Уладзімір Міхайлавіч Пракулевіч

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Уладзімір Міхайлавіч Пракулевіч
Uladzimir Prakulievič.jpg
здымак з крымінальнай справы (1938)
Род дзейнасці публіцыст, журналіст
Дата нараджэння 2 снежня 1887(1887-12-02)
Месца нараджэння
Дата смерці 20 жніўня 1938(1938-08-20) (50 гадоў)
Месца смерці
Жонка Альжбэта Пракулевіч (Пракапчук)
Елізавета Цітова
Альма-матар
Commons-logo.svg Уладзімір Міхайлавіч Пракулевіч на Вікісховішчы

Уладзі́мір Міха́йлавіч Пракуле́віч (2 снежня 1887, в. Красналукі, цяпер Чашніцкі раён, Віцебская вобласць, Беларусь — 20 жніўня 1938, Свярдлоўская вобласць) — беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, публіцыст, журналіст, юрыст. Адзін з кіраўнікоў Слуцкага збройнага чыну 1920 г.

Біяграфія[правіць | правіць зыходнік]

Сустрэча беларускага нацыянальнага актыву ў Празе 30 снежня 1924 г. на 40-я угодкі смерці В. Дуніна-Марцінкевіча. Злева направа: Пётра Крачэўскі, Ніна Крачэўская і Уладзімір Пракулевіч
Магшот з крымінальнай справы, 1938 г.

Нарадзіўся ў сям'і земскага чыноўніка Барысаўскага павета. Скончыў Смаленскую гімназію (1907). У 1912 г. скончыў Маскоўскі ўніверсітэт, юрыдычны факультэт[1]. У часе вучобы быў сакратаром марксісцкага часопіса «Возрождение», загадчыкам аддзела хронікі ў газеце «Копейка». У часе Рэвалюцыі 1905—1907 гг. ўдзельнічаў у працы сацыял-дэмакратычных гурткоў (РСДРП і Бунду).

Да Першай сусветнай вайны працаваў «помощником столоначальника с низшим окладом» у Менскай казённай палаце[2], з 1914 г. — у Менскім акруговым судзе. У Менску жыў у гатэлі Брысталь на Падгорнай вуліцы. З пачаткам вайны эвакуіраваўся ў Маскву, пазней — рахункавод у структуры Усерасійскага камітэта земскіх і гарадскіх саюзаў па забеспячэнні войска. З ліпеня 1917 г. у Менску на судовых пасадах[3].

У 1918 г. абраны старшынёй Слуцкага з’езда міравых суддзяў. З прыходам бальшавікоў працаваў міравым суддзём у мястэчку Вызна, прыхільнік Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў (БПСР). З узнаўленнем савецкай улады ў ліпені 1920 г. на пасадзе суддзі ў Слуцку[3].

Адзін з кіраўнікоў Слуцкага паўстання 1920 г., член прэзідыуму Першага беларускага з’езда Случчыны.

У 1921 г. пераехаў у Вільню. Уваходзіў у склад Віленскага Беланацкаму, сябар Загранічнага бюро БПСР. У 1922 у ліку 33 дзеячаў высланы польскімі ўладамі з Вільні. Жыў у Коўне[3].

Са жніўня 1923 г. дзяржаўны сакратар Урада БНР. З канца 1923 г. у Празе, удзельнічае ў нацыянальных арганізацыях беларускай эміграцыі. Удзельнік 2-й Берлінскай беларускай палітычнай канферэнцыі, падпісаўся пад рэзалюцыяй аб ліквідацыі ўрада БНР[3].

З траўня 1926 г. у Савецкай Беларусі, жыве ў Менску. Працаваў у Дзяржаўнай бібліятэцы БССР.

19 ліпеня 1930 г. арыштаваны ДПУ БССР па справе «Саюза вызвалення Беларусі». Пастановай Калегіі АДПУ СССР ад 10 красавіка 1932 г. на пяць гадоў высланы ў г. Перм (Расія). У 1933 пераведзены ў Сарапул, а адтуль ў 1935 – у Свярдлоўск. Працаваў пазаштатным юрыстам у гарадскім бюро тэхнічнага ўліку.

Зноў арыштаваны УНКВД па Свярдлоўскай вобласці 9 студзеня 1938 г. і 10 ліпеня 1938 г. прыгавораны да расстрэлу.

Расстраляны 20 жніўня 1938 г[4]. Месца пахаванняў расстраляных у Свярдлоўску (цяпер Екацярынбург) — 12-ты кіламетр Маскоўскага тракту (аўтадарога Екацярынбург — Перваўральск, цяпер тут мемарыяльны комплекс)[4][5]. Па першым прысудзе рэабілітаваны 10 чэрвеня 1988 г., па другім — 26 красавіка 1989 г[4].

Зноскі

  1. Асабістая справа захоўваецца ў Цэнтральным дзяржаўным архіве Масквы.
  2. Памятная книжка Минской губернии на 1914 год. С. 69.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Слуцкі збройны чын, 2006, с. 317
  4. 4,0 4,1 4,2 Ількевіч, 2009, с. 600
  5. Мемориальный комплекс жертвам политических репрессий, г. Екатеринбург (руск.) . gulagmuseum.org. Архівавана з першакрыніцы 21 сакавіка 2017. Праверана 21 сакавіка 2017.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]