Андронаўская археалагічная культура

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Археалагічная культура · Цэнтральная Азія
Андронаўская культура
Бронзавы век
Хрипуновский могильник. Южная сторона (2).JPG
Хрыпуноўскія магільні ў Сібіры
Лакалізацыя

Сібір, Казахстан, Кіргізія, паўднёвы Урал

Датаванне

17 стагоддзе да н.э.9 стагоддзе да н.э.

Носьбіты

арыі

Тып гаспадаркі

жывёлагадоўля, земляробства

Даследчыкі

С. А. Цеплаухаў

Indo-Iranian origins.png
Пераемнасць:
Афанасьеўская культура

Андронаўская культураархеалагічная культура бронзавага веку, якая ахоплівала значныя тэрыторыі Цэнтральнай Азіі і Сібіры ў XVIIIX стагоддзях да н.э. Паколькі яна ўключае шэраг малых археалагічных культур, прынята казаць пра Андронаўскую культурна-гістарычную злучнасць.

Этымалогія[правіць | правіць зыходнік]

Вывучэнне помнікаў Андронаўскай археалагічнай культуры пачалося з даследавання магільняў каля вёскі Андронава на поўдні сучаснага Краснаярскага края ў 1914 г. Даў назву і вылучыў у якасці самастойнай расійскі археолаг С. А. Цеплаухаў у 1927 г.

Паходжанне[правіць | правіць зыходнік]

Андронаўскую культуру звычайна звязваюць з міграцыямі індаеўрапейскага насельніцтва, хаця расійскія археолагі імкнуцца паказаць, што на ўзроўні лакальных культур удзел таксама прымалі продкі уграў і самадыйцаў. Генетычныя даследаванні рэшткаў з магільняў паўднёвага Урала паказалі, што андронаўцы сапраўды былі індаеўрапейцамі, блізкімі да сучасных насельнікаў Усходняй Еўропы, Ірана і Індыі.

Лакальныя культуры[правіць | правіць зыходнік]

  • Пятроўская (Казахстан, поўдзень Урала і Заходняй Сібіры)
  • Алакульская (Казахстан, ад Урала да Іртыша)
  • Фёдараўская (поўнач Казахстана, поўдзень Урала і Заходняй Сібіры)
  • Сінташцінская (поўдзень Урала)
  • Сузгунская (міжрэчча Табола і Іртыша)
  • Пахомаўская (уздоўж Іртыша)
  • Елоўская (верхняя плыня ракі Об)
  • Карчажкінская (верхняя і сярэдняя плыні ракі Об)

Асаблівасці[правіць | правіць зыходнік]

Асновай гаспадаркі носьбітаў Андронаўскай культуры былі жывёлагадоўля (каровы, коні, козы, авечкі) і ручное земляробства. Умелі апрацоўваць медзь, срэбра, золата і бронзу, але бронзавыя вырабы адносна рэдкія (зброя, некаторыя прадметы побыту). З каменю выраблялі навершы стрэл, булавы, матыкі. Шырока выкарыстоўвалася косць. Жылі ў прамавугольных заглыбленых хацінах з бярвення. Паселішчы андронаўцаў часцяком умацоўваліся валам і ровам.

Магільні і абрад пахавання адрозніваюцца ў залежнасці ад прыналежнасці да пэўнай лакальнай культуры. Так, для Фёдараўскай культуры характэрна крэмацыя, а для Алакульскай — інгумацыя ў скурчаным стане. Вядомы курганныя і грунтавыя магільні, магільныя яміны, абліцаваныя драўлянымі або каменнымі плітамі, каменныя скрыні і г. д. Выгляд керамікі таксама заалежыць ад лакальнасці культуры.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]