Зея (рака)

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Зея
Zeya River and Island.jpg
Вышыня вытоку ??? м
Вышыня вусця ??? м
Даўжыня 1 242 км
Расход вады 1910 м³/с
Вадазбор 233 000 км²
Commons
У Вікісховішчы ёсць выявы з тэмай:
Зея

Зе́я — рака ў Расіі, левы прыток Амура.

Даўжыня Зеі 1242 км, плошча басейна 233 тыс. км².

Пачынаецца на паўднёвых схілах Станавога хрыбта (у хрыбце Такійскі Станавік), цячэ па тэрыторыі Амурскай вобласці, упадае ў Амур у раёне Благавешчанска. Рака цячэ па Верхнязейскай раўніне ў даліне з шырокай поймай. Прарэзвае хрыбты Тукурынгра і Сактахан, утварае скалістую цясніну — Зейскія Вароты. У межах Амурска-Зейскай раўніны даліна месцамі пашыраецца да 10—20 км. Ніжэй вусця ракі Селемджа цячэ па Зейска-Бурэінскай раўніне па шырокай забалочанай даліне.

Асноўныя прытокі: Ток, Мульмуга, Бранта, Гілюй, Уркан (справа), Купуры, Аргі, Дзеп, Селемджа, Том (злева).

Жыўленне пераважна дажджавое. Ледастаў з лістапада да пачатку мая, у вярхоўі перамярзае. Пашырана шматгадовая мерзлата. У басейне 3еі больш за 19,5 тыс. азёр агульнай плошчай 1021 км². Суднаходная ніжэй Зейскай ГЭС і па вадасховішчы.

У басейне ракі Зейскі запаведнік. На рацэ — гарады: Зея, Свабодны, Благавешчанск. Створана Зейская ГЭС і Зейскае вадасховішча.

У гонар ракі быў названы касмічны апарат Зея.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]