Касцёл Маці Божай Шкаплернай (Мядзел)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Каталіцкі храм
Касцёл Маці Божай Шкаплернай
Касцёл Маці Божай Шкаплернай пасля рэканструкцыі ў 2006 годзе
Касцёл Маці Божай Шкаплернай пасля рэканструкцыі ў 2006 годзе
54°52′56″ пн. ш. 26°55′21″ у. д.HGЯO
Краіна Беларусь
Горад Мядзел
Канфесія Каталіцызм
Епархія Мінска-Магілёўская архідыяцэзія
Ордэнская прыналежнасць Ордэн босых кармелітаў
Архітэктурны стыль барока
Дата заснавання 1754
Будаўніцтва ???—1754 гады
Стан дзейнічае

Касцёл Маці Божай Шкаплернай (Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі з гары Кармель) — быў пабудаваны ў Мядзелі ў 1754 годзе. Фундатарам выступіў уладальнік Старога Мядзела Антон Кошчыц. Разам з касцёлам былі пабудаваныя плябанія і кляштар. Касцёл быў пасвенчаны ў імя Святога Станіслава.

У парафіі касцёла з часу яго пабудовы апякаюцца айцы кармеліты босыя. Кармеліты — манахі жабрацкага каталіцкага ордэну, які бярэ свой пачатак на Святой Зямлі. Ордэн быў значна распаўсюджаны на тэрыторыі Беларусі.

Касцёл пабудаваны з цэглы і выкананы ў стылі барока. Інтэр’ер аздоблены ў стылі ракако.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

У 1772 годзе Мядзельская Кальварыя налічвала 21 капліцу і 8 брамаў.

За сваю гісторыю касцёл пэўны выкарыстоўваўся ў якасці ўніяцкага кляштара, а таксама пазней быў пераабсталяваны ў праваслаўную царкву. У міжваенны час, калі Мядзел знаходзіўся пад уладай Польшчы на тэрыторыі кляштару зноў жылі ксяндзы.

У 1943 годзе будынак кляштара быў спалены, хоць царква цудам ацалела. Пасля Другой сусветнай вайны касцёл быў зачынены і перададзены ў карыстанне мясцовай сельгасхіміі (магчыма, сельгастэхніцы). У 1989 годзе касцёл быў перададзены вернікам, а ў парафію вярнуліся айцы кармеліты.

Кальварыя была разбураная пасля Другой сусветнай вайны прыблізна ў адзін час з зачыненнем касцёла. У пачатку 2000-х гадоў на Кальварыйскім узгорку, вакол якога размяшчалася Кальварыя, усталявалі драўляныя крыжы.

Касцёл Маці Божай Шкаплернай часта блытаюць з касцёлам Святога Станіслава, аднак насамрэч Станіслаўскі касцёл знаходзіўся на месцы, дзе зараз размяшчаецца мядзельскі рэстаран, быў збудаваны з дрэва і спалены падчас Другой сусветнай вайны.

Архітэктура[правіць | правіць зыходнік]

Плябанія ля касцёла

Будынак царквы знаходзіцца на невысокім узгорку, недалёка ад парку і возера. Храм мураваны, у стылі барока, выкананы ў форме васьмярык на чацвярыку, увянчаны кантаваным купалам. Архітэктура храма нетыповая для архітэктуры беларускага барока[1]. Назіраюцца архітэктурныя паралелі з віленскім касцёлам Сэрца Ісуса[1].

Крыжовая кампазіцыя царквы арганізавана вакол васьміграннага ядра, знадворку схавана ў кубічным аб'ёме. З трох бакоў храма (акрамя ўсходняга алтарнага боку) размяшчаюца порцікі. Канструкцыя масіўнага купала — двухчасная. Ніжняя частка, якая абапіраецца на васьмярык, прарэзана люнетамі і лучковымі праёмамі. Верхняя частка выканана ў выглядзе васьміграннай вежкі-ліхтара і завершана сферычным дахам. Пад купалам праходзіць абыходная галерэя (захавалася часткова)[1].

Інтэр'ер храма некалі быў багата ўпрыгожаны фрэскамі, ад якіх захаваліся толькі фрагменты[1].

Рэшткі капліцы і крыжы, усталяваныя на Кальварыйскім узгорку Мядзельскай Кальварыі

У XVIII стагоддзі на ўзгорку побач з храмам былі збудаваны стаянні Хроснага шляху (Кальварыя), якія прыцягвалі шматлікіх паломнікаў. Стаянні былі разбураны адначасова з зачыненнем касцёла ў савецкі перыяд. У 2000-х гадах на месцы былых стаянняў усталяваны драўляныя крыжы, існуюць планы аднаўлення Кальварыі.

На тэрыторыі храма таксама размешчаны двухпавярховы будынак плябаніі, які ў наш час патрабуе капітальнай рэстаўрацыі.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]