Рыгор Львовіч Рэлес

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Рыгор Львовіч Рэлес
Рыгор Рэлес 2.jpg
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння:

23 красавіка 1913(1913-04-23)

Месца нараджэння:

Чашнікі, Віцебская вобласць, Беларусь

Дата смерці:

19 верасня 2004(2004-09-19) (91 год)

Месца смерці:

Мінск, Беларусь

Пахаванне:

Могілкі Калодзішчы

Грамадзянства:

Flag of Russia.svg Расійская імперыя
Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Belarus (1995-2012).svg Беларусь

Альма-матар:

Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка

Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці:

пісьменнік, паэт

Мова твораў:

Ідыш, руская мова і беларуская

Рыго́р (Гірша) Льво́віч Рэлес (23 красавіка 1913, Чашнікі, цяпер Віцебская вобласць — 17 верасня 2004, Мінск) — яўрэйскі пісьменнік і паэт, пісаў на ідыш, рускай і беларускай.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Скончыў Віцебскі педагагічны тэхнікум (1933), вучыўся на яўрэйскім аддзяленні літаратурнага факультэта Мінскага педагагічнага інстытута імя М. Горкага. У 1937—1941 г. працаваў выкладчыкам рускай мовы і літаратуры ў сярэдніх школах Слуцка і Навагрудка. З чэрвеня 1941 г. — у Чырвонай Арміі, з 1942 г. — адказны сакратар шматтыражнай газеты «Строитель». У 1945—1947 г. — літработнік рэдакцыі піянерскай газеты «Зорька». У канцы 1940-х гадоў працаваў у рэдакцыі часопіса «Вожык». У 1947—1973 г. выкладаў рускую мову і літаратуру ў вячэрніх школах рабочай моладзі ў Мінску. Пахаваны на могілках у Калодзішчах пад Мінскам.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Дэбютаваў у друку ў 1931 г. у газеце «Юнгер арбетэр» («Малады рабочы»). Аўтар зборнікаў вершаў на ідыш «Пачатак» (1940), «Вершы» (1941), кнігі апавяданняў «Пад мірным небам» (Масква, 1983). Аўтар аповесці «Записки моего коллеги» (1960), «Через трудный порог» (1976), зборнікаў прозы «Друзья и знакомые» (1963), «За тесными партами» (1966), «В родном уголке» (1972), «Под каждой крышей» (1979). Пастаянна друкаваўся ў яўрэйскім часопісе «Саветыш Геймланд» і, пазней, «Ды ідышэ гас» («Савецкая Радзіма» і «Яўрэйская вуліца», Масква). У перакладзе на беларускую мову выйшла аповесць «Пра тое, чаго не ведаюць вучні» (часопіс «Полымя», 1955), кніга вершаў «Бяроза пад акном» (1961); на рускую — «Стихи» (Масква, 1974).

У 1990-я гады выкладаў мову ідыш у Мінскім аб'яднанні яўрэйскай культуры імя Ізі Харыка, уваходзіў у праўленне гэтай грамадскай суполкі.

Быў узнагароджаны медалём.

Бібліяграфія[правіць | правіць зыходнік]

  • Бяроза пад акном: вершы / Р. Л. Рэлес. — Мн., 1961. — 67 с.
  • Запіскі майго калегі: нарысы, апавяданні / Р. Л. Рэлес. — Мн., 1960. — 167 с.
  • В родном уголке: рассказы / Г. Л. Релес. — Мн., 1972. — 112 с.
  • За тесными партами: рассказы / Г. Л. Релес. — Мн., 1966. — 159 с.
  • Не розами устлан твой путь: повести, рассказы / Г. Л. Релес. — Мн., 1983. — 287 с.
  • Под каждой крышей: рассказы, очерки / Г. Л. Релес. — Мн., 1979. — 192 с.
  • Untern fridlexn himl (Пад мірным небам) / Г. Л. Релес. — М., 1983. — 304 с. На мове ідыш.
  • З тых жа крыніц: вершы і паэмы. З яўр. / Р. Рэлес. — Мн., 1993. — 157 с.
  • В краю светлых берез / Г. Л. Релес. — Мн., 1997. — 395 с.
  • Di jidish-sovetishe shrajber fun Vajsrusland. Memuarn (Яўрэйскія савецкія пісьменнікі Беларусі. Мемуары) / Гірш Рэлес. — Мн., 2004. — 271 с. На мове ідыш.
  • Icter azej… (Цяпер так…) / Гірш Рэлес. — Мн., 2013. — 95 с. На ідыш і беларускай.

Зноскі

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Гірш Рэлес // Наша Ніва. № 35, 2004.
  • Мехаў У. Рыгор Рэлес / У. Мехаў // ЛІМ. — 2004. — 1 кастр.
  • Памёр Гірш Рэлес // «Мы яшчэ тут!»: Беларуска-яўрэйскі бюлетэнь (Мінск). — Спецвыпуск № 4. верасень 2004 г. / тышрэй 5765 г.
  • Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік; Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. ISBN 5-340-00709-X;
  • Рыгор Рэлес // Беларускія пісьменнікі: Біябібліяграфічны слоўнік. У 6 т. / пад рэд. А. І. Мальдзіса. — Мн.: БелЭн, 1992—1995.
  • Рэлес Рыгор // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. / рэдкал. Г. П. Пашкоў і інш. — Мн., 2001. — Т. 14. — С. 6.
  • Рэлес Рыгор // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Чашніцкага раёна / рэдкал. М. Ц. Дробыш і інш. — Мн., 1997. — С. 456.