Белы (горад)
| Горад | |||
| Белы | |||
|---|---|---|---|
.jpg) | |||
|
|||
| 55°50′00″ пн. ш. 32°56′00″ у. д.HGЯO | |||
| Краіна |
 Расія |
||
| Рэгіён | Цвярская вобласць | ||
| Гісторыя і геаграфія | |||
| Заснаваны | 1350 | ||
| Плошча | 17.7[1] км² | ||
| Вышыня цэнтра | 185 м | ||
| Насельніцтва | |||
| Насельніцтва | ▼ 3 583 чалавек (2010) | ||
| Нацыянальны склад | беларусы, рускія | ||
| Лічбавыя ідэнтыфікатары | |||
| Тэлефонны код | 48250 | ||
| Паштовы індэкс | 172530 | ||
| Паказаць/схаваць карты | |||
|
  Белы
 Белы
 |
|||
.png)
Бе́лы — горад у Цвярской вобласці Расіі, на рацэ Обша. Адміністрацыйны цэнтр Бельскага раёна. Насельніцтва 3691 чал. (2009).
Знаходзіцца за 294 км на паўднёвы захад ад горада Цвер, за 20 км на мяжы са Смаленскай вобласцю, за 50 км на поўдзень ад чыгуначнай станцыі Нялідава на лініі Ржэў — Вялікія Лукі.
Гісторыя
[правіць | правіць зыходнік]- XIII ст.: першыя згадкі, горад Смаленскага княства; пазней цэнтр удзельнага Бельскага княства.
- 1355: увайшоў у склад Вялікага Княства Літоўскага.
- пач. XVI ст.: адышоў да Вялікага Княства Маскоўскага.
- 1610: зноў у складзе Вялікага Княства Літоўскага, горад Смаленскага ваяводства.
- 2 мая 1625: атрымаў магдэбургскае права і герб «у срэбным полі вобраз Святой Дзевы Марыі, Маці сына Божага».[2][3]
- 1654: заняты войскамі Маскоўскай дзяржавы, паводле ўмоў Андрусаўскага перамір’я (1667) застаўся ў яе складзе.
- 1726: цэнтр павета Смаленскай губерні.
- 1856: у Белым было 5 цэркваў, 1075 будынкаў, 132 крамы.
- 1918: увайшоў у склад абвешчанай Беларускай Народнай Рэспублікі.
- 1 студзеня 1919: адпаведна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўваходзіў у склад БССР, цэнтр павета Смаленскага раёна.[4]
- 16 студзеня 1919: бальшавікі перадалі Белы разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
- 1929: у Калінінскай (Цвярской) вобласці.
- 4 кастрычніка 1941 — 10 сакавіка 1943: знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй.
Насельніцтва
[правіць | правіць зыходнік]Эканоміка
[правіць | правіць зыходнік]Прамысловыя прадпрыемствы горада: ільнозавод, леспрамгас, філіял маскоўскага ПА «Станканармаль», пальчаткавая фабрыка, прадпрыемствы харчовай прамысловасці.
Турыстычная інфармацыя
[правіць | правіць зыходнік]У горадзе працуе Бельскі краязнаўчы музей.
Вядомыя асобы
[правіць | правіць зыходнік]- Сямён Мікалаевіч Крылоў (1892—1935) — расійскі рэвалюцыянер, удзельнік усталявання савецкай улады на Віцебшчыне.
Крыніцы
[правіць | правіць зыходнік]- ↑ kartafx.ru - Карта города Белый(недаступная спасылка). Архівавана з першакрыніцы 24 чэрвеня 2021. Праверана 21 чэрвеня 2021.
- ↑ Геральдыка беларускіх местаў 1998.
- ↑ ЭнцВКЛ 2005.
- ↑ А. Трусаў Вялікае Княства Смаленскае // «Наша Слова» № 34 (822) 5 верасня 2007
- ↑ Белый, уездный город Смоленской губернии // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) (руск.). — СПб., 1890—1907.
- ↑ Белый // Большая советская энциклопедия : ([в 30 т.]) / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд.. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. (руск.)
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Грынявецкі В. Белы // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. У 3 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў (гал. рэд.) і інш.; маст. З. Э. Герасімовіч. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя, 2005. — Т. 1: Абаленскі — Кадэнцыя. — С. 308. — 688 с. — ISBN 985-11-0314-4 (т. 1), ISBN 985-11-0315-2.
- Цітоў А. Белы // Геральдыка беларускіх местаў (XVI — пачатак XX ст.). — Мн.: Полымя, 1998. — 287 с. — ISBN 985-07-0131-5.
- Biełyj // Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. Tom I: Aa — Dereneczna (польск.). — Warszawa, 1880. — S. 217—218.
- Географический энциклопедический словарь: Географические названия (руск.) / Гл. ред. А. Ф. Трёшников; Ред. кол.: Э. Б. Алаев, П. М. Алампиев, А. Г. Воронов и др. — М.: Сов. энциклопедия, 1983. — С. 57. — 538 с. — 100 000 экз.
Спасылкі
[правіць | правіць зыходнік]
На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Белы (горад)
