Гэй, славяне
| Хеј, Словени! Hej, Sloveni! |
|
|---|---|
| Гэй, славяне! | |
| Аўтар слоў | Самуэль Тамашык (пасля яго мноства рэдакцый), 1834 год |
| Кампазітар | не вядомы, уплыў Марша Дамброўскага |
| Краіна | Шаблон:Сцягафікацыя/Першая Славацкая рэспубліка, Шаблон:Сцягафікацыя/Сербія і Чарнагорыя |
| Зацверджаны | 1977 |
| Адменены | 1991—2006 |
|
|
|
«Гэй, славяне» (спачатку «Гэй, славакі»): песня гімнавага ладу на словы Самуэля Тамашыка (1834) і на музыку «Мазуркі Дамброўскага», але з павольнейшым тэмпам.
Словы песні былі складзеныя пад назвай «Гэй, славакі», і заклікалі славакаў (а пазней, усіх славянаў) да патрыятызму і пашаны да роднай мовы.
С. Тамашык, тады студэнт, напісаў словы песні аднойчы ўвечары, 2 лістапада 1834, калі пад уражаннем перавагі нямецкай мовы над чэшскай на вуліцах Прагі — «пярліны заходне-славянскага свету» быў поўны песімізму адносна будучыні чэшскай і славацкай культуры. Узгадка пра «Мазурку Дамброўскага» натхніла Тамашыка, і ён вельмі хутка склаў верш таго ж памеру, і з тым жа сэнсам пачатковых радкоў: «Гэй, славакі // Яшчэ наша славацкая мова жыве».[1]
Песня хутка набыла папулярнасць у колах славянскіх актывістаў 2-й пал. 19—пач. 20 ст., асабліва ў славянскіх землях Аўстра-Венгрыі. Між іншым, яна была гімнам арганізацыі «Сокал», і выконвалася сабранымі на адкрыцці помніка славенскаму паэту Францэ Прэшэрэну (1905). У Венгрыі яна доўгі час была забаронена[2]. Фактычна, песня сталася неафіцыйным гімнам тагачаснага панславянскага руху, і заставалася папулярнай і ў міжваенны перыяд.
У Славакіі песня амаль заўсёды лічылася неафіцыйным гімнам, асабліва ў часы распаду Аўстра-Венгрыі, Славацкай рэспублікі (1939—1945), і пасля атрымання незалежнасці (1993). Аднак, песня ніколі не была афіцыйным гімнам Славакіі.
У Югаславіі песню выбралі на ролю музычнага нацыянальнага сімвалу кіраўнікі цітаўскага руху супраціўлення AVNOJ, а пасля 1945, і скасавання старога гімну, яна была неафіцыйным гімнам у перыяд да 1977, калі ніякага афіцыйнага гімну Югаславіі не існавала. Пасля 1977 песня была зацверджаная як афіцыйны гімн Югаславіі, пасля распаду Югаславіі (1991—1992) заставалася гімнам федэрацыі Сербіі і і Чарнагорыі, а пасля канчатковага распаду федэрацыі (2006) песня не з'яўляецца гімнам аніводнай дзяржавы.
[правіць] Версіі розных славянскіх моў
[правіць] Сербскахарвацкая лацініцаHej Slaveni, jošte živi Živi, živi duh slavenski Nek se sada i nad nama Mi stojimo postojano |
[правіць] Сербскахарвацкая кірыліцаХеј Славени, јоште живи Живи, живи дух славенски Нек' се сада и над нама Ми стојимо постојано |
[правіць] Сербская кірыліцаХеј Словени, јоште живи Живи, живи дух словенски Нек' се сада и над нама Ми стојимо постојано |
[правіць] Сербская
|
[правіць] ХарвацкаяHej Slaveni, jošte živi Živi, živi duh slavenski Nek se sada i nad nama Mi stojimo postojano |
[правіць] Харвацкая (партызанская)Oj Slaveni, zemlja tutnji Živi, živi duh slavenski, Gromko kliče drug nam Staljin Mi stojimo postojano Za slobodu na braniku Makar na nas navalile |
[правіць] БаснійскаяHej Slaveni, jošte živi Živi, živi duh slavenski Nek se sada i nad nama Mi stojimo postojano |
[правіць] ЧарнагорскаяХеј Словени, јоште живи Живи, живи дух словенски Нек се сада и над нама Ми стојимо постојано |
[правіць] БалгарскаяХей славяни, все още жив е Жив е, жив е духът славянски Нека сега и над нас Ние стоим твърдо като крепост. |
[правіць] МакедонскаяЕј, Словени, жив е тука Жив е вечно, жив е духот Пустошејќи, нека бура Стоиме на стамен-прагот |
[правіць] СлавенскаяHej Slovani, naša reč Živi, živi, duh slovanski, Naj tedaj nad nami Bratje, mi stojimo trdno |
[правіць] Славенская (да-югаслаўская версія)Hej Slovani, naša reč Živi, živi, duh slovanski, Bog pa gromo-vladni nam Bo naj kolikor ljudi, tolikanj Naj tedaj nad nami Bratje! Mi stojimo trdno, |
[правіць] СлавацкаяHej, Slováci, ešte naša Žije, žije, duch slovenský, I nechže sa aj nad nami My stojíme stále pevne, Jazyka dar sveril nám Boh, I nechže je koľko ľudí, |
[правіць] ПольскаяHej Słowianie, jeszcze nasza Żyje, żyje duch słowiański, Dar języka zwierzył nam Bóg, Ilu ludzi, tylu wrogów, I niechaj się ponad nami My stoimy stale, pewnie, |
[правіць] ЧэшскаяHej Slované, ještě naše Žije, žije duch slovanský, Jazyka dar svěřil nám Bůh, I nechať je tolik lidí, I nechať se též nad námi, My stojíme stále pevně, |
|
[правіць] Руская (пры СССР)Гей, славяне, гей, славяне! Гром и ад! Что ваша злоба, Дал нам Бог язык особый — Пусть нечистой силы будет Пусть играет ветер, буря, Устоим одни мы крепко, |
[правіць] РускаяГей, славяне, наше слово Дух Славянский жив навеки, Наше слово дал нам Бог, Против нас хоть весь мир, что нам! |
[правіць] УкраінскаяГей, слов’яни, наше слово Дух слов’янський живе вічно Наше слово дав Господь нам Проти нас хоч світ повстане |
[правіць] РусінскаяГий Славляне, ищи жиє Живи, живи дух Славляньскый Нич ся трафит кідь над намы Стойиме сьме, постояны |
[правіць] Беларуская мова кірыліцаГэй, славяне, ў нашым сэрцы Жыве, жыве дух славянскі, Хай ўшчэнт разаб’юцца муры, Родны край наш мы ніколі |
[правіць] Беларуская мова лацініцаHej, słavianie, ŭ našym sercy Žyvie, žyvie duch słavianski, Chaj ŭščent razabjucca mury, Rodny kraj naš my nikołi |
[правіць] Гл. таксама
Зноскі
- ↑ Дзённік С. Тамашыка ад 2.11.1834, працытаваны ў артыкуле англамоўнай Вікіпедыі.
- ↑ 19th Regular Convention of National Slovak Society, 1946...
- ↑ Oj Slaveni publikovano u: Naše pjesme, Kult.-umjetnički otsjek propagandnog odjela ZAVNOH-a, [s.l.], 1944.
[правіць] Спасылкі
- Запіс на сербскахарвацкай
- Запіс на македонскай
- Запіс на славенскай
- Запіс на славацкай
- Hej, slovaci! - The Slovak Anthem // 50th Anniversary of the 19th Regular Convention of National Slovak Society. Youngstown, Mahoning County, Ohio. August 5-10, 1946. — http://www.iarelative.com/nss1946/slovaci.htm.
Шаблон:Гімны Югаславіі Шаблон:Гімны Сацыялістычных краін Шаблон:Гімны Югаслаўскіх Рэспублік