Джэйн Осцін

З пляцоўкі Вікіпедыя
Перайсці да: рух, знайсці
Джэйн Осцін
Jane Austen
Jane Austen coloured version.jpg
Партрэт Джэйн Осцін, 1873 г.
Асабістыя звесткі
Дата нараджэння:

16 снежня 1775(1775-12-16)[1][2][3][4]

Месца нараджэння:

Стывентан[d], Бэйзінгсток-энд Дзін[d], Хэмпшыр[d], графства Хэмпшыр, Англія, Каралеўства Вялікабрытанія[1][5][2]

Дата смерці:

18 ліпеня 1817(1817-07-18)[2][6][3][4] (41 год)

Месца смерці:

Вінчэстэр, Хэмпшыр[d], графства Хэмпшыр, Англія, Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі[1][5]

Пахаванне:

Вінчэсцерскі сабор[d]

Грамадзянства:

Англія

Бацька:

Джордж Осцін[d][7]

Маці:

Касандра Осцін[d]

Альма-матар:

The Abbey School[d]

Літаратурная дзейнасць
Род дзейнасці:

пісьменнік

Кірунак:

рэалізм

Жанр:

любоўны раман[d] і гатычная літаратура[d]

Мова твораў:

англійская

Commons-logo.svg Выявы на Вікісховішчы

Джэйн Осцін (англ.: Jane Austen; 16 снежня 1775, Стывентан, Вялікабрытанія — 18 ліпеня 1817) — брытанская раманістка.

Біяграфічныя звесткі[правіць | правіць зыходнік]

Нарадзілася ў сям'і Джорджа і Касандры Осцінаў, якія належалі да класа джэнтры — нетытулаванага дробнапамеснага дваранства. Сям'я Осцінаў была вялікая: шасцёра сыноў і дзве дачкі. Сярод братоў самым блізкім Джэйн быў Генры (пэўны час ён працаваў банкірам, а калі банк збанкрутаваў, зрабіўся англіканскім святаром), які быў таксама літаратурным агентам сястры. Джордж быў псіхічна нездаровы і нават не гаварыў, Чарлз і Фрэнк служылі ў флоце і абодва зрабіліся адміраламі, Эдварда ўсынавілі багатыя родзічы Осцінаў Найты, ён атрымаў у спадчыну іх маёмасць і імя ў 1812 годзе.

У 1783 годзе Джэйн і яе сястра Касандра пачалі навучанне ў місіс Эн Каўлі ў Оксфардзе і праз год пераехалі з ёй у Саўтгемптан. Але праз некаторы час дзяўчаты захварэлі на тыф; Джэйн ледзь не памерла. Апроч таго, дырэктарка школы мела досыць дэспатычны характар. Дзяўчат перавялі ў школу ў Рэдынг, а ў снежні 1786 года бацька вярнуў дачок дадому, бо не змог плаціць за навучанне, і сам заняўся іх адукацыяй. Дзяўчаты чыталі шмат раманаў, захапляліся паэзіяй.

Прыкладна ў пачатку 1787 года Джэйн Осцін пачала пісаць вершы, апавяданні і п'есы, якімі забаўляла сваіх родных. Пазней яна сабрала 29 твораў, напісаных у 1787-93 гадах. Пасталеўшы, Джэйн Осцін засталася жыць у бацькоўскім доме, практыкавалася ў гульні на фартэпіяна, дапамагала маці і сястры кіраваць гаспадаркай, наведвала родных і сяброў, хадзіла ў царкву, займалася шытвом і чытала ўслых перад сном раманы (часам свае ўласныя) сваім хатнім.

Пасля смерці бацькі (1805) Джэйн, Касандра і іх маці засталіся ў цяжкім матэрыяльным становішчы, і браты дамовіліся кожны год выплачваць пэўную суму на падтрымку сям'і. Наступныя чатыры гады жанчынам даводзіцца часта пераязджаць, падоўгу жыць у родных, пакуль у 1806 годзе яны не пасяліліся ў Саўтгемптане разам з Фрэнкам і яго жонкай. А ў 1809 годзе Эдвард забяспечыў маці і сёстрам сталае жытло — вялікі дом у Чотэне. Падчас жыцця ў Чотэне Дж. Осцін выдала чатыры раманы, якія былі добра прынятыя чытачамі.

У пачатку 1816 года здароўе Дж. Осцін пагоршылася. З сярэдзіны красавіка 1817 яна ўжо не ўставала з ложка, у траўні брат Генры адвёз яе з Касандрай у Вінчэстэр на лекаванне, дзе Джэйн Осцін і памерла ва ўзросце 41 года.

Творчасць[правіць | правіць зыходнік]

У рэалістычных сацыяльна-бытавых раманах «Пачуццё і пачуццёвасць» (т. 1—3, 1811), «Гордасць і забабоны» (т. 1—3, 1813), «Мэнсфілд-парк» (1814), «Эма» (т. 1—3, 1816), «Перакананне» і «Абацтва Нортэнгер» (абодва выд. 1818), «Лэдзі Сьюзен» (выд. 1871), «Каханне і сяброўства» (выд. 1922), «Уотсаны» (выд. 1958) і інш. у іранічнай манеры адлюстравала жыццё, норавы і псіхалогію англійскага правінцыяльнага грамадства, са спачуваннем — становішча небагатай жанчыны; з пункту погляду ідэалаў Асветніцтва розум лічыць адзіным арыенцірам у рэальным жыцці.[8]

Раманы[правіць | правіць зыходнік]

У парадку публікацыі:

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 Аустен, Джен // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. АндреевскийСПб.: Брокгауз—Ефрон, 1890. — Т. II. — С. 471.
  2. 2,0 2,1 2,2 Бельский А. А. Остин // Краткая литературная энциклопедия Масква: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 5.
  3. 3,0 3,1 data.bnf.fr: платформа адкрытых дадзеных — 2011.
  4. 4,0 4,1 (unspecified title)
  5. 5,0 5,1 Остин Джейн // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. Нямецкая нацыянальная бібліятэка, Берлінская дзяржаўная бібліятэка, Баварская дзяржаўная бібліятэка і інш. Record #118505173 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  7. Oxford Dictionary of National Biography / C. MatthewOxford: Oxford University Press, 2004.
  8. Т. Камароўская (2000)

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Камароўская Т. Осцін // БЭ ў 18 т. Т. 11. Мн., 2000.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Шаблон:Джэйн Осцін