Яўсей Яўсеевіч Майсеенка

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
Яўсей Яўсеевіч Майсеенка
Дата нараджэння 15 (28) жніўня 1916 ці 28 жніўня 1916(1916-08-28)[1]
Месца нараджэння
Дата смерці 29 лістапада 1988(1988-11-29)[3] (72 гады)
Месца смерці
Месца пахавання
Грамадзянства
Род дзейнасці мастак
Вучоба
Мастацкі кірунак рэалізм[d]
Прэміі
Ленінская прэмія Дзяржаўная прэмія СССР
Узнагароды
Герой Сацыялістычнай Працы
ордэн Леніна ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга ордэн Дружбы народаў
Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР Народны мастак СССР Народны мастак РСФСР

Яўсей Яўсеевіч Майсеенка (15 [28] жніўня 1916, Уваравічы, Магілёўская губерня Расійская імперыя, цяпер Буда-Кашалёўскі раён Гомельскай вобласці Беларусі — 29 лістапада 1988, Ленінград) — беларускі савецкі жывапісец, графік і педагог, прафесар.

Акадэмік AМ СССР (1973; член-карэспандэнт 1962). Народны мастак СССР (1970). Герой Сацыялістычнай Працы (1986). Лаўрэат Ленінскай прэміі (1974) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1983).

Біяграфія і творчасць[правіць | правіць зыходнік]

Скончыў сямігодку і паехаў у Маскву, дзе ў 1931 годзе паступіў у Мастацка-прамысловае вучылішча імя М. І. Калініна, на аддзяленне роспісу па метале і пап’е-машэ. У 1931—1935 гадах вучыўся ў гэтым вучылішчы ў Ланге, Філімонава, Мікалаева. Скончыў вучылішча па аддзяленні роспісу па пап’е-машэ. Дыпломны твор — папка-адрас «Чапаеў».

У 1935 годзе Майсеенка паступіў у ІЖСА ў Ленінградзе. Сярод яго педагогаў там былі І. І. Бродскі і В. М. Якаўлеў. Вялікі ўплыў на фарміраванне мастака меў А. А. Асмёркін, у чыёй майстэрні ён навучаўся.

Навучанне перапыніла 2-я сусветная вайна — 5 ліпеня 1941 года Майсеенка пайшоў добраахвотнікам у народнае апалчэнне. На подступах Ленінграда разам са сваім падраздзяленнем трапіў у акружэнне і палон. Да красавіка 1945 года быў у канцэнтрацыйным лагеры ў Альтэнграбаве. Калі вязняў вызвалілі саюзнікі, Я. Майсеенка адправілі ў СССР, вайну ён скончыў у складзе 3-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса.

Пасля дэмабілізацыі ў 1945 годзе вярнуўся ў інстытут і ў 1947 годзе скончыў яго па майстэрні А. А. Асмёркіна з наданнем кваліфікацыі мастака жывапісу. Дыпломны твор — карціна «Генерал Даватар»[4].

Майстар пейзажу, нацюрморта. Вядомасць мастаку прынеслі станковыя карціны на тэмы Грамадзянскай і Айчыннай войнаў «Чырвоныя прыйшлі» (1961), «Маці, сёстры» (1967), «Чарэшні» (1969), «Перамога» (1972), «9 Мая» (1975)[5]. У гэтых творах аўтар па-філасофску пераасэнсоўвае вайну.

За карціны «Першая конная», «Чырвоныя прыйшлі», «Веснікі», «Чарэшні» ўганараваны званнем Народнага мастака СССР (1970).

У апошнія гады жыцця звяртаецца да евангельскіх сюжэтаў («Распяцце», 1988).

Кіраваў майстэрняй у Акадэмічным інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры ім. Рэпіна, выхаваў некалькі пакаленняў мастакоў.

Для манеры Я. Майсеенкі ўласціва вострая графічнасць, якая даходзіць часам да экспрэсіі ў спалучэнні са свабоднай работай пэндзлем, майстэрская кампазіцыя, яркія, чыстыя колеры.

Пахаваны ў Санкт-Пецярбургу на Літаратарскіх мастках Волкаўскіх могілак.

Памяць[правіць | правіць зыходнік]

  • На доме ў Санкт-Пецярбургу, дзе у 1953—1988 гадах жыў і працаваў Яўсей Майсеенка (Сувораўскі праспект, 56), устаноўлена мемарыяльная дошка.[6]
  • У Гомельскай вобласці, у горадзе Буда-Кашалёва 25 жніўня 2007 года адкрылі Карцінную галерэю імя Я. Я. Майсеенкі.[7]
  • У лютым 2016 года карціну Майсеенкі «Свабода!» са сваёй калекцыі прадпрымальнік Андрэй Філатаў перадаў на доўгатэрміновае экспанаванне ў ізраільскі Мемарыял Яд ва-Шэм[8].

Узнагароды і званні[правіць | правіць зыходнік]

Вучні[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі

  1. The Fine Art Archive — 2003. Праверана 1 красавіка 2021.
  2. Моисеенко Евсей Евсеевич // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969. Праверана 26 лютага 2017.
  3. Jevsej Moisejenko // The Fine Art Archive — 2003.
  4. Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского Государственного академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005. — СПб, 2007. С. 58.
  5. Художник № 2, 1976. — С. 8.
  6. Майсеенка Я. Я., мемарыяльная дошка
  7. Карцінная галерэя імя Я. Я. Майсеенкі Архівавана 30 чэрвеня 2019.
  8. «Свабода!» у Яд ва-Шэм Архівавана 24 лютага 2016. // Агенцтва яўрэйскіх навін, 16 лютага 2016

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Земская М. За правду жизни и большую мысль. К итогам осенней выставки ленинградских художников // Смена, 1954, 18 декабря.
  • Бродский В. Жизнеутверждающее искусство // Ленинградская правда, 1957, 11 октября.
  • Шведова В. Над чем работают ленинградские художники // Художник. 1959, № 9.
  • Герман М. Первые впечатления. Заметки о живописи и графике на осенней выставке // Вечерний Ленинград, 1961, 23 сентября.
  • Григорьева Н. Всесоюзная художественная // Ленинградская правда, 1963, 26 декабря.
  • Бетхер-Остренко И. Художественная летопись истории // Вечерний Ленинград, 1964, 28 января.
  • Аникушин М. Солнце на полотнах // Ленинградская правда, 1964, 3 ноября.
  • Колесова О. Две тысячи встреч. На выставке «Ленинград» // Ленинградская правда, 1964, 4 ноября.
  • Буткевич О. От находок к открытиям. Заметки с выставки «Ленинград» // Советская культура, 1964, 26 декабря.
  • Кривенко И. «Ленинград» (раздел живописи) // Художник. 1965, № 3. С.27-36.
  • Вторая Республиканская художественная выставка «Советская Россия». Живопись. Скульптура. Графика. Монументально-декоративное и театрально-декорационное искусство. Каталог. — М: Советский художник, 1965. — с.6,27.
  • Леонова Н. Живописец Моисеенко // Художник. 1965, № 7. С.13-19.
  • Иванов П. Лицо современника // Искусство. 1965, № 8. С.5-10.
  • Третья Республиканская художественная выставка «Советская Россия». Каталог. — М., МК РСФСР, 1967. C.38.
  • Аникушин М. О времени и о себе // Вечерний Ленинград, 1967, 17 октября.
  • Щеглов Е. Эпоха Ленина в творчестве художников России // Советская культура, 1970, 28 февраля.
  • Колесова О. Широка страна моя… Творческий отчёт ленинградских художников, посвящённый 50-летию образования СССР // Ленинградская правда, 1972, 23 сентября.
  • Богданов А. Славя страну труда. // Вечерний Ленинград, 1972, 10 октября.
  • Арбузов Г. С мыслью о родине // Ленинградская правда, 1972, 10 октября.
  • Богданов А. Ярче, но и глубже // Вечерний Ленинград, 1973, 25 декабря.
  • Яковлева Л. Величие подвига // Вечерний Ленинград, 1975, 27 мая.
  • Губарев А. На полотнах — человек труда. Выставка «Наш современник» // Ленинградский рабочий, 1975, 11 октября.
  • Дмитренко А. Мир современника // Ленинградская правда, 1975, 12 октября.
  • Леняшин В. Думая о будущем. Время. Художник. Творчество // Вечерний Ленинград, 1976, 26 января.
  • Изобразительное искусство Ленинграда. Каталог выставки. — Л: Художник РСФСР, 1976. — с.23,73.
  • Выставка произведений ленинградских художников, посвященная 60-летию Великого Октября. — Л: Художник РСФСР, 1982. — с.3,17.
  • Кекушева-Новосадюк, Г. В. Евсей Евсеевич Моисеенко. — Л., 1977
  • Дмитренко А. Человек на своей земле // Ленинградская правда, 1977, 20 ноября.
  • Леняшин В. Поиски художественной правды // Художник. 1981, № 1. С.8-17.
  • Левандовский С. Живопись на Ленинградской зональной // Искусство. 1981, № 2. С.62.
  • Кекушева, Г. В. Евсей Моисеенко. Альбом. — М.: Сов. художник, 1981
  • Нехорошев Ю. Романтика трудных дорог // Художник. 1981, № 9. С.18-28.
  • Евсей Евсеевич Моисеенко. Каталог выставки. — Л., Художник РСФСР, 1982. — 84 с.
  • Герман, М. Евсей Моисеенко // Искусство Советского Союза. Альбом. — Л.: Аврора, 1985. — 514—529
  • Кекушева, Г. В. Картина Е. Е. Моисеенко «Матери, сёстры». Путь к картине / Альбом. — Л.: Художник РСФСР, 1982.
  • Моисеенко Е. В неустанном поиске и совершенствовании // Искусство. 1986, № 5. С.14
  • Справочник членов Ленинградской организации Союза художников РСФСР. — Л: Художник РСФСР, 1987. — с.87.
  • Юрьева Т. Самоотверженность // Советская культура, 1987, 15 октября
  • Горчакова Э. Жду разговора трудного // Советская культура, 1988, 19 января
  • Каменский, А. А. Романтический монтаж. — М.: Сов. художник, 1989. — С. 317—318
  • Леонова Н. Г. Евсей Моисеенко. Л., 1989
  • Иванов С. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. — СПб., НП-Принт, 2007. С.9, 15, 19-21, 371, 387, 388, 390—399, 401—403, 405—407. ISBN 5-901724-21-6, ISBN 978-5901724217.
  • Дмитренко, А. Чтобы помнили… // Петербургские искусствоведческие тетради. — СПб, 2007, вып. 9. — С. 195—202.
  • Шаманов, Б. Уроки мастера // Петербургские искусствоведческие тетради. — СПб, 2007, вып. 9. — С. 187—194.
  • Юбилейный Справочник выпускников Санкт-Петербургского Государственного академического института живописи, скульптуры и архитектуры имени И. Е. Репина Российской Академии художеств. 1915—2005. — СПб, 2007. С. 58.
  • Литовченко Е. Н. Е. Е. Моисеенко. «Коллекция из мастерской». Живопись, рисунок. — Спб.: «Историческая иллюстрация», 2012. — 240 с.
  • Кудреватый, М. Г. К вопросу о творческом методе Е. Е. Моисеенко // Петербургские искусствоведческие тетради. Вып. 33. СПб: 2015. С. 96—110.

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Яўсей Яўсеевіч Майсеенка на сайце «Героі краіны»