Эміграцыя

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Апошні погляд на берагі Англіі

Эміграцыя (лац.: emigratio - высяленне, перасяленне) - вымушаная ці добраахвотная змена месца пражывання людзей (эмігрантаў, перасяленцаў), перасяленне са сваёй радзімы, краіны дзе яны нарадзіліся і выраслі ў іншыя краіны глабальнага грамадства па эканамічных, палітычных або рэлігійных прычынах.

Сумежныя і звязаныя паняцці: эміграцыя, міграцыя, дэпартацыя, дыяспара, рээміграцыя, іміграцыя[правіць | правіць зыходнік]

Эміграцыя - гэта выезд за межы краіны пражывання ў іншую краіну, які абавязкова прадугледжвае перасячэнне дзяржаўнай мяжы. Само паняцце эміграцыі ўзнікае з усталяваннем і развіццём дзяржавы. Раннія перасяленне людзей, як і сучасныя перасялення ў межах адной дзяржавы - мясцовасці, раёна і г.д., завуць міграцыі.

Эміграцыя ажыццяўляецца з мэтай пастаяннага - доўгачасовага або часовага - пражывання ў іншай краіне і часта з адпаведным змяненнем прававога статусу, чым і адрозніваецца ад мэтавых, турыстычных паездак і г.д. У той жа час эміграцыя не заўсёды звязана натуралізацыю, гэта значыць змену грамадзянства або падданства.

Эміграцыя можа быць, і добраахвотнай, і вымушанай, - але ажыццяўленне ўсіх працэдур па выезду (эміграцыі) з краіны адбываецца асобай, якая з'яжджае з краіны, добраахвотна. Прымусовае (нярэдка гвалтоўнае) перасялення або высялення асобы/асоб, здзейсненае прадстаўнікамі дзяржаўных органаў краіны, адкуль адбываецца перасяленне, называюць дэпартацыяй.

Эміграцыяй называюць і сукупнасць эмігрантаў за межамі бацькаўшчыны. Паняцці не нашмат адрозніваецца ад паняцця дыяспара: апошняе зрэшты шырэй, бо ахоплівае не толькі асоб, якія выехалі з айчыны, - але і тых, якія ў сілу розных абставінаў, нікуды не перасяляючыся, апынуліся ў той ці іншай краіне з прычыны змены дзяржаўных межаў этнічнай радзімы ; паняцце датычыцца таксама іх нашчадкаў (наступных пакаленняў), і першых эмігрантаў. Акрамя таго, дыяспара - паняцце, звязанае з этнічнасцю, этнічным паходжаннем асоб, а эміграцыя - з грамадзянствам, гэта значыць з прававой сувяззю з той ці іншай дзяржавай. Менавіта таму могуць быць дыяспары недзяржаўных народаў, напрыклад, «курдскія дыяспары» у Турцыі, Ірака і г.д., а эміграцыі - няма.

«Рээміграцыя» - гэта вяртанне эмігранта ў краіну першапачатковага пражывання, гэта значыць зваротная эміграцыя.

Антонім да слова «эміграцыя» - іміграцыя, г.зн. прыезд у краіну для пастаяннага жыхарства.

Эміграцыя (гістарычны аспэкт)[правіць | правіць зыходнік]

Нямецкія эмігранты сядають на судна, якое адплывае ў Амерыку, 1850-я гады

У XV-XIX стагоддзях мела месца перш за ўсё эканамічная эміграцыя. Як прыклад - перасяленне вялікай колькасці людзей з Еўропы ў Амерыку. У ХХ стагоддзі адбываліся самыя масавыя эміграцыі, звязаныя з Першай сусветнай вайной і Другой сусветнай вайной, шматлікімі міжнароднымі і лякальнымі канфліктамі, зменамі дзяржаў свету (утварэнне дзяржавы Ізраіль, распад СССР і г.д.), унутранай і знешняй палітыкай асобных дзяржаў (палітычныя і культурныя прыгнёты ў СССР, КНР і інш.)

Няспынныя эміграцыі, як эканамічныя, так і палітычныя з'яўляецца прыкметай сучаснасці. Напрыклад, у Афрыцы з прычыны палітычных хваляванняў і паўстанняў, міжэтнічных канфліктаў і эканамічных праблем, выкліканых засухамі і неўраджаямі, назіраюцца частыя эміграцыі з Конга, Бурундзі, Руанды, Самалі, Эфіопіі і г.д.; Далай-лама Тыбета, якія пераследуюцца кітайскімі ўладамі, з'яўляецца палітычным эмігрантам, жыве ў Індыі.

Глядзіце таксама[правіць | правіць зыходнік]