Гэй, славяне
| Хеј, Словени! Hej, Sloveni! |
|
|---|---|
| Гэй, славяне! | |
| Аўтар слоў | Самуэль Тамашык (пасля яго мноства рэдакцый), 1834 год |
| Кампазітар | не вядомы, уплыў Марша Дамброўскага |
| Краіна | Шаблон:Сцягафікацыя/Першая Славацкая рэспубліка, |
| Зацверджаны | 1977 |
| Адменены | 1991—2006 |
| інструментальная версія | |
«Гэй, славяне» (спачатку «Гэй, славакі»): песня гімнавага ладу на словы Самуэля Тамашыка (1834) і на музыку «Мазуркі Дамброўскага», але з павольнейшым тэмпам.
Словы песні былі складзеныя пад назвай «Гэй, славакі», і заклікалі славакаў (а пазней, усіх славянаў) да патрыятызму і пашаны да роднай мовы.
С. Тамашык, тады студэнт, напісаў словы песні аднойчы ўвечары, 2 лістапада 1834, калі пад уражаннем перавагі нямецкай мовы над чэшскай на вуліцах Прагі — «пярліны заходне-славянскага свету» быў поўны песімізму адносна будучыні чэшскай і славацкай культуры. Узгадка пра «Мазурку Дамброўскага» натхніла Тамашыка, і ён вельмі хутка склаў верш таго ж памеру, і з тым жа сэнсам пачатковых радкоў: «Гэй, славакі // Яшчэ наша славацкая мова жыве».[1]
Песня хутка набыла папулярнасць у колах славянскіх актывістаў 2-й пал. 19—пач. 20 ст., асабліва ў славянскіх землях Аўстра-Венгрыі. Між іншым, яна была гімнам арганізацыі «Сокал», і выконвалася сабранымі на адкрыцці помніка славенскаму паэту Францэ Прэшэрэну (1905). У Венгрыі яна доўгі час была забаронена[2]. Фактычна, песня сталася неафіцыйным гімнам тагачаснага панславянскага руху, і заставалася папулярнай і ў міжваенны перыяд.
У Славакіі песня амаль заўсёды лічылася неафіцыйным гімнам, асабліва ў часы распаду Аўстра-Венгрыі, Славацкай рэспублікі (1939—1945), і пасля атрымання незалежнасці (1993). Аднак, песня ніколі не была афіцыйным гімнам Славакіі.
У Югаславіі песню выбралі на ролю музычнага нацыянальнага сімвалу кіраўнікі цітаўскага руху супраціўлення AVNOJ, а пасля 1945, і скасавання старога гімну, яна была неафіцыйным гімнам у перыяд да 1977, калі ніякага афіцыйнага гімну Югаславіі не існавала. Пасля 1977 песня была зацверджаная як афіцыйны гімн Югаславіі, пасля распаду Югаславіі (1991—1992) заставалася гімнам федэрацыі Сербіі і і Чарнагорыі, а пасля канчатковага распаду федэрацыі (2006) песня не з'яўляецца гімнам аніводнай дзяржавы.
Версіі розных славянскіх моў [правіць]
Сербскахарвацкая лацініца [правіць]Hej Slaveni, jošte živi Živi, živi duh slavenski Nek se sada i nad nama Mi stojimo postojano |
Сербскахарвацкая кірыліца [правіць]Хеј Славени, јоште живи Живи, живи дух славенски Нек' се сада и над нама Ми стојимо постојано |
Сербская кірыліца [правіць]Хеј Словени, јоште живи Живи, живи дух словенски Нек' се сада и над нама Ми стојимо постојано |
Сербская
|
Харвацкая [правіць]Hej Slaveni, jošte živi Živi, živi duh slavenski Nek se sada i nad nama Mi stojimo postojano |
Харвацкая (партызанская) [правіць]Oj Slaveni, zemlja tutnji Živi, živi duh slavenski, Gromko kliče drug nam Staljin Mi stojimo postojano Za slobodu na braniku Makar na nas navalile |
Баснійская [правіць]Hej Slaveni, jošte živi Živi, živi duh slavenski Nek se sada i nad nama Mi stojimo postojano |
Чарнагорская [правіць]Хеј Словени, јоште живи Живи, живи дух словенски Нек се сада и над нама Ми стојимо постојано |
Балгарская [правіць]Хей славяни, все още жив е Жив е, жив е духът славянски Нека сега и над нас Ние стоим твърдо като крепост. |
Македонская [правіць]Еј, Словени, жив е тука Жив е вечно, жив е духот Пустошејќи, нека бура Стоиме на стамен-прагот |
Славенская [правіць]Hej Slovani, naša reč Živi, živi, duh slovanski, Naj tedaj nad nami Bratje, mi stojimo trdno |
Славенская (да-югаслаўская версія) [правіць]Hej Slovani, naša reč Živi, živi, duh slovanski, Bog pa gromo-vladni nam Bo naj kolikor ljudi, tolikanj Naj tedaj nad nami Bratje! Mi stojimo trdno, |
Славацкая [правіць]Hej, Slováci, ešte naša Žije, žije, duch slovenský, I nechže sa aj nad nami My stojíme stále pevne, Jazyka dar sveril nám Boh, I nechže je koľko ľudí, |
Польская [правіць]Hej Słowianie, jeszcze nasza Żyje, żyje duch słowiański, Dar języka zwierzył nam Bóg, Ilu ludzi, tylu wrogów, I niechaj się ponad nami My stoimy stale, pewnie, |
Чэшская [правіць]Hej Slované, ještě naše Žije, žije duch slovanský, Jazyka dar svěřil nám Bůh, I nechať je tolik lidí, I nechať se též nad námi, My stojíme stále pevně, |
|
Руская (пры СССР) [правіць]Гей, славяне, гей, славяне! Гром и ад! Что ваша злоба, Дал нам Бог язык особый — Пусть нечистой силы будет Пусть играет ветер, буря, Устоим одни мы крепко, |
Руская [правіць]Гей, славяне, наше слово Дух Славянский жив навеки, Наше слово дал нам Бог, Против нас хоть весь мир, что нам! |
Украінская [правіць]Гей, слов’яни, наше слово Дух слов’янський живе вічно Наше слово дав Господь нам Проти нас хоч світ повстане |
Русінская [правіць]Гий Славляне, ищи жиє Живи, живи дух Славляньскый Нич ся трафит кідь над намы Стойиме сьме, постояны |
Беларуская мова кірыліца [правіць]Гэй, славяне, ў нашым сэрцы Жыве, жыве дух славянскі, Хай ўшчэнт разаб’юцца муры, Родны край наш мы ніколі |
Беларуская мова лацініца [правіць]Hej, słavianie, ŭ našym sercy Žyvie, žyvie duch słavianski, Chaj ŭščent razabjucca mury, Rodny kraj naš my nikołi |
Гл. таксама [правіць]
Зноскі
Спасылкі [правіць]
- Запіс на сербскахарвацкай
- Запіс на македонскай
- Запіс на славенскай
- Запіс на славацкай
- Hej, slovaci! - The Slovak Anthem // 50th Anniversary of the 19th Regular Convention of National Slovak Society. Youngstown, Mahoning County, Ohio. August 5-10, 1946. — http://www.iarelative.com/nss1946/slovaci.htm.
Шаблон:Гімны Югаславіі Шаблон:Гімны Сацыялістычных краін Шаблон:Гімны Югаслаўскіх Рэспублік