Гара Кіліманджара

З пляцоўкі Вікіпедыя.
Перайсці да: рух, знайсці

Кіліманджара
суахілі: Kilimanjaro
англ.: Mount Kilimanjaro
Гара Кіліманджара
Каардынаты: Каардынаты: 3°04′00″ пд. ш. 37°21′33″ у. д. / 3.066667° пд. ш. 37.359167° у. д. (G) (O) (Я)3°04′00″ пд. ш. 37°21′33″ у. д. / 3.066667° пд. ш. 37.359167° у. д. (G) (O) (Я)
Краіна Flag of Tanzania.svg Танзанія
Размяшчэнне Сцяг Танзаніі Танзанія
Вобласць Кіліманджара
Горная сістэма Усходне-Афрыканская рыфтавая даліна
Хрыбет ці масіў Усходне-Афрыканскае пласкагор'е
Форма вулкана Стратавулкан
Апошняе вывяржэнне невядома
Вышыня вяршыні 5895 м [1]
Першае ўзыходжанне 1889 (Ханс Меер,Людвіг Пуртшэлер)
Гара Кіліманджара (Афрыка)
Гара Кіліманджара
Кіліманджара (Танзанія)
Кіліманджара
Кіліманджара
Commons-logo.svgКіліманджара на Вікісховішчы 

Кіліманджара — патэнцыйна актыўны стратавулкан на паўночным усходзе Танзаніі, найвышэйшая кропка Афрыкі над узроўнем мора (5895 м). З 1902 па 1918 г. называўся Вяршыня Кайзера Вільгельма. Кіліманджара узвышаецца над пласкагор'ем Масаі, якое размешчана на вышыні 900 метраў над узроўнем мора. У 2003 годзе вучоныя прыйшлі да высновы, што расплаўленая лава знаходзіцца ўсяго ў 400 метрах пад кратарам галоўнай вяршыні Кіба.

У Кіліманджара не было дакументаваных вывяржэнняў, але мясцовыя легенды кажуць аб вулканічнай актыўнасці 150-200 гадоў таму.

Найвышэйшай кропкай гары і Афрыкі з'яўляецца пік Ухуру вулкана Кіба, 5895 м, які адносіцца да «Сямі вяршыняў». Пік быў упершыню пакораны Гансам Меерам ў 1889 г. Два астатнія пікі - гэта таксама пагаслыя вулканы: Мавензі (5149 м, трэці па вышыні пік Афрыкі пасля Ухуру і гары Кенія) і Шыра (3962 м).

Этымалогія[правіць | правіць зыходнік]

Згодна з адной з гіпотэз (яе вылучыў нямецкі місіянер Іаган Людвік Крафт), назва Кіліманджара паходзіць ад злучэння двух слоў мовы мясцовых плямёнаў. Kilima азначае слова «гара», Njiaro азначае «караван».

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Кіліманджара[2]
Нацыянальны парк Кіліманджара*
Kilimanjaro National Park**
Сусветная спадчына ЮНЕСКА

Kilimanjaro (paulshaffner).jpg
Краіна Сцяг Танзаніі Танзанія
Тып Прыродны
Крытэрыі vii
Спасылка 403
Рэгіён*** Афрыка
Каардынаты 3°04′00″ пд. ш. 37°21′33″ у. д. / 3.066667° пд. ш. 37.359167° у. д. (G) (O) (Я)
Гісторыя ўключэння
Уключэнне 1987  (11 сесія)
* Міжнародная канвенцыя «ЮНЕСКА»
** Назва ў афіцыйным англ. спісе
*** Рэгіён па класіфікацыі ЮНЕСКА

Пачатак выкарыстання[правіць | правіць зыходнік]

Першае згадванне пра гару адносіцца да II стагоддзя н. э. Кіліманджара прысутнічае на геаграфічнай карце Пталемея. Яшчэ перад прыбыццём еўрапейцаў, вакол вулканічнага масіва жылі невялікія плямёны качэўнікаў. Кіліманджара для іх была нечым незразумелым. Яны адчувалі пагрозу з боку гары, нават назвалі яе Гара Злых Духаў. Некаторыя плямёны (на прыклад Масаі), абагаўлялі Гару Святла. Інтарэс да гары ўзнік у 19 стагоддзі, калі Танганіка, на тэрыторыі якой стаяла Кіліманджара, стала нямецкай калоніяй. Афіцыйнай датай адкрыцця Кіліманджара лічыцца 11 мая 1848 г., а аўтарам адкрыцця - нямецкі пастар Іаханес Рэбман. У 1861 г. была дасгнута вышыня 2500 м, у 1862 дасягнута 4200 м, у 1883, 1884 і 1887 - 5270 м; ўсе гэтыя ўзыходжання здзейсненыя венгерскім графам Самуэлем Тэлекі. 5 кастрычніка 1889 года, нямецкі картограф які паходзіў з Лейпцыгу, прафесар Ганс Маер, разам з правадніком, швейцарцам Людвікам Пуршхелерам ступілі на вяршыню Белага Даха Чорнага Кантынента. Даволі хутка вызначана турыстычная каштоўнасць гары і ўжо ў 1898 годзе адкрыўся першы турыстычны шлях, які вёў на самую вяршыню гары. Мавензі была дасягнута толькі ў 1912 г. Охлерам і Клутэ.

Кенійска-танзанскі канфлікт[правіць | правіць зыходнік]

Да 1977 года Кіліманджара пакарыла сваім выглядам сэрцы многіх турыстаў, галоўным чынам з Еўропы. Але на турыстах зарабляла толькі Кенія. Танзанія, на тэрыторыі якой знаходзіцца гара, не атрымлівала з гэтага ніякіх прыбыткаў. 4 лютага 1977 года ўлады Танзаніі закрылі мяжу, пакінуўшы сотні турыстаў на нейтральнай паласе. Было рэквізавана каля 200 джыпаў і 27 самалётаў. У хуткім часе Танзанія стварыла ўласны турыстычны сектар, збудавала шмат гатэляў і пансіянатаў. Кожны, хто хацеў убачыць прыгажосць Кіліманджара, павінен быў прыехаць у Танзанію. Але надзеі не спраўдзіліся — прыбытак быў невялікі, і ў выніку мяжа была адкрыта ў 1983 годзе.

Клімат[правіць | правіць зыходнік]

Пераважае кантынентальны клімат. У сувязі з тым, што Кіліманджара ляжыць у цэнтральнай Афрыцы, можна вызначыць дзве пары года — сухая і вільготная. Апошняя дзеліцца на дзве часткі:

Сярэдняя колькасць ападкаў залежыць ад вышыні над узроўнем мора і бока схілу. Вагаецца паміж 2500 мм у год (усходні схіл на вышыні 3 000 м), да 250 мм (на вяршыні). Снегам пакрытая прыкладна 4 км² паверхні вяршыні.

Зноскі

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]


Шаблон:Нацыянальныя паркі Танзаніі Шаблон:Свяшчэнныя горы