Зубнік

Зубнік
Зубнік двухгадовы (Crepis biennis)— тыпавы від рода Зубнік. Агульны выгляд квітнеючай расліны. Германія
Навуковая класіфікацыя
прамежныя рангі Дамен:  Эўкарыёты Царства:  Расліны Аддзел:  Кветкавыя Клас:  Двухдольныя Парадак:  Астракветныя Сямейства:  Астравыя Падсямейства:  Cichorioideae Трыба:  Cichorieae Падтрыба:  Crepidinae Род:  Зубнік
Міжнародная навуковая назва
Crepis L., nom. cons. prop.
Сінонімы
Askellia W.A.Weber Barkhausia Moench Lagoseris M.Bieb. Phalacroderis DC. Zacintha Mill.
Сістэматыка на Віківідах Выявы на Вікісховішчы ITIS   37168 NCBI   13464 EOL   6832561 GRIN   g:3068 IPNI   107117-3 FW   25842

Зу́бнік (Crepis) — род кветкавых раслін сямейства Астравыя (Asteraceae).

Батанічнае апісанне

Зубнік балотны (Crepis paludosa). Батанічная ілюстрацыя Якаба Штурма з кнігі «Deutschlands Flora in Abbildungen», 1796

Расліны роду Зубнік — шматгадовыя, рэдка двухгадовыя апушаныя (часам голыя) травы вышынёй 5—150 см. Сцябло прамастойнае, рабрыстае, пустое ў сярэдзіне. Лісце суцэльнае, чаргаванае. Часам маецца толькі ліце ў прыкаранёвай разетцы.

Кветкі звычайна жоўтага колеру, язычковыя, двухполыя, у шматкевткавых кошыках, сабраных у агульнае суквецце. Плод — сямянка з чубком.

Распаўсюджанне і экалогія

Расліны роду распаўсюджаны на тэрыторыі Еўразіі, Паўночнай Амерыкі і Афрыкі. На тэрыторыі Беларусі 9 відаў. Сустракаюцца вакол жылля ля дарог, на ўзлесках, на абложных землях і пустках.

Віды

Асноўны артыкул: Віды роду Зубнік

Паводле базы даных The Plant List, род уключае 252 віды. Некаторыя з іх:

• Crepis biennis L. typus — Зубнік двухгадовы
• Crepis chrysantha (Ledeb.) Turcz.
• Crepis conyzifolia (Gouan) A.Kern.
• Crepis foetida L.
• Crepis jacquinii Tausch
• Crepis mollis (Jacq.) Asch. — Зубнік мяккі
• Crepis paludosa L. Moench — Зубнік балотны
• Crepis praemorsa L. Tausch — Зубнік абгрызены, ці Зубнік тупакарэнішчавы
• Crepis rubra L.
• Crepis setosa Haller f.
• Crepis sibirica L. — Зубнік сібірскі
• Crepis tectorum L. — Зубнік дахавы, ці Курачча слепата, ці Малоччы, ці Скерда, ці Палявая цыкорыя, ці Кашэчая трава

Значэнне і выкарыстанне

Лекавыя і кармавыя расліны, некаторыя віды — пустазелле.

Літаратура

• Зу́бнік // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 7: Застаўка — Кантата / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1998. — Т. 7. — С. 116. — 604 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0130-3 (т. 7).
• Ляховіч І. М. Зу́бнік // Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т. 2. Гатня — Катынь / Рэдкал. І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ імя Петруся Броўкі, 1983. — С. 378. — 522 с. — 10 000 экз.
• Crepis L. — Скерда // Определитель высших растений Беларуси (руск.) / Под ред. В. И. Парфёнова. — Мн.: Дизайн Про, 1999. — С. 284, 317—318. — 472 с. — 1 000 экз. — ISBN 985-6182-78-6.

Спасылкі

• Скерда — род Crepis: інфармацыя пра таксон у праекце «Плантариум» (вызначальнік раслін і ілюстраваны атлас відаў). (руск.)