Луіджы Руснаці

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Луіджы Руснаці
лац.: Aloysius Rusnati, італ.: Luigi Rusnati
Род дзейнасці педагог, паэт
Дата нараджэння 3 чэрвеня 1768
Месца нараджэння Італія
Дата смерці 26 жніўня 1820
Месца смерці Ферара

Луіджы Руснаці (таксама бел.: Алаіз Руснаці, польск.: Alojzy Rusnati, лац.: Aloysius Rusnati, італ.: Luigi Rusnati; 26 ліпеня 1751, Італія – ) – італьянска-лацінскі паэт, педагог.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Уступіў у Таварыства Ісуса 3 чэрвеня 1768 г. у Мілане. У 1783 г. пераехаў у Полацк. Пачаў з пасадаў прэфекта бібліятэкі і прэфекта тэатра ў Полацкім езуіцкім калегіуме. 15 жніўня 1786 г. склаў апошнія зарокі[1].

У 1786-1794 гг. – прафесар філасофіі і матэматыкі ў Віцебскім езуіцкім калегіуме. У 1794 г. вярнуўся ў Полацк, дзе да 1816 г. быў прафесарам тэалогіі і канонаў Полацкага езуіцкага калегіума, а з 1812 г. – Полацкай езуіцкай акадэміі. Пад час вайны 1812 г. заставаўся ў горадзе, занятым войскамі Вялікай арміі Напалеона, і даглядаў у шпіталі параненых італьянскіх салдат і афіцэраў[2].

Займаў высокія пасады ў Полацкай езуіцкай акадэміі і Таварыстве Ісуса: дэкан факультэта філасофіі і вольных мастацтваў (1813-1814) і тэалагічнага факультэта (1814-1818), кансультант беларускага правінцыяла Таварыства Ісуса Станіслава Свентахоўскага (1817-1819)[3].

Маючы паэтычнае дараванне, шмат часу прысвячаў творчасці. Аўтар італьянска- і лацінамоўных канцанет, эклог, эпіграм і песень для дэкламацыяў. Актыўна супрацоўнічаў з полацкім езуіцкім тэатрам. Пасля смерці ў 1805 г. Нікодама Мусніцкага лічыўся галоўным паэтам акадэміі[4]. У асабістай калекцыі Л. Руснаці налічвалася 2494 кніг (найбольшы прыватны кніжны збор у Полацкай акадэміі), у тым ліку 106 Біблій на розных мовах[5].

Пасля выгнання езуітаў з Расійскай імперыі (1820) вярнуўся на Радзіму, дзе неўзабаве памёр.

Творы[правіць | правіць зыходнік]

Сярод твораў Л.Руснаці

  • Korsakov L’Eroe In pace ed in guerra («Корсакаў — герой пад час вайны і пад час міру», 1802) — васьміслупковая канцанета на італьянскай мове з нагоды візіту ў Полацк генерал-губернатара Беларусі Аляксандра Міхайлавіча Рымскага-Корсакава[6].
  • A Sua Altezza Reale Antonietta Amalia di Coburg Duchessa di Würtemberg in occasione del Suo felice arrivo a Polozco canzonetta cantabile («Яе каралеўскай высокасці Антуанеце Амаліі Кобургскай, герцагіні Вюртэмбергскай, спеўная канцанета з нагоды яе шчаслівага прыбыцця ў Полацк», 1802) — твор прымеркаваны да наведвання Полацка беларускім ваенным губернатарам, губернатарам Віцебскім і Магілёўскім, герцагам Аляксандрам Вюртэмбергскім і яго жонкай Антуанетай Амаліяй Саксэн-Кобургскай[6][7].

Зноскі

  1. Catalogs SJ 1774-1829. Russiae
  2. Załęski, S. Jezuici w Polsce porozbiorowej 1773–1905. Cz. 1 : 1773–1820 / S. Załęski – Kraków : W.L. Anczyc i sp, 1907. – s. 344.
  3. Catalogs SJ 1774-1829. Russiae.
  4. Załęski, S. Jezuici w Polsce porozbiorowej 1773–1905. Cz. 1 : 1773–1820 / S. Załęski – Kraków : W.L. Anczyc i sp, 1907. – s. 331.
  5. Kadulska, I. The Polock Academy (1812-1820): An Example of the Society of Jesus’s Endurance / I. Kadulska // Jesuit Survival and Restoration: A Global History. 1773-1900 / Edited by Robert A. Maryks and Jonathan Wright. – Leiden-Boston: Brill, 2015. – p. 91.
  6. 6,0 6,1 Кадульская, І. Формы тэатральнага жыцця ў Полацкай Акадэміі (1812—1820).
  7. Баўтовіч, М. Кнігадрук у Полацку ад 1774 г. да 1829 г. / М. Баўтовіч // Кнігадрук у Полацку (1774—1829): Бібліяграфічнае выданне / укладальнік М. Баўтовiч. — Полацк: Выдавецкая ініцыятыва «Полацкая ляда», 2018. — С. 306.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Баўтовіч, М. Кнігадрук у Полацку ад 1774 г. да 1829 г. / М. Баўтовіч // Кнігадрук у Полацку (1774 – 1829): Бібліяграфічнае выданне / укладальнік М. Баўтовiч. – Полацк: Выдавецкая ініцыятыва “Полацкая ляда”, 2018. – с. 204.
  • Кадульская, І. Формы тэатральнага жыцця ў Полацкай Акадэміі (1812—1820).
  • Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564–1995 / оprac. L. Grzebień. – Kraków : Wyd-wo WAM, 1996. – 882 s.
  • Giżycki, J.M. Materyały do dziejów Akademii Połockiej i szkół odniej zależnych / J.M. Giżycki. – Kraków: Druk. W. Anczyca i spółki, 1905. – 288 s.
  • Kadulska, I. The Polock Academy (1812-1820): An Example of the Society of Jesus’s Endurance / I. Kadulska // Jesuit Survival and Restoration: A Global History. 1773-1900 / Edited by Robert A. Maryks and Jonathan Wright. – Leiden-Boston: Brill, 2015. – pp. 83-98. ISBN: 978-90-04-28387-9
  • Załęski, S. Jezuici w Polsce porozbiorowej 1773–1905. Cz. 1 : 1773–1820 / S. Załęski – Kraków : W.L. Anczyc i sp, 1907. – 517 s.