Градызк

Пасёлак гарадскога тыпу
Градызк
укр.: Градизьк
Герб
49°13′47″ пн. ш. 33°07′53″ у. д.
Краіна	Украіна
Вобласць	Палтаўская вобласць
Раён	Глобынскі раён
Гісторыя і геаграфія
Першая згадка	1650
Ранейшыя назвы	Гарадзішча
ПГТ з	1957
Плошча	20,87 км²
Вышыня цэнтра	89 м
Водныя аб’екты	Дняпро
Часавы пояс	UTC+2, летам UTC+3
Насельніцтва
Насельніцтва	6300 чалавек (2018)
Лічбавыя ідэнтыфікатары
Тэлефонны код	+380-5365
Паштовы індэкс	39072
КААТУУ	5320655400
Паказаць/схаваць карты
Градызк
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Градзіжск ці Градызк (укр.: Градизьк) — пасёлак гарадскога тыпу ў Глобынскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны на беразе Крэменчуцкага вадасховішча на Дняпры.

Гісторыя

Першая дакладная пісьмовая згадка пра паселішча пад назвай Гарадзішча адносіцца да 30 чэрвеня 1639 г. і знаходзіцца ў каралеўскім прывілеі Станіславу Патоцкаму на сёла Максыміўку і Гарадзішча. Казацкая адміністрацыя спачатку засяродзілася ў Максыміўке, дзе па рэестру 1649 г. утрымліваўся соценны цэнтр Чыгірынскага палка. Але пазней Максыміўка, занадта адкрытая для набегаў з іншага берага Дняпра, страціла сваё значэнне, і цэнтр казацкай сотні пераходзіць да Гарадзішча. Першае згадванне аб Гарадзішчанскай сотне — 1686 г.

З заняпадам Чыгірына, пасля 1678 г., Гарадзішчанская сотня падпарадкоўваецца Міргарадскаму палку. У студзені 1679 г. падтрыманы Асманскай імперыяй Юрый Хмяльніцкі з турэцкім атрадам і татарскай ардой уварваўся на Левабярэжжа і захапіў Гарадзішча.

У 1789 г. у сувязі з катастрафічнай паводкай у Крэменчузе, у Гарадзішча ненадоўга перавялі павятовы цэнтр. Мястэчка тады перайшло пад юрысдыкцыю Наваросіі (з Кіеўскага да Кацярынаслаўскага намесніцтва) і атрымала «падпраўленую» назву — Градзіжск (руск.: Градижск) замест Гарадзішча.

У канцы XIX ст. паселішча мела 9 тыс. жыхароў, земскую бальніцу, вучылішча, 17 малых прамысловых і рамесных майстэрняў, і лічылася «заштатным» у Крэменчуцкім павеце Палтаўскай губерні.