Аляксей Мікалаевіч Талстой

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Аляксей Мікалаевіч Талстой
ANTolstoy.jpg
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння:

10 студзеня 1883(1883-01-10)[1][2][…]

Месца нараджэння:

Пугачоў, Нікалаеўскі павет[d], Самарская губерня[d], Расійская імперыя[1]

Дата смерці:

23 лютага 1945(1945-02-23)[1][4][…] (62 гады)

Месца смерці:

Масква, РСФСР, СССР[1][4]

Пахаванне:

Новадзявочыя могілкі

Грамадзянства:

Flag of Russia.svg Расійская імперыя
Flag of the Soviet Union (1936–1955).svg СССР

Бацька:

Мікалай Аляксандравіч Талстой[d]

Маці:

Аляксандра Лявонцьеўна Бострам[d]

Жонка:

Наталля Васільеўна Крандзіеўская-Талстая[d]

Дзеці:

Мікіта Аляксеевіч Талстой[d] і Дзмітрый Аляксеевіч Талстой[d]

Альма-матар:

Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны тэхналагічны інстытут

Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці:

драматург, пісьменнік, паэт, раманіст, дзіцячы пісьменнік, сцэнарыст, пісьменнік-фантаст, палітык

Гады творчасці:

1907 — цяп. час

Жанр:

гістарычны раман[d] і навуковая фантастыка

Мова твораў:

руская мова[2]

Узнагароды:
Сталінская прэмія ордэн Леніна ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга Ордэн «Знак Пашаны» медаль «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
az.lib.ru/t/tolstoj_a_n/
Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Аляксей Мікалаевіч Талстой (руск.: Алексей Николаевич Толстой; 29 снежня 1882 (10 студзеня 1883), Нікалаеўск, Самарская губерня, Расійская імперыя — 23 лютага 1945, Масква) — рускі савецкі празаік і грамадскі дзеяч, граф. Аўтар сацыяльна-псіхалагічных, гістарычных і навукова-фантастычных раманаў, аповесцяў і апавяданняў, публіцыстычных твораў. Член камісіі па расследаванні злачынстваў нямецкіх захопнікаў (1942). Лаўрэат трох Сталінскіх прэмій першай ступені (1941; 1943; 1946 — пасмяротна).

Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Вучыўся ў Пецярбургскім тэхналагічным інстытуце (1901—07). У 1914—16 ваенны карэспандэнт газеты «Русские ведомости». У 1918—23 быў у эміграцыі.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Друкаваўся з 1905. Першая кніга — «Лірыка» (1907). Цыкл апавяданняў «Заволжа» (1909—11), раманы «Дзівакі» (1911), «Кульгавы пан» (1912), п’еса «Галубка» (паст. 1916) пра жыцце маёнткавага дваранства. Вяршыні творчасці: трылогія «Блуканне па пакутах» (1920—41) — мастацкі летапіс шляхоў інтэлігенцыі ў гады рэвалюцыі і грамадзянскай вайны; раман «Пётр I» (кн. 1—3, не завершаны, 1929—45), у ім раскрыў заканамернасці гіст. працэсу пятроўскай эпохі. Аўтар аўтабіяграфічнай аповесці «Дзяцінства Мікіты» (1920), фантастычных раманаў «Аэліта» (1922—23), «Гіпербалоід інжынера Гарына» (1925—27), сатырычнага рамана «Ібікус» (1924), рамана-памфлета «Чорнае золата» («Эмігранты», 1931), п’ес «Змова імператрыцы» (1925, з П. Шчогалевым), «Азеф» (1926), драматычнай дылогіі «Іван Грозны» (1941—43), аповесці-казкі «Залаты ключык, або Прыгоды Бураціна» (1935), публіцыстычных і літаратурна-крытычных артыкулаў і інш.

Многія яго творы экранізаваны. На беларускую мову творы А. Талстога перакладалі А. Бачыла, У. Ляўданскі, Я. Пушча і інш.

Бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

  • Полн. собр. соч. Т. 1—15. М. 1946—53.

Беларускія пераклады[правіць | правіць зыходнік]

  • Жаўтухін. Мн., 1930.
  • Пётр Першы. Кн. 1. Мн., 1937.
  • Апавяданні Івана Сударава. Мн., 1946.
  • Дзяцінства Мікіты. Мн., 1960.
  • Залаты ключык. або Прыгоды Бураціна. Мн., 1971.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Краткая литературная энциклопедияМ.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 7.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  3. Aleksey Nikolayevich Tolstoy // SNAC Праверана 9 кастрычніка 2017.
  4. 4,0 4,1 Толстой Алексей Николаевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1977. — Т. 26 : Тихоходки — Ульяново. — С. 50. Праверана 28 верасня 2015.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Жакаў А. Р. Талстой // БЭ ў 18 т. Т. 15. Мн., 2002.
  • Поляк Л. М. Алексей Толстой — художник. М., 1964.
  • Петелин В. В. Судьба художника: Жизнь, личность, творчество А. Н. Толстого. М. 1982.
  • Воспоммнання об А. Н. Толстом 2 изд. М., 1982.
  • Петелин В. В. Жизнь Алексея Толстого: «Красный Граф». М., 2001.