Кухмістр вялікі літоўскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Кухмістр вялікі літоўскі (лац.: praefectus culinae, magister coquinae) — ураднік у Вялікім Княстве Літоўскім. Сачыў за лясамі, у якіх паляваў вялікі князь, распараджаўся паляваннем.

Урад вядомы з канца 15 стагоддзя, у 1569 скасаваны, у 1576 адноўлены. Да канца 17 стагоддзя ператварыўся ў дыгнітарскі.

Першапачаткова загадваў прыдворнай кухняй і кухарамі. Ва ўрачыстых выпадках (элекцыя, прыём паслоў і іншыя) асыставаў за сталом вялікаму князю, распавядаючы пра стравы, што падаваліся. Намінальна кіраваў стольнікам, падстолім, крайчым, чашнікам, падчашым і піўнічым.

Спіс вялікіх кухмістраў літоўскіх[правіць | правіць зыходнік]

Асоба Дата прыняцця
пасады
Дата складання
пасады
альбо смерці
Заўвагі
Кухмістры ВКЛ
Андрэй Кухмістр вялікага князя Казіміра
Пётр Аляхновіч 1494 1516
Ян Мікалаевіч Ёдка 1522 1531
Ян Нарбут 1539 1542
Станіслаў Кязгайла 1545
Войцех Ясенскі 1551 1556
Жыгімонт Фанель 1566
Эразм Крачэўскі 19 студзеня
1569
Юрый Бароўскі 18 студзеня
1569
1569
Вялікія кухмістры літоўскія
Станіслаў Шэмет 15 ліпеня
1576
1589
Мікалай Сапега 7 лютага
1589
1611 Памёр
Мікалай Весялоўскі 13 жніўня
1611
1623 Паступіў на вялікага літоўскага стольніка
Мікалай Трызна 25 лютага
1623
13 лістапада
1635
Паступіў на вялікага літоўскага падскарбія
Павел Печыгойскі 1635 1640
Станіслаў Казімір Война 6 сакавіка
1640
11 лютага
1649
Памёр
Мікалай Пятроўскі 1649 15 мая
1657
Памёр
Андрэй Францішак Катовіч 3 чэрвеня
1657
1658 Паступіў на вялікага літоўскага пісара
Геранім Крышпін-Кіршэнштэйн 11 сакавіка
1658
1663 Паступіў на вялікага літоўскага падскарбія
Рыгор Казімір Падбярэзскі 1663 21 сакавіка
1667
Паступіў на смаленскага ваяводу
Казімір Уладзіслаў Сясіцкі 21 сакавіка
1667
1687
Стэфан Тызенгаўз 1687 1689 Паступіў на новагародскага ваяводу
Крыштаф Камароўскі 1689 15 верасня
1702
Паступіў на берасцейскага ваяводу
Якуб Гружэўскі 25 кастрычніка
1702
1708 Памёр
Юрый Феліцыян Сапега 1708 1709
Ян Агінскі 28 кастрычніка
1709
студзень — люты
1710
Памёр
Кароль Залускі 17 лютага
1710
1735
Ян Праспер Залускі 8 мая
1735
5 ліпеня
1745
Памёр
Аляксандр Дунін 17 кастрычніка
1746
6 верасня
1750
Юзаф Антоні Падоскі 30 верасня
1750
9 кастрычніка
1761
Паступіў на плоцкага ваяводу
Міхал Вяльгорскі 22 сакавіка
1763
1775
Францішак Ксаверый Агінскі 12 верасня
1775
1795 Склаў урад у сувязі са спыненнем існавання Рэчы Паспалітай

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]