Джардана Бруна
Джардана Бруна | |
---|---|
італ.: Giordano Bruno лац.: Iordanus Brunus Nolanus | |
![]() | |
Дата нараджэння | не раней за студзень 1548 і не пазней за люты 1548 |
Месца нараджэння | |
Дата смерці | 17 лютага 1600[1][2][…] (52 гады) |
Месца смерці | |
Грамадзянства | |
Род дзейнасці | астраном, філосаф, паэт, пісьменнік, выкладчык універсітэта, астролаг, матэматык, ксёндз |
Навуковая сфера | філасофія і касмалогія |
Месца працы | |
Альма-матар | |
Вядомыя вучні | Jean Hennequin[d][7] |
![]() |
Джардана Бру́на, сапр. імя Філіпа, мянушка Бруна Наланец (італ.: Giordano Bruno; 1548 г., Нола каля Неапаля — 17 лютага 1600, Рым) — італьянскі філосаф і паэт, прадстаўнік пантэізму. З’яўляючыся каталіцкім манахам, Джардана Бруна развіваў неаплатанізм у духу рэнесанснага натуралізму, спрабаваў даць у гэтым ключы філасофскую інтэрпрэтацыю вучэння Каперніка.
Бруна выказваў шэраг здагадак, якія апярэджвалі яго эпоху і былі абгрунтаваны толькі наступнымі астранамічнымі адкрыццямі: аб тым, што зоркі ёсць далёкія сонцы, пра існаванне невядомых у яго час планет у межах нашай Сонечнай сістэмы, пра тое, што ў Сусвеце існуе незлічоная колькасць целаў, якія падобны да нашага Сонца. Бруна не першы задумваўся пра множнасці светаў і бясконцасці Сусвету: да яго такія ідэі належалі антычным атамістам, эпікурэйцам і Мікалаю Кузанскаму.
Бруна быў асуджаны каталіцкай царквой як ератык і прысуджаны свецкімі судовымі ўладамі Рыма да смяротнага пакарання праз спаленне. У 1889 годзе, амаль праз тры стагоддзі, на месцы пакарання смерцю Джардана Бруна быў узведзены помнік у яго гонар.
Сведчанні сучаснікаў
[правіць | правіць зыходнік]Паводле сведчання Каспара Шопэ, які прысутнічаў на судзе, Дж. Бруна быў абвінавачаны ў тым, што «У сваіх кнігах ён вучыў, што светы незлічоныя, што душа перасяляецца з аднаго целы ў іншае і нават у іншы свет, што адна душа можа нахадзіцца ў двух целах, што магія — гэта рэч добрая і дазволеная, што Святы Дух — гэта нішто іншае, як душа свету, ён гаварыў, што Майсей здзяйсняў свае цуды праз магію; ён гаварыў, што Майсей выдумаў свае законы, а Святое Пісанне ёсць толькі прывід, ён гаварыў, што д’ябла будзе выратаваны; ад Адама і Евы ён выводзіць радавод толькі яўрэяў — астатнія людзі паходзяць ад тых дваіх, якіх Бог стварыў днём раней; Хрыстос, паводле яго меркавання, гэта не Бог. Ён (Хрыстос) быў вядомым чараўніком, і за гэта па заслугах быў павешаны, а не распяты. Прарокі і апосталы былі непрыдатнымі людзьмі — чараўнікамі і шмат хто з іх быў павешаны»[8].
Зноскі
- ↑ а б в Aquilecchia G. BRUNO, Giordano // Dizionario Biografico degli Italiani — 1972. — Vol. 14.
- ↑ а б в Plancy J. C. Bruno // Dictionnaire infernal — 6 — Plon, 1863.
- ↑ а б в г д MacTutor History of Mathematics archive — 1994.
- ↑ https://www.jstor.org/stable/232504
- ↑ https://books.google.es/books?id=8hewAgAAQBAJ&pg=PA298
- ↑ https://www.britannica.com/biography/Giordano-Bruno
- ↑ https://archive.org/details/ThePleasureOfTheDispute/page/n3/mode/2up
- ↑ Рожицын В. С. Джордано Бруно и инквизиция. — М.: Изд. АН СССР, 1955. С. 369.