Яніс Чакстэ

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Яніс Чакстэ
лат.: Jānis Čakste
Яніс Чакстэ
сцяг
1-ы Прэзідэнт Латвіі
14 лістапада 1922 — 14 сакавіка 1927
Папярэднік пасада заснавана
Пераемнік Густаус Зэмгалс
сцяг
1-ы Старшыня Народнага Савета Латвіі
17 лістапада 1918 — 1 мая 1920
Папярэднік пасада заснавана
Пераемнік пасада скасавана
сцяг
1-ы Старшыня Устаноўчага сходу Латвіі
сцяг
1 мая 1920 — 7 лістапада 1922
Папярэднік пасада заснавана
Пераемнік пасада скасавана
 
Партыя Сялянскі Саюз Латвіі, Партыя Дэмакратычнага Цэнтра
Адукацыя
Прафесія Юрыст
Дзейнасць палітык, адвакат
Месца працы
Член у
Нараджэнне 14 верасня 1859(1859-09-14)
Ліелсесаўская воласць,
Добленскі павет,
Курляндская губерня,
Расійская імперыя Латвія
Смерць 14 сакавіка 1927(1927-03-14) (67 гадоў)
Пахаванне
Дзеці Mintauts Čakste[d] і Konstantīns Čakste[d]
 
Аўтограф Chakste Russian Signature.jpg
 
Узнагароды
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Трох Зорак
Кавалер Вялікага крыжа ордэна Лепольда I
Крыж Свабоды 3 класа 1 ступені
Вялікі крыж ордэна Белай ружы
Ордэн Адраджэння Польшчы 1-й ступені

Яніс Чакстэ (лат.: Jānis Čakste; 14 верасня 1859 — 14 сакавіка 1927) — першы прэзідэнт Латвійскай Рэспублікі.

Палітычная дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

У студзені 1919 года на чале латвійскай дэлегацыі наведвае Лондан і парыжскую мірную канферэнцыю. 1 мая 1920 года адкрывае першае пасяджэнне Канстытуцыйнага сходу. Прымае ўдзел у выбарах яго старшыні. Атрымлівае 83 галасы, тады як Яніс Райніс — толькі 48.

14 лістапада 1922 г. Сейм абірае Чакстэ першым прэзідэнтам Латвіі (92 дэпутата — «за», 6 устрымаліся) як адзінага кандыдата. 6 лістапада 1925 г. ён абіраецца паўторна. За час прэзідэнцтва абвясціў 402 закона. Ліберальным быў закон аб адукацыі, які абавязваў дзяржаву і самакіраванне ствараць столькі школ нацменшасцей, колькі неабходна. Памілаваў 549 чалавек. З 14 лістапада 1919 года — дацэнт Латвійскага ўніверсітэта, 28 верасня 1924 года атрымаў ступень Dr. iur. honoris causa. З 1921 года чытаў лекцыі і на афіцэрскіх курсах.

14 сакавіка 1927 г. памёр. Пахаваны на Лясным могілках у Рызе.

У 2003 годзе ў Елгаве ўсталяваны помнік, а ў сталіцы імем Чакстэ названая вуліца.

Зноскі

  1. Чаксте Янис // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 28 верасня 2015.