Раман Восіпавіч Якабсон

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Раман Якабсон
ісп.: Román Jakobson.
Roman Yakobson.jpg
Раман Якабсон
Дата нараджэння 10 кастрычніка 1896(1896-10-10)[1][2][3] ці 11 верасня 1896(1896-09-11)[4][5][…]
Месца нараджэння Масква
Дата смерці 18 ліпеня 1982(1982-07-18)[7][8][…] (85 гадоў)
Месца смерці Кембрыдж, Масачусетс
Месца пахавання
Грамадзянства
Род дзейнасці мовазнавец, літаратуразнавец, педагог, гісторык, пісьменнік, крытык, настаўнік
Навуковая сфера лінгвіст, структураліст, даследчык паэтыкі, марфалогіі і рускай літаратуры
Месца працы
Альма-матар МДУ
Вядомыя вучні Clarence Brown[d]
Член у
Узнагароды
Commons-logo.svg Раман Якабсон на Вікісховішчы

Раман Восіпавіч Якабсон (англ.: Roman Jakobson; 28 верасня (10 кастрычніка) 1896, Масква — 18 ліпеня 1982, Кембрыдж (Масачусетс), ЗША) — расійскі і амерыканскі лінгвіст і літаратуразнаўца, адзін з найбуйнейшых лінгвістаў XX стагоддзя, які аказаў уплыў на развіццё гуманітарных навук не толькі сваімі наватарскімі ідэямі, але і актыўнай арганізатарскай дзейнасцю. Стаў адным з заснавальнікаў структурнай лінгвістыкі.

Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Скончыў Лазараўскі інстытут усходніх моў (1914), Маскоўскі ўніверсітэт (1918). Удзельнік Першага рускага авангарду.

3 1921 жыў за мяжой. 3 1943 прафесар Калумбійскага, з 1949 Гарвардскага ўніверсітэтаў, з 1957 Масачусецкага тэхналагічнага інстытута.

Навукова-даследчыцкая дзейнасць[правіць | правіць зыходнік]

Працы па агульнай тэорыі мовы, фаналогіі, марфалогіі, граматыцы, рускай мове, рускай літаратуры, паэтыцы, славістыцы, псіхалінгвістыцы, семіётыцы і шматлікіх іншых галінах гуманітарных ведаў.

Даследаваў раннеславянскую паэзію і эпас, славянскую міфалогію, рытуалы, творы старажытарускай літаратуры, асаблівасці мовы і стылю рускіх пісьменнікаў ХІХ—ХХ ст., а таксама Дантэ, У. Шэкспіра, М. Эмінеску, Б. Брэхта і інш. Навуковыя працы па тэарэтычнай лінгвістыцы («Да характарыстыкі еўразійскага моўнага саюза», 1931; «Асновы мовы», 1956, з М. Хале; «Асноўныя шляхі развіцця семіётыкі», 1975), па славянскіх мовах і паэтыцы («Пра чэшскі верш пераважна ў параўнанні з рускім», ч. 1, 1923; «Даследаванне рускай эпічнай паэмы», 1949, з М. Шэфтэлем; «Пытанні паэтыкі», 1973).

Выбраная бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

  • Jakobson R., Remarques sur l'evolution phonologique du russe comparée à celle des autres langues slaves. Prague, 1929
  • Jakobson R., K charakteristike evrazijskogo jazykovogo sojuza. Prague, 1930
  • Jakobson R., Child Language, Aphasia and Phonological Universals, 1941
  • Jakobson R., On Linguistic Aspects of Translation, essay, 1959
  • Jakobson R., "Closing Statement: Linguistics and Poetics," in Style in Language (ed. Thomas Sebeok), 1960
  • Jakobson R., Selected Writings (ed. Stephen Rudy). The Hague, Paris, Mouton, in six volumes (1971–1985):
    • I. Phonological Studies, 1962
    • II. Word and Language, 1971
    • III. The Poetry of Grammar and the Grammar of Poetry, 1980
    • IV. Slavic Epic Studies, 1966
    • V. On Verse, Its Masters and Explores, 1978
    • VI. Early Slavic Paths and Crossroads, 1985
  • Jakobson R., Questions de poetique, 1973
  • Jakobson R., Six Lectures of Sound and Meaning, 1978
  • Jakobson R., The Framework of Language, 1980
  • Jakobson R., Halle M., Fundamentals of Language, 1956
  • Jakobson R., Waugh L., The Sound Shape of Language, 1979
  • Jakobson R., Pomorska K., Dialogues, 1983
  • Jakobson R., Verbal Art, Verbal Sign, Verbal Time (ed. Krystyna Pomorska and Stephen Rudy), 1985
  • Jakobson R. "Shifters and Verbal Categories." On Language. (ed. Linda R. Waugh and Monique Monville-Burston). 1990. 386-392.

Зноскі

  1. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: платформа адкрытых даных — 2011. Праверана 10 кастрычніка 2015.
  2. https://www.jstor.org/stable/413375?seq=1
  3. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118711598 // Агульны нарматыўны кантроль — 2012—2016. Праверана 26 красавіка 2014.
  4. Czech National Authority Database Праверана 23 лістапада 2019.
  5. Studenti pražských univerzit 1882–1945
  6. Databáze Vojenského historického archivu Праверана 30 лістапада 2020.
  7. Bibliothèque nationale de France Roman Jakobson (1896-1982)BnF, 2011. Праверана 17 мая 2017.
  8. Roman Jakobson // Encyclopædia Britannica Праверана 9 кастрычніка 2017.
  9. Roman Jakobson // SNAC — 2010. Праверана 9 кастрычніка 2017.
  10. (unspecified title) Праверана 3 ліпеня 2019.
  11. (unspecified title) Праверана 4 ліпеня 2019.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]