Іосіп Броз Ціта

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Іосіп Броз Ціта
сербахарв.: Јосип Броз, Josip Broz
Josip Broz Tito uniform portrait.jpg
сцяг
15-ы Генеральны сакратар ЦК СКЮ
14 сакавіка 1949 — 4 мая 1980
Папярэднік: Драга Марушыч
Пераемнік: Бранка Мікуліч
сцяг
Старшыня Урада ФНРЮ
7 сакавіка 1945 — 14 студзеня 1953
Папярэднік: Драга Марушыч як прэм'ер-міністр урада ў выгнанні
Пераемнік: ён жа як Старшыня Федэральнага Выканаўчага Савета
сцяг
1-ы Прэзідэнт Югаславіі
14 студзеня 1953 — 4 мая 1980
Папярэднік: Іва Рыбар (як Старшыня Прэзідыума Народнага сходу)
Пераемнік: Лазар Калішэўскі (як Старшыня Прэзідыума)
сцяг
1-ы Старшыня Федэральнага Выканаўчага Савета Югаславіі
14 студзеня 1953 — 29 чэрвеня 1963
Папярэднік: пасада заснавана
Пераемнік: Петар Стамбаліч
сцяг
1-ы Старшыня Прэзідыума СФРЮ
16 мая 1974 — 4 мая 1980
Папярэднік: пасада заснавана
Пераемнік: Лазар Калішэўскі
сцяг
1-ы Саюзны сакратар народнай абароны Югаславіі
7 сакавіка 1945 — 14 студзеня 1953
Папярэднік: пасада заснавана; Іван Шубашыч як міністр абароны ўрада ў выгнанні
Пераемнік: Іван Гошняк
1-ы Генеральны сакратар Руху недалучэння
1 верасня 1961 года — 5 кастрычніка 1964 года
Папярэднік: пасада заснавана
Пераемнік: Гамаль Абдэль Насер
 
Партыя: 1) СДПХС (1910—1920)
2) СКЮ (з 1920)
Нараджэнне: 7 мая 1892({{padleft:1892|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:7|2|0}})
Кумравец, Каралеўства Харватыя і Славонія, Аўстра-Венгрыя
Смерць: 4 мая 1980({{padleft:1980|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:4|2|0}}) (87 гадоў)
Любляна, Сацыялістычная Рэспубліка Славенія, СФРЮ
Пахаваны: Дом кветак, Бялград
Бацька: Франц Броз
Маці: Марыя Явершак
Жонка: 1) Пелагея Дзянісаўна Белавусава (1918—1939)
2) Герта Хас (1940-43)
3) Даваранка Паўнавіч (1941—1946)
4) Ёванка Будзісаўлевіч (з 1952)
Дзеці: сыны: Жарка, Аляксандар, Хінка
дачка: Злаціца
 
Ваенная служба
Гады службы: 1941—1980
Званне: маршал Югаславіі
Бітвы: Першая сусветная вайна,Другая сусветная вайна
 
Аўтограф: Аўтограф
 
Узнагароды:

Іосіп Броз (серба-харв. Јосип Броз, Josip Broz), партыйны псеўданім Ціта (серба-харв. Тито, Tito), пасля псеўданім і прозвішча злучыліся (25 мая 1892, Кумравец, Харватыя — 4 мая 1980, Любляна, Славенія) — лідар Югаславіі з канца Другой Сусветнай вайны да сваёй смерці (19451980), маршал (1943).

Нарадзіўся ў сяле Кумравец у аўстра-венгерскай Харватыі і Славоніі, у сям'і харвата і славенкі. Удзельнічаў у Першай сусветнай вайне, трапіў у рускі плен. Удзельнік Грамадзянскай вайны ў Расіі (уступіў у Чырвоную гвардыю). У 1920 годзе вярнуўся на радзіму, член КПЮ. У 1935—1936 гг. — у Маскве ў Камінтэрне. З 1937 г. узначальваў КПЮ.

У 1941 годзе арганізаваў супраціўленне югаславаў нямецка-фашысцкай агрэсіі. Пад канец вайны югаслаўскі ўрад у выгнанні прызнаў Ціта вярхоўным камандуючым Народна-вызваленчай арміі Югаславіі (НВАЮ). Разам з савецкімі войскамі НВАЮ вызваляла Югаславію.

Пасля вызвалення краіны — прэм'ер-міністр і міністр замежных спраў. Выступіў супраць планаў савецкага кіраўніцтва стварэння Балканскай федэрацыі, што выклікала разрыў адносін паміж Югаславіяй і СССР.

З 1953 годзе — прэзідэнт краіны. Адносіны паміж СФРЮ і СССР нармалізаваліся пры М. Хрушчове. Ціта падтрымаў аднаўленне парадку ў Венгрыі ў 1956 г., але выступіў супраць аналагічнай акцыі Арганізацыі Варшаўскага дагавора ў Чэхаславакіі ў 1968.

Адзін з ініцыятараў стварэння Руха недалучэння, у якім Югаславія заняла віднае месца.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Главы Югаславіі Шаблон:Главы ўрада Югаславіі Шаблон:Міністры абароны СФРЮ