Кольскі паўвостраў
| Кольскі паўвостраў | |
 |
|
| Каардынаты: | |
| Акваторыі | Белае мора, Баранцава мора |
| Плошча | ~100 000 км² |
| Краіна |  Расія |
| АА першага ўзроўня | Мурманская вобласць |
  |
|
 |
|
Кольскі паўвостраў, паўвостраў на паўночным захадзе Еўрапейскай часткі Расіі, у Мурманскай вобласці. Абмываецца Баранцавым і Белым морамі. Плошча каля 100 тыс. км².
У заходняй частцы — горныя масівы: Хібіны (вышыня да 1200 м) і Лавазёрскія тундры (вышыня да 1120 м).
На поўначы — тундравая расліннасць, паўднёвей лесатундра і тайга.
Змест |
[правіць] Гісторыя
Да пачатку XX стагоддзеа Мурманам звалі толькі паўночнае ўзбярэжжа паўвострава — ад Святога Носа да нарвежскай межы, але ў далейшым гэта паняцце пашырэла, і цяпер пад ім маецца на ўвазе ўвесь Кольскі паўвостраў. Паўднёвае ўзбярэжжа паўвострава гістарычна падзяляюць на Церскі і Кандалакшскі берагі.
[правіць] Клімат
Клімат паўвострава разнастайны. На поўначы, які саграваецца цёплай плынню, ён субарктычны марскі. Да цэнтра паўвострава кантынентальнасць нарастае — тут клімат умерана-халодны. Сярэднія тэмпературы студзеня-лютага ад мінус 8-11 °C на поўначы паўвострава да мінус 13-15 °C у цэнтры; ліпеня, адпаведна, ад плюс 8-11 °C да плюс 12-14 °C. Снег лажыцца ў кастрычніку і цалкам сыходзіць да сярэдзіны мая (у горных раёнах напачатку чэрвеня).
[правіць] Гідралогія
Па Кольскім паўвостраве працякаюць шмат рэк: Паной (гэта самая доўгая рака на паўвостраве), Тулома (самая паўнаводная рака паўвострава), Варзуга, Кола, Ёканга, Церыберка, Варон'я, Умба і інш. Паўвостраў багаты азёрамі, самыя буйныя — Імандра, Умбозера, Лавазера. Вадаёмы багатыя рыбай: сёмга і палія, сіг, стронга, харыус, шчупак і інш. У морах, якія абмываюць паўвостраў, у багацці трэска, камбала, палтус, мойва, селядзец, краб, марская капуста.
[правіць] Карысныя выкапні
Радовішчы апатыта-нефелінавых руд (Хібіны), жалеза, нікеля, плацінавых металаў, рэдказямельных металаў, будаўнічых і ювелірна-вырабных камянёў.
У 1970 годзе тут была закладзена Кольская звышглыбокая свідравіна. У 1994 годзе яе глыбіня склала рэкордныя 12262 метра.
[правіць] Ваеннае карыстанне
На паўвостраве размешчана мноства баз Паўночнага флота.
У заліве Андрэева напачатку 1980-х было створана сховішча для слаба-радыёактыўных адыходаў, папярэдне разлічанае на 5 гадоў. У 2007 годзе там захоўваліся каля 20 тысяч адпрацаваных паліўных стрыжняў з атамных падводных лодак і ледаколаў.
Нарвегія, ужо выдаткаваўшы каля 12,5 мільёнаў долараў на іх захаванне, патрабуе грунтоўны рамонт змешчаных у дрэнным стане сховішчаў і ператранспартыроўку адыходаў у новыя доўгачасовыя сховішчы.
[правіць] Глядзіце таксама
[правіць] Спасылкі
- Карты Кольскага паўвострава(руск.)
- Казачны Мурман(руск.)
- Мінералы Кольскага паўвострава(руск.)
