Ніва (газета)

«Ніва»
«Ніва»
	; Рэдакцыя газеты ў будынку па вуліцы Заменгофа, 27 у Беластоку
Арыгінальная; назва	Niwa; Ніва
Тып	штотыднёвая газета[d]
Заснавальнік	Праграмная рада тыднёвіка «Ніва»
Уладальнік	Праграмная рада тыднёвіка «Ніва»
Краіна	Польшча;
Рэдактар	Яўген Вапа
Заснавана	1956
Мова	беларуская
Перыядычнасць	1 раз на тыдзень
Аб’ём	12 старонак
Галоўны офіс	Беласток, вул. Заменгофа, 27
ISSN	0546-1960
Вэб-сайт	niva.bialystok.pl
	Медыяфайлы на Вікісховішчы

«Ніва» — штотыднёвая газета, якая бесперапынна выдаецца на беларускай мове ў Беластоку з 1956 года. Адзін з найстарэйшых і найбольш значных друкаваных органаў беларускай меншасці ў Польшчы.

Першапачаткова выдавалася Беларускім грамадска-культурным таварыствам (БГКТ). У цяперашні час яе выдаўцом з’яўляецца незалежная грамадская арганізацыя — Праграмная рада тыднёвіка «Ніва».

Газета асвятляе штодзённае жыццё беларусаў у Польшчы, дзейнасць грамадскіх арганізацый, друкуе матэрыялы па краязнаўстве рэгіёна (Падляшша), змяшчае артыкулы, прысвечаныя актуальным падзеям у Беларусі. Выходзіць старонка для дзяцей «Зорка», перыядычна змяшчаюцца тэматычныя ўкладкі. Газета сталася важным чыннікам яднання беларускага насельніцтва ў Польшчы і пляцоўкай для дэбютаў беларускіх літаратараў Беласточчыны.

Гісторыя

Заснаванне

Ідэя стварэння перыядычнага выдання для беларусаў ПНР агучвалася на першым з’ездзе Беларускага грамадска-культурнага таварыства (БГКТ) у 1955 годзе. Першы нумар «Нівы» выйшаў 4 сакавіка 1956 года. Яго цана складала 50 грошаў. Першым галоўным рэдактарам стаў Георгій Валкавыцкі.

У перыяд Польскай Народнай Рэспублікі выданне цалкам фінансавалася дзяржавай, але знаходзілася пад ідэалагічным кантролем. Нягледзячы на цэнзуру, газета адыграла выключную ролю ў захаванні беларускай нацыянальнай ідэнтычнасці на Беласточчыне. Яна была адзіным месцам, дзе легальна друкавалася беларускае слова, і спрыяла кансалідацыі беларускай інтэлігенцыі.

Літаратурнае асяроддзе

На старонках «Нівы» адбывалася станаўленне цэлай пляяды беларускіх пісьменнікаў Польшчы. Менавіта тут дэбютавалі Сакрат Яновіч, Алесь Барскі, Віктар Швед, Янка Жамойцін і іншыя.

З 1961 года пры рэдакцыі дзейнічала літаратурнае аб’яднанне «Белавежа» (першапачаткова як «Літаратурная старонка» ў газеце). У дадатках да «Нівы» выходзілі зборнікі паэзіі і прозы мясцовых аўтараў.

Трансфармацыя ў 1990-я

З падзеннем камуністычнага рэжыму і пачаткам рынкавых рэформ у Польшчы сітуацыя змянілася. Дзяржаўнае фінансаванне праз БГКТ стала скарачацца. У пачатку 1990-х гадоў узнік канфлікт паміж рэдакцыяй газеты і Галоўным праўленнем БГКТ. Журналісты імкнуліся да большай незалежнасці і дэмакратызацыі выдання, што не заўсёды супадала з пазіцыяй кансерватыўнага кіраўніцтва таварыства.

У 1992 годзе рэдакцыйны калектыў прыняў рашэнне аддзяліцца ад БГКТ. Для гэтага была створана асобная юрыдычная структура — Праграмная рада тыднёвіка «Ніва», якая стала новым выдаўцом газеты. Першым старшынёй Рады стаў прафесар Мікалай Давідзюк. Гэты крок дазволіў захаваць газету ў перыяд эканамічнай нестабільнасці.

Сучаснасць

Сёння «Ніва» фінансуецца пераважна за кошт грантаў Міністэрства ўнутраных спраў і адміністрацыі Польшчы, прызначаных для падтрымкі нацыянальных меншасцей, а таксама за кошт падпіскі і продажу.

Газета мае электронную версію і актыўна прысутнічае ў інтэрнэце. У 2000-я гады пачалася аблічбоўка архіва выдання. Акрамя друку навін і публіцыстыкі, рэдакцыя займаецца выдавецкай дзейнасцю (кніжная серыя «Бібліятэка Нівы»).

Галоўныя рэдактары

Вядомыя аўтары

На старонках газеты ў розныя гады друкаваліся многія вядомыя дзеячы беларускай культуры і навукі:

Прэміі і ўзнагароды

2018 — ганаровае званне «Заслужаны для Гайнаўскага павета». Узнагарода ад Гайнаўскага стараства; на ўзнагароду вылучаюцца тыя, хто спрычыніўся да развіцця і рэкламы павета^[2].
2021 — Прэмія імя Лукаша Гіршэвіча (надаецца за дасягненні ў галіне супрацоўніцтва паміж народамі Польшчы і Беларусі)^[3].

Крыніцы

↑ ^а ^б The ISSN portal — Paris: ISSN International Centre, 2005. — ISSN 0546-1960
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12131129"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q70460099"></a>
↑ Давід Гайко. Тыднёвік „Ніва” ўзнагароджаны радай Гайнаўскага павета (нявызн.)(недаступная спасылка). Беларускае Радыё Рацыя (9 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 17 сакавіка 2020. Праверана 15 лютага 2018.
↑ Fundacja Kamunikat.org: Лаўрэатам прэміі імя Лукаша Гіршэвіча стала Праграмная рада тыднёвіка «Ніва»

Спасылкі

Афіцыйны сайт «Нівы»
Архіў нумароў «Нівы» у Падляшскай лічбавай бібліятэцы (з 1956 года)

[_87b940068629cc33-1] а ^б The ISSN portal — Paris: ISSN International Centre, 2005. — ISSN 0546-1960
<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q12131129"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q90"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q70460099"></a>

[2] Давід Гайко. Тыднёвік „Ніва” ўзнагароджаны радай Гайнаўскага павета (нявызн.)(недаступная спасылка). Беларускае Радыё Рацыя (9 лютага 2018). Архівавана з першакрыніцы 17 сакавіка 2020. Праверана 15 лютага 2018.

[3] Fundacja Kamunikat.org: Лаўрэатам прэміі імя Лукаша Гіршэвіча стала Праграмная рада тыднёвіка «Ніва»

[1]

[2]

[3]