднак гістарычна тэрмадынаміка развівалася без апоры на прадстаўлення статыстычнай тэорыі, і асноўныя палажэнні тэрмадынамікі могуць быць сфармуляваны на аснове абмежаванага ліку пастулатаў, якія з'яўляюцца абагульненнямі вопытных фактаў. Традыцыйна лічыцца, што можна вылучыць чатыры пачатку тэрмадынамікі.

У тэрмадынаміцы вывучаюцца фізічныя сістэмы, якія складаюцца з вялікай колькасці часціц і якія знаходзяцца ў стане тэрмадынамічнай раўнавагі або блізкім да яго. Такія сістэмы называюцца тэрмадынамічных сістэмамі. Гэта паняцце ў агульным выпадку досыць складана вызначыць строга, таму выкарыстоўваецца апісальны вызначэнне, у якім тэрмадынамічнай сістэмай называецца макраскапічным сістэма, якая нейкім чынам (напрыклад, з дапамогай рэальнай ці ўяўнай абалонкі) выдзелена з навакольнага асяроддзя і здольная ўзаемадзейнічаць з ёй. Калі абалонка не дапускае абмен ні рэчывам, ні энергіяй паміж сістэмай і навакольным асяроддзем, то такая абалонка называецца адиабатической, а адпаведная сістэма - ізаляванай або замкнёнай. Сістэмы, у якіх абалонка не перашкаджае абмену рэчывам і энергіяй, называюцца адкрытымі.

Пры змене знешніх параметраў або пры перадачы энергіі ў сістэму ў ёй могуць узнікаць складаныя працэсы на макраскапічным і малекулярным узроўні, у выніку якіх сістэма пераходзіць у іншы стан. Раўнаважкая тэрмадынаміка не займаецца апісаннем гэтых пераходных працэсаў, а разглядае стан, усталёўваецца пасля рэлаксацыі нераўнаважных


Заўвагі[правіць | правіць зыходнік]

  1. Тарг С. М. Краткий курс теоретической механики. — М.: Высшая школа, 1995. — С. 183. — 416 с. — ISBN 5-06-003117-9