Структура Рышат

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Структура Рышат на спадарожнікавым здымку

Структура Рышат (Гуэль-Эр-Рышат) — геалагічнае ўтварэнне, знаходзіцца ў маўрытанскай частцы пустыні Сахара побач з паселішчам Уадан. Дыяметр структуры роўны 50 км. Зялёнаму колеру на фатаграфіі са спадарожніка адпавядае чэзлая расліннасць, якая ўтварылася на поўдзень і на ўсход ад цэнтра ўтварэння. Даволі доўгі час структура Рышат служыла арыенцірам для касманаўтаў на арбіце, бо ўяўляла добра бачны аб’ект на шырокай прасторы нічым не прыкметнай пустыні.

Паходжанне[правіць | правіць зыходнік]

Лічыцца, што Рышат утварыўся ў перыяд паміж познім пратэразоем і ардавікам (самому старажытнаму кольцу — 500—600 мільёнаў гадоў). Раней меркавалі, што кальцавая структура з’яўляецца ударным кратарам, аднак гэтая гіпотэза не ўзгадняецца з плоскай формай дна і поўнай адсутнасцю горных парод са слядамі ўдарнага ўздзеяння. Утварэнне структуры ў выніку вулканічнага вывяржэння таксама здаецца вельмі малаверагодным з-за адсутнасці купала з вывергнутых або вулканічных парод.

Сучасныя навукоўцы мяркуюць, што ападкавыя пароды структуры Рышат з’яўляюцца вынікам дзеяння эрозіі пры ўзняцці ўчастка зямной кары.

Абапіраючыся на візуальныя даныя спадарожнікавай фатаграфіі структуры Рышат, можна з пэўнай доляй упэўненасці сцвярджаць, што яна ўтварылася дзякуючы гразеваму мега-вулкану, які праявіў сябе прыкладна 500 мільёнаў гадоў таму. Узрост гразевага вулкана вызначаецца узростам знешняга кальца. Самае першае вонкавае кальцо складаецца з ападкавых парод. Яно першае вывяргаецца газавым пузыром гразевага вулкана. Затым выкідваюцца больш глыбінныя пароды, якія маюць большы ўзрост адпаведна. І ў самым цэнтры натуральна — самая старажытная вывергнутая парода ўзростам 2,5 мільярда гадоў. Гэта самы апошні застылы пузыр некалі актыўнага гразевага вулкана, які выдаткаваў свае сілы. Няўзброеным вокам добра праглядаецца структура паслядоўнага ўтварэння гразевых кольцаў з наступнай іх крышталізацыяй і застываннем.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]