Стэфан Грабоўскі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Стэфан Грабоўскі
Stefan Graboŭski. Стэфан Грабоўскі (1801).jpg
Стэфан Грабоўскі. Невядомы мастак, XIX ст.
POL COA Oksza.svg
Герб «Окша»
 
Нараджэнне: 24 чэрвеня 1767(1767-06-24)
Асташына, Новагародскі павет, Новагародскае ваяводства, Вялікае Княства Літоўскае, Рэч Паспалітая
Смерць: 4 чэрвеня 1847(1847-06-04) (79 гадоў)
Варшава, Царства Польскае, Расійская імперыя
Дынастыя: Грабоўскія
Бацька: Тамаш Марыян Грабоўскі
Маці: Дарота з Отэнгаўзенаў
 
Ваенная служба
Прыналежнасць: Chorągiew królewska króla Zygmunta III Wazy.svg Рэч Паспалітая
Шаблон:Сцягафікацыя/Царства Польскае
Званне: дывізіённы генерал арміі Царства Польскага (1826)
Бітвы:
 
Узнагароды:
ордэн Белага Арла

Стэфан Грабоўскі (24 чэрвеня 1767, вёска Асташына Наваградскага павета4 чэрвеня 1847) — ваенны і дзяржаўны дзеяч, генерал. Адзін з кіраўнікоў паўстання Т. Касцюшкі.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Прадстаўнік шляхецкага роду Грабоўскіх герба «Окша», сын Тамаша Марыяна, генерал-маёра літоўскага войска, і Дароты з Отэнгаўзенаў. Стрыечны брат Паўла Яна Грабоўскага.

Пасля сканчэння Рыцарскай школы ў Варшаве харужы ў войску Вялікага Княства Літоўскага. У вайну Расіі з Рэччу Паспалітай (1792) падпалкоўнік, вызначыўся ў баях пад Мірам і Брэстам.

Па перамозе Таргавіцкай канфедэрацыі далучыўся да падрыхтоўкі паўстання ў Вільні, у часе вызвалення якой ад расійскай залогі (красавік 1794) падыход яго аддзела змусіў расійскія войскі пакінуць ваколіцы горада. Браў удзел у баях пад вёскамі Солы і Паляны ў складзе паўстанцкага войска пад камандай Я. Ясінскага. Удзельнічаў у абароне Вільні ў ліпені 1794. У канцы жніўня 1794 уэначаліў рэйд 2-тысячнага аддзела паўстанцаў на Меншчыну і Магілёўшчыну (Араны — Койданаў — Пухавічы — Бабруйск — Любань). У дарозе да яго далучалася дробная шляхта і сяляне[1]. Аднак пасля Любанскай бітвы (4 верасня 1794) вымушаны быў капітуляваць.

Улады Расійскай імперыі выслалі С. Грабоўскага ў Кастрамскую губерню. Волю атрымаў дзякуючы амністыі паўстанцам ад Паўла I.

У расійскую-французскую вайну (1812) перайшоў на бок Напалеона. Абіраўся берасцейскім маршалкам, дзе сабраў войска. У званні генерал-маёра ўзначальваў Ваенны камітэт Камісіі часовага ўраду Вялікага Княства Літоўскага. Па адступленні войскаў Напалеона змагаўся супраць антыфранцузскай кааліцыі разам з Ю. Панятоўскім. Пад Лейпцыгам трапіў у палон.

Дзякуючы падтрымцы Адама Чартарыйскага з захаваннем ваеннага звання ўвайшоў у склад найвышэйшай адміністрацыі Герцагства Варшаўскага. З 1825 міністр-сакратар Царства Польскага. Бараніў інтарэсы свайго края. 3 1826 генерал дывізіі. Браў удзел у руска-турэцкай вайне (18261829). 3 1839 у адстаўцы[2].

У шлюбе з Н. Гладкоўскай нашчадкаў не пакінуў.

Зноскі

  1. Уладзімір Емяльянчык. Грабоўскі Стафан // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 550.
  2. Уладзімір Емяльянчык. Грабоўскі Стафан // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / рэд. Г. П. Пашкоў і інш. Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. С. 551.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]