Ісапа

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Нефрытавая фігурка з Ісапы, датыроўка ўскладненая: ад 300 да н. э. да 250 н. э.

Ісапа (ісп.: Izapa) — буйны археалагічны помнік дакалумбавай культуры, знаходзіцца ў мексіканскім штаце Ч'япас на рацэ Ісапа каля вулкана Такана, 4-ы па велічыні гары Мексікі.

Паселішча Ісапа складала ў папярочніку каля 2 км і было найбуйнейшым у штаце Ч'япас. Храналагічна ісапскую культуру адносяць да перыяду паміж 600 г. да н. э. і 100 г. н. э. На думку некаторых археолагаў, ісапская культура магла паўстаць не пазней 1500 г. да н. э., гэта значыць супадаць па датыроўцы з такімі альмекскими помнікамі, як Тэначтытлан і Ла-Вента. Рэгіён Ісапа заставаўся населеным на працягу познекласічнага перыяду. Датыроўка росквіту ісапскай культуры пакуль няясная з-за невялікай колькасці матэрыялу, які можна было б датаваць радыёвуглеродным метадам.

Дзякуючы вялікай колькасці знойдзеных у Ісапе стэл і манументаў з выразанымі выявамі, тэрмін «ісапскі стыль» выкарыстоўваецца для апісання падобных работ у прыбярэжных нагор'ях Ціхага акіяна і далей, уключаючы такія месцы, як Такалік-Абах і Камінальхую.

Ісапа размешчана ў вільготнай пагорыстай мясцовасці з вулканічнай пароды. Нягледзячы на ​​гэта, глеба цалкам прыдатная для сельскай гаспадаркі. Надвор'е - вельмі гарачае і вельмі сухое. Рэгіён Сасануска, навакольны Ісапу, доўгі час (як мінімум з часоў ацтэкаў) славіцца вытворчасцю какавы.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Evans, Susan Toby. Ancient Mexico & Central America, Thames and Hudson, London, 2004.
  • Guernsey, Julia (2006) Ritual and Power in Stone: The Performance of Rulership in Mesoamerican Izapan Style Art, University of Texas Press, Austin, Texas, ISBN 978-0292713239.
  • Malstrom, Vincent H., Izapa: Cultural Hearth of the Olmecs?
  • Norman, V. Garth, (1973) Izapa Sculpture, Part 1: Album. Papers of the New World Archaeological Foundation 30. Brigham Young University, Provo.
  • Pool, Christopher (2007) Olmec Archaeology and Early Mesoamerica, Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-78882-3.
  • Smith, Virginia G., Izapa Relief Carving: Form, Content, Rules for Design, and Role in Mesoamerican Art History and Archaeology, Dumbarton Oaks, 1984.