Перайсці да зместу

Рухала Мусаві Хамейні

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Рухала Мусаві Хамейні
перс.: روح‌الله موسوی خمینی
1-ы Вышэйшы кіраўнік Ірана[d]
3 снежня 1979 — 3 чэрвеня 1989
Пераемнік Алі Хаменеі
Галоўнакамандуючы Узброенымі сіламі Ірана[d]
10 чэрвеня 1981 — 3 чэрвеня 1989
Папярэднік Абальхасан Банісадр
Пераемнік Алі Хаменеі

Нараджэнне 24 верасня 1902(1902-09-24)[1][2] ці 17 мая 1900(1900-05-17)[1]
Смерць 3 чэрвеня 1989(1989-06-03)[2] ці 3 сакавіка 1989(1989-03-03)[4]
Месца пахавання
Род Khomeini family[d]
Імя пры нараджэнні перс.: سید روح‌الله مصطفوی
Бацька Seyyed Mostafa Khomeini[d]
Жонка Хадзіджэ Сакафі[d]
Дзеці Мустафа Хамейні[d], Ахмад Хамейні[d][4], Zahra Mostafavi Khomeini[d], Farideh Mostafavi[d] і Muṣṭafā Ḫumainī[d][4]
Грамадзянства
Веравызнанне іслам[6] і імамізм[d][7][8]
Партыя
Аўтограф Выява аўтографа
Бітвы
Узнагароды
Сайт imam-khomeini.ir (перс.)(англ.)
Лагатып Вікісховішча Медыяфайлы на Вікісховішчы

Рухала́ Мусаві́ Хамейні́ (перс.: روح‌الله خمینی; 24 верасня 1902(1902-09-24)[1][2] ці 17 мая 1900(1900-05-17)[1], Хамей, Марказі[3]3 чэрвеня 1989(1989-06-03)[2] ці 3 сакавіка 1989(1989-03-03)[4], Тэгеран) — іранскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч. Вялікі аятала, Рахбар (правадыр), лідар Ісламскай рэвалюцыі 1979 года ў Іране. Вышэйшы кіраўнік Ірана з 1979 года.

Атрымаў рэлігійную адукацыю. З 1922 года ў г. Кум, выкладаў. у 1950-я гады атрымаў тытул «аятала». З 1963 года знаходзіўся ў апазіцыі да шахскага рэжыму Ірана. За крытыку рэформ шаха Махамеда Рэза Пехлеві быў высланы ўладамі ў Турцыю, затым пераехаў у Ірак (1964), пазней — у Францыю (1978). За час выгнання стаў лідарам іранскай апазіцыі.

Яго арышт пацягнуў самыя буйныя хваляванні за дзесяцігоддзе, звыш за 1000 забітых. У студзені 1979 года вярнуўся на радзіму, узначаліў Іранскую рэвалюцыю (1978—79). З 1 лютага 1979 года лідар Савета ісламскай рэвалюцыі, да якога 11—13 лютага перайшла ўся ўлада ў краіне.

Паводле распрацаванай ім канцэпцыі тэакратычнай дзяржавы і створанай на яе аснове Канстытуцыі Ісламскай Рэспублікі Іран 1979 года Рухала Мусаві Хамейні быў пажыццёвым духоўным лідарам (Рахбарам) і фактычным правіцелем Ірана. Праводзіў курс на ісламізацыю ўсіх бакоў жыцця краіны, канфрантацыю з ЗША, на пераможнае завяршэнне ірана-іракскай вайны (1980—88). У ліпені 1988 года пагадзіўся на мірнае ўрэгуляванне ірана-іракскага канфлікту.