Рэлігія ў Латвіі

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search

Дамінуючай рэлігіяй у Латвіі з'яўляецца хрысціянства. Лютэранства — асноўная хрысціянская дэнамінацыя, якая пераважае сярод этнічных латышоў, што абумоўлена моцнымі гістарычнымі сувязямі з краінамі Паўночнай Еўропы і Германіяй, у той час як каталіцызм найбольш распаўсюджан ва ўсходняй Латвіі (у вобласці Латгалія), у асноўным з-за польскага ўплыва. Латвійская праваслаўная царква з'яўляецца трэцяй па вялічыні хрысціянскай царквой у Латвіі, прыхільнікамі якой у сваю чаргу, з'яўляецца ў асноўным прадстаўнікі рускамоўнай меншасці.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Латвія была адным з апошніх рэгіёнаў Еўропы, дзе пачало распаўсюджвацца хрысціянства. Жыхары вобласці, якую цяпер займае Латвія практыкавалі фіна-вугорскае і балтыйскае язычніцтва, якія паступова страчвалі свае пазіцыі у часы ранняга Сярэднявечча. У XII—XIII стагоддзях Латвія ўпершыню папала пад уплыў Рымска-каталіцкай царквы, паколькі ў той час хрысціянскія каралі Даніі і Швецыі, а таксама паўночнагерманскія Лівонскі і Тэўтонскі ордэны змагалісь за ўплыў у рэгіёне. Пазней гэты перыяд атрымаў назву Паўночныя крыжовыя паходы.

Часткі ўсходняй Латвіі (у прыватнасці Кукенойскае і Герцыкскае княствы) хутка апынуліся пад уплывам уладароў з дынастыі Рурыкавічаў, якія прынялі праваслаўе яшчэ ў X стагоддзі. Саступіўшы націску Лівонскага ордэна ў XII стагоддзі, уплыў праваслаўнай царквы знік аж да XVIII стагоддзя.

Нягледзячы на хрысціянізацыю, мясцовае насельніцтва ў вясковай мясцовасці захоўвала свае язычніцкія вераванні напрацягу некалькіх стагоддзяў, а асобныя асяродкі язычніцтва захоўваліся ў Латвіі аж да XVII стагоддзя. Разам з іншымі традыцыйнымі святамі, Каляды (Ziemassvētki) і Пасха (Lieldenas) ў Латвіі ўсё яшчэ шмат у чм захоўваюць свае язычніцкія корні.

Падчас Рэфармацыіі вучэнні лютэранства ў паўночнай Германіі і Скандынавіі поўнасцю змянілі рэлігійнае становішча ў краіне, і ў выніку толькі Латгалія засталась каталіцкай, што абумоўлена ўплывам Рэчы Паспалітай. З-за прапаганды ідэй атэізма ў савецкі час і агульнаеўрапейскай тэндэнцыі секулярызацыі, цяпер ўсё дольшая колькасць латышэй сцвяржаюць, што яны не спавядаюць ніякай рэлігіі.

Рэлігія ў Латвіі сёння[правіць | правіць зыходнік]

Евангелічна-лютэранская царква Латвіі налічвае 708 773 веруючых[1]. Рымска-каталіцкая царква ў Латвіі мае 430 000 паслядоўнікаў[2].

Гістарычна склалась так, што ў заходняй і цэнтральнай частках краіны жылі пераважна пратэстанты, а на ўсходзе, асабліва ў Латгальскімрэгіёне — пераважна каталікі, хаця сёння яны ў вялікай колькасі жывуць у тым ліку і ў Рыге і іншых гарадах, у выніку міграцыі з Латгаліі[3]. Гістарычна лютэране складалі большасць у краіне, але камуністычны рэжым аслабіў лютэранства значна больш чым каталіцызм, у выніку чаго лютэран у рэспубліке жыве толькі трохі болей, чым каталікоў. Латвійская праваслаўная царква з'яўляецца паўаўтаномнай і налічвае 370 000 паслядоўнікаў[1]. Праваслаўе пераважае сярод рускага насельніцтва.

На 2011, іудзеяў у Латвіі было 416 чалавек[1]. Налічвалась таксама 146 індуістаў[1] і некалькі сотняў мусульман[1]. Цяпер таксама існуе сучасны неаязычніцкі рух Дыеўтурыба.

Па стану на 2011 год, Міністэрствам юстыцыі Латвіі былі зарэгістраваны 1145 кангрэгацый[1]. гэта лічба ўключае: Лютэране (294), каталікі (250), праваслаўныя (122), баптысты (94), стараабрадцы (69), пяцідзясятнікі (52), адвентысты сёмага дня (51), евангелісты (39), новае пакаленне (18), мусульмане (17), сведкі Іяговы (15), іудзеі (13), метадысты (12), новаапостальцы (11), Харэ Крышна (11), дыеўтурыба (10), буддсты 94), царква Ісуса Хрыста святых апошніх дзён (мармоны) (4) і 18 іншых кангрэгацый.

Зноскі

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Tieslietu ministrijāiesniegtie reliġiko organizāciju pārskati par darbību 2011. gadā (Latvian).
  2. Reliġii Enciklopēdija, Statistika (in Latvian)
  3. Ščerbinskis, Valters Easten Minorities. The Latvian Institute (1999).

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Stradiņš J (1996). «Martin Luther and the impact of the Reformation on the History og Latvija. — Dialoge between Christanty and secularism in Latvia». Annals of european Academy of Sciences and Arts 15. Annals of European Academy of Scences and Arts 15 (VI):75.
  • Klīve V (1993). «The Latvan Struggle for Survival: A Religous Perspective». Humanites and Social Sciences: 51-52.Humanities and Social Sciences (Latvija) (1): 51-52