Андрэй Дзмітрыевіч Сахараў
Андрэй Дэмітрыевіч Са́хараў (21 мая 1921, Масква — 14 снежня 1989) — савецкі фізік, праваабаронца і палітычны дзеяч.
У 1938 паступіў у Маскоўскі дзяржаўны універсітэт. У 1942 скончыў універсітэт і пачаў працу на абаронных заводах.
З 1948 займаўся распрацоўкай тэрмаядзернай зброі. Доктар фізіка-матэматычных навук, правадзейны член АН СССР (1953). Адзін з стваральнікаў вадароднай бомбы.
З канца 1960-х выступаў за забарону выпрабаванняў ядзернай зброі, як праваабаронца. Атрымаў Нобелеўскую прэмію міру ў 1975 (яго не выпусцілі з СССР на атрыманне прэміі).
У студзені 1980 сасланы ў горад Горкі. Указам Прэзідыума ВС СССР быў пазбаўлены ганаровых званняў і прэмій. Вызвалены з ссылкі ў снежні 1986.
Вярнуўся ў Маскву. Працягваў навуковую і праваабарончую дзейнасць разам з жонкай Аленай Бонэр. У 1988 выязджаў за мяжу, дзе адбыліся яго сустрэчы з шэрагам лідэраў краін Еўропы і ЗША. У 1989 абраны народным дэпутатам СССР.
| Нобелеўская прэмія міру | |
|---|---|
| 1951—1975 |
Ліён Жуо (1951) • Альберт Швейцэр (1952) • Джордж Маршал (1953) • УВКААНСБ (1954) • Лестэр Боўлс Пірсан (1957) • Жорж Пір (1958) • Філіп Ноэль-Бэйкер (1959) • Альберт Лутулі (1960) • Даг Хамаршэльд (1961) • Лайнус Карл Полінг (1962) • МКЧК (1963) • Марцін Лютэр Кінг (1964) • ЮНІСЕФ (1965) • Рэнэ Касэн (1968) • МАП (1969) • Норман Эрнэст Барлоўг (1970) • Вілі Брандт (1971) • Генры Кісінджэр / Ле Дык Тхо (1973) • Шон Макбрайд / Эйсаку Сато (1974) • Андрэй Дзмітрыевіч Сахараў (1975) |
|
Поўны пералік • (1901—1925) • (1926—1950) • (1951—1975) • (1976—2000) • (2001—2025) |
|
