Італьянская вайна (1551—1559)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Італьянская вайна 1551—1559
Асноўны канфлікт: Італьянскія войны
1838 François-Édouard Picot - The Siege of Calais.jpg
Аблога Кале
Дата 1551—1559
Месца Апенінскі паўвостраў, Францыя, Нідэрланды
Прычына Жаданне Францыі і Габсбургаў усталяваць кантроль над Паўночнай Італіяй
Вынік Перамога антыфранцузскай кааліцыі. Ва ўсёй Італіі ўсталявалася гегемонія Габсбургаў
Змены Да Францыі перайшоў Кале; Іспаніі былі вернуты раней захопленыя ў яе тэрыторыі.
Праціўнікі
Flag of Cross of Burgundy.svg Іспанская імперыя

Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg Свяшчэнная Рымская імперыя
Flag of England.svg Каралеўства Англія
Stemma dei Medici.png Фларэнтыйскае герцагства
Blason duche fr Savoie.svg Савойскае герцагства

Blason France moderne.svg Францыя

Асманская імперыя Асманская імперыя
Siena-Stemma.png Сіенская рэспубліка

Камандуючыя
Flag of Cross of Burgundy.svg Філіп II

Banner of the Holy Roman Emperor (after 1400).svg Фердынанд I
Stemma dei Medici.png Козіма I Медычы
Blason duche fr Savoie.svg Эмануіл Філіберт

Blason France moderne.svg Генрых II

Асманская імперыя Сулейман I
Siena-Stemma.png П'ера Строці

Шаблон:Італьянскія войны Шаблон:Восьмая Італьянская вайна Італьянская вайна 1551—1559 гадоў (таксама вядомая як вайна паміж Габсбургамі і Валуа) — завяршальная з серыі «італьянскіх» войнаў першай паловы XVI стагоддзя. Па яе выніках Францыя адмовілася ад прэтэнзій у паўночнай Італіі, якія паслужылі прычынай пачатку Італьянскіх войнаў за паўстагоддзі да гэтага.

Баявыя дзеянні на мора[правіць | правіць зыходнік]

Французскі кароль Генрых II падпісаў з султанам Сулейманам дагавор аб саюзе, паводле якога французскі і турэцкі флоты сталі праводзіць у Міжземнамор'і сумесныя баявыя дзеянні супраць Габсбургаў, што дазволіла Францыі сканцэнтраваць асноўныя высілкі сухапутных войскаў на Рэйне. На баку Імперыі ваяваў генуэзскі адмірал Андрэа Дорыа, які 8 верасня 1550 года здолеў захапіць горад Махдыя ў Тунісе.

Баявыя дзеянні на моры пачаліся з таго, што ў 1551 годзе туркі прыступілі да аблогі Трыпалі, і да турэцкага флоту далучыліся французскія галеры з Марселя. Калі ў 1552 годзе Генрых II атакаваў Карла V, то туркі паслалі ў Заходняе Міжземнамор'е сто галер. Франка-турэцкі флот разрабаваў узбярэжжа Калабрыі, захапіў горад Рэджа-дзі-Калабрыя, разбіў Андрэа Дорыа ў бітве ля вострава Понца, а ў 1553 годзе здзейсніў уварванне на Корсіку.

Баявыя дзеянні на сушы[правіць | правіць зыходнік]

На сушы Генрых II паспяхова наставаў у Латарынгіі, узяўшы Мец, Туль і Вердэн. Аднак дапамога Сіенскай рэспубліцы, атакаванай у 1553 годзе Фларэнтыйскім герцагствам і Імперыяй, апынулася няўдалай, і пасля паражэння ў 1554 годзе ў бітве пры Марчыяна Сіенская рэспубліка з 1555 года спыніла сваё існаванне, стаўшы часткай Фларэнтыйскага герцагства.

5 лютага 1556 года паміж французскім каралём Генрыхам II і іспанскім каралём Філіпам II быў падпісаны дагавор, паводле якога Іспанія атрымлівала Франш-Кантэ, аднак гэты дагавор неўзабаве быў парушаны.

Пасля адрачэння Карла V у 1556 годзе яго ўладанні былі падзелены паміж Фердынандам I і Філіпам II, і цэнтр вайны зрушыўся ва Фландрыю, дзе ў 1557 годзе Філіп II разам з савойскім герцагам Эмануілам Філібертам разбіў французаў у бітве пад Сен-Кантэнам. У выніку жаніцьбы Філіпа II з каралевай Марыяй у вайну на баку Іспаніі ўступіла Англія, пасля чаго французскія войска ўзялі Кале і разрабавалі Іспанскія Нідэрланды.

Вайна вялікім цяжарам лягла на ўсіх яе ўдзельнікаў, і ў 1557 годзе адбыўся «двайны дэфолт»: Іспанія і Францыя адмовіліся ад выплат па даўгам. Акрамя таго, і Францыі і Іспаніі трэба было штосьці рабіць з Рэфармацыяй, таму было вырашана пачаць мірныя перамовы.

Мір[правіць | правіць зыходнік]

У красавіку 1559 года былі падпісаны мірныя дагаворы паміж удзельнікамі вайны. Паводле іх вынікаў Францыя замацавала за сабой Кале, але аддала частку тэрыторый Іспаніі, а таксама адмовілася ад прэтэнзій на ўладанні ў Італіі, якія паслужылі прычынай усіх Італьянскіх войнаў. У Еўропе канчаткова ўсталявалася гегемонія Габсбургаў, якая праіснавала да Трыццацігадовай вайны.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]