Эдмунд Аленбі

Эдмунд Аленбі
англ.: Edmund Allenby, 1. Viscount Allenby
Дата нараджэння	23 красавіка 1861(1861-04-23)[…]
Месца нараджэння	Нотынгемшыр, Англія, Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі
Дата смерці	14 мая 1936(1936-05-14) (75 гадоў)
Месца смерці	Лондан, Лонданскае графства, Англія, Вялікабрытанія
Месца пахавання	Вэстмінстэрскае абацтва
Бацька	Hynman Allenby[d]
Маці	Catherine Anne Cane[d]
Жонка	Adelaide Mabel Chapman[d]
Дзеці	Horace Michael Hynman Allenby[d]
Альма-матар	Haileybury and Imperial Service College[d] Каралеўскае ваеннае вучылішча
Грамадзянства	Вялікабрытанія
Прыналежнасць	Вялікабрытанія
Род войскаў	Брытанская армія[d]
Званне	фельдмаршал
Бітвы/войны	Першая сусветная вайна Другая англа-бурская вайна[d] Battle of Megiddo[d] Бітва пры Монсе Другая бітва пры Іпры Бітва пры Арасе, 1917 Battle of Beersheba[d]
Узнагароды і званні	Livingstone Medal[d]
Медыяфайлы на Вікісховішчы

Э́дмунд Ге́нры Хі́нмен А́ленбі, 1-ы віко́нт А́ленбі (англ.: Edmund Henry Hynman Allenby, 1st Viscount Allenby; 23 красавіка 1861(1861-04-23)^[…], Нотынгемшыр — 14 мая 1936(1936-05-14), Лондан) — англійскі фельдмаршал.

Удзельнічаў у Англа-бурскай і Першай сусветнай войнах, праславіўся ў бітве пры Мэгіда, якая лічыцца апошняй класічнай бітвай з ужываннем кавалерыі.

Біяграфія

Аленбі нарадзіўся ў 1861 годзе ў Англіі. Скончыў каралеўскую ваенную акадэмію ў Сэндхерсце. Пасля заканчэння вучобы трапіў у 6-ы драгунскі батальён (англ.: 6th Inniskilling Dragoons).

Англа-бурская вайна

Аленбі быў накіраваны на праходжанне службы ў Афрыку, спачатку ў раён сучаснай Батсваны, потым — у «Зулуленд». У 1890 годзе вярнуўся ў Англію разам з часцю. У 1897 годзе атрымаў званне маёра.

У 1898 годзе Аленбі перайшоў у Трэцюю кавалерыйскую брыгаду, раскварцірованую ў Ірландыі; і ў 1899 годзе зноў адправіўся ў Афрыку, дзе пачалася Другая Англа-бурская вайна. Скончыўшы вайну ў чыне палкоўніка, Аленбі вярнуўся ў Англію ў 1902 годзе і прыняў камандаванне адборнымі кавалерыйскімі часцямі (англ.: 5th Royal Irish Lancers). У 1905-1910 гадах Аленбі камандаваў 4-й кавалерыйскай брыгадай. Пасля гэтага, улічваючы яго вялікі вопыт у кавалерыі, Аленбі прызначылі інспектарам кавалерыі.

Першая сусветная вайна

Спачатку Аленбі быў адпраўлены на Заходні фронт, быў прызначаны камандуючым кавалерыйскай дывізіі і вызначыўся ў бітве пры Монсе, прыкрываючы англійскае адступленне. У 1915 годзе Аленбі камандаваў пятым корпусам у другой Іпрскай бітве. У кастрычніку таго ж года быў прызначаны камандуючым Трэцяй англійскай арміяй, але зняты пасля таго, як у бітве пры Арасе не выкарыстаў прарыў для прасоўвання.

Аленбі ўваходзіць пешшу ў іерусалімскія вароты

У 1917 годзе Аленбі змяніў сэра Арчыбальда Мюрэя на пасадзе камандуючага Егіпецкім экспедыцыйным корпусам. Адразу пасля прыбыцця ён даведаўся, што яго адзіны сын загінуў на Заходнім фронце. Аленбі перанёс штаб з Каіра ў прыфрантавы Рафах, рэарганізаваў свае сілы і ўвёў у войсках строгую дысцыпліну. Акрамя таго, Аленбі наладзіў сталае фінансаванне Лоўрэнса Аравійскага.

Прааналізаваўшы прычыны няўдач свайго папярэдніка, Аленбі змог захапіць Газу, накіраваўшы войскі не ў лабавую атаку, а ў абыход, захапіўшы спачатку Беэр-Шэву (акрамя таго, Аленбі распачаў намаганні па дэзынфармацыі праціўніка). Гэта дазволіла англічанам перайсці ў наступ на палестынскім фронце, і 9 снежня яны ўзялі Іерусалім. Аленбі са сваімі афіцэрамі ўвайшоў у горад пешшу, а не верхам, аддаючы даніну значэнню святога горада.

Генерал Аленбі на малюнку 1917 года

Атакі немцаў на Заходнім фронце не дазвалялі англічанам перакідваць на блізкі ўсход падмацаванні, і пасля няўдалых спроб захопу Амана ў сакавіку і красавіку 1918 года Аленбі спыніў наступ. Прыбыццё новых войск з калоній (Аўстраліі, Новай Зеландыі, Індыі, Паўднёвай Афрыкі; гэтыя часці былі перакінутыя з Месапатаміі і з Заходняга фронту) дазволіла яму аднавіць аперацыю. Пасля многіх падманных манеўраў і сімуляцыі дзейнасці ў даліне Іардана, а таксама нападаў атрадаў Лоўрэнса Аравійскага на аб’екты ў турэцкім тыле, Аленбі накіраваў асноўны ўдар уздоўж узбярэжжа. Менш чым за суткі англійскія войскі дасягнулі Назарэта, Мэгіды і Джэніна; а ў наступныя дні былі захопленыя Хайфа і Аман. На працягу некалькіх дзён англійская кавалерыя, карыстаючыся падтрымкай англійскай авіяцыі (якая валодала абсалютнай перавагай), зайшла ў тыл туркам і перакрыла ім шлях да адступлення. Прарваў апошнюю лінію абароны турак, англічане 27 верасня занялі Дар’а, 1 кастрычніка — Дамаск, 8 кастрычніка — Бейрут, а 26 кастрычніка — Халеб. 30 кастрычніка Турцыя капітулявала.

Эдмунд Аленбі

Пасляваенны перыяд

У 1919 годзе Аленбі атрымаў званне фельдмаршала і тытул віконта Мэгіда і Фелікстоў. Ён заставаўся на Блізкім Усходзе да 1925 года ў якасці Вярхоўнага камісара (англ.: High Commissioner) Егіпта і Судана, да атрымання імі незалежнасці. Аленбі сышоў у адстаўку ў 1925 годзе. З 1926 года — рэктар Эдынбургскага ўніверсітэта. Памёр 14 мая 1936 года ў Лондане ад разрыву анеўрызмы сасудаў галаўнога мозгу.

Ушанаванне памяці

Імя Аленбі носяць назвы вуліц у многіх гарадах Ізраіля і ў Бейруце, напрыклад, у Тэль-Авіве вуліца Аленбі з’яўляецца адной з цэнтральных гандлёвых вуліц; яго імем названы і адзін з мастоў цераз Іардан. Ролю генерала Аленбі ў эпічнай стужцы «Лоўрэнс Аравійскі» выканаў Джэк Хокінс.

Спасылкі

• Біяграфія — peoples.ru
• Біяграфія — у Біяграфіі знакамітых людзей Архівавана 12 чэрвеня 2017.
• Біяграфія — 100 вялікіх военачальнікаў