Міхаіл Сяргеевіч Гарбачоў
Міхаіл Сяргеевіч Гарбачоў (нар. 2 сакавіка 1931, Прывольнае, Стаўрапольскі край, Расія) — савецкі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Генеральны сакратар ЦК КПСС (11 сакавіка 1985 — 23 жніўня 1991); першы і адзіны Прэзідэнт СССР (15 сакавіка 1990 — 25 снежня 1991).
З дзейнасцю М. Гарбачова на пасадзе кіраўніка КПСС і савецкай дзяржавы звязаны маштабная спроба рэфармавання ў СССР — «Перабудова», якая скончылася распадам Савецкага Саюза, а таксама заканчэнне «Халоднай вайны».
Змест |
Біяграфія [правіць]
Скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт (1955). 3 1955 на камсамольскай і партыйнай рабоце. У 1966—68 1-ы сакратар Стаўрапольскага гаркома КПСС. Скончыў Стаўрапольскі сельскагаспадарчы інстыту (1967). 3 1968 2-і сакратар, з 1970 1-ы сакратар Стаўрапольскага крайкома КПСС. У 1978—85 сакратар ЦК КПСС, у 1980—91 член Палітбюро (кандыдат з 1979). Старшыня Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР (1988—89) І Вярхоўнага Савета СССР (1989—90). У 1990 абраны прэзідэнтам СССР.
Узначаліў працэс перабудовы ў СССР. Унутрыпалітычнае жыццё пры М. Гарбачове характарызавалася паглыбленнем эканамічнага крызісу, нарастаючымі цэнтрабежнымі тэндэнцыямі ў саюзных рэспубліках і звязанымі з гэтым канфліктамі. Знешнепалітычная дзейнасць была накіравана на спыненне блокавага процістаяння і гонкі ўзбраенняў, ядзернае раззбраенне (дагаворы па абмежаванні стратэгічных наступальных узбраенняў, па скарачэнні звычайных узбраенняў у Еўропе, аднабаковы мараторый СССР на выпрабаванне ядзернай зброі і інш.). Пры М. Гарбачове выведзены савецкія войскі з Афганістана, знешнепалітычны курс КПСС і СССР садзейнічаў аб'яднанню ФРГ і ГДР, спыненню дзейнасці Арганізацыі Варшаўскага дагавора, распаду сусветнай сістэмы сацыялізму. Пасля спынення дзейнасці КПСС і распаду СССР (Белавежскія пагадненні, 1991) М. Гарбачоў пайшоў у адстаўку з пасад генсека ЦК КПСС і прэзідэнта СССР.
Са снежня 1991 прэзідэнт Міжнароднага фонду сацыяльна-эканамічных і паліталагічных даследаванняў («Гарбачоў-Фонд», пачаў працу ў 1992 годзе).
Прэміі і ўзнагароды [правіць]
Лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1990).
Беларускія пераклады [правіць]
- Перабудова і новае мысленне для нашай краіны і для ўсяго свету. Мн., 1988.
Гл. таксама [правіць]
 Кіраўнікі СССР |
||
|---|---|---|
|
|
Уладзімір Ленін (1922—1924)
|
 |
|
|
Іосіф Сталін (1924-1953) |
|
|
|
Мікіта Хрушчоў (1953-1964) • Леанід Брэжнеў (1964-1966) |
|
|
|
Леанід Брэжнеў (1966-1982) • Юрый Андропаў (1982-1984) • Канстанцін Чарненка (1984-1985) • Міхаіл Гарбачоў (1985-1991) |
|
|
|
Міхаіл Гарбачоў (1991) |
|
| Нобелеўская прэмія міру | |
|---|---|
| 1976—2000 |
Бэці Уільямс / Мэйрыд Карыган (1976) • Міжнародная Амністыя (1977) • Анвар Садат / Менахем Бегін (1978) • Маці Тэрэза (1979) • Адольфа Перэс Эсківель (1980) • УВКААНСБ (1981) • Альва Мюрдаль / Альфонса Гарсія Роблес (1982) • Лех Валенса (1983) • Дэсмонд Туту (1984) • УСПЯВ (1985) • Элі Візель (1986) • Оскар Арыяс Санчэс (1987) • МС ААН (1988) • Далай-лама (1989) • Міхаіл Сяргеевіч Гарбачоў (1990) • Аун Сан Су Чжы (1991) • Рыгаберта Менчу (1992) • Нельсан Мандэла / Фрэдэрык Вілем дэ Клерк (1993) • Ясір Арафат / Шымон Перэс / Іцхак Рабін (1994) • Пагуошскія канферэнцыі / Джозеф Ротблат (1995) • Карлуш Белу / Жазэ Рамуш-Орта (1996) • МРСПМ / Джодзі Уільямс (1997) • Джон Х'юм / Дэвід Трымбл (1998) • Урачы без межаў (1999) • Кім Дэ Джун (2000) |
|
Поўны пералік • (1901—1925) • (1926—1950) • (1951—1975) • (1976—2000) • (2001—2025) |
|
 |
Гэта пачатак артыкула. Вы можаце дапамагчы праекту, выправіўшы і дапоўніўшы яго. |
