Уданшань

З пляцоўкі Вікіпедыя
Jump to navigation Jump to search
Комплекс старажытных будынкаў у гарах Удан*
кіт.: 武当山古建筑群**
Сусветная спадчына ЮНЕСКА

Wudangshan pic 2.jpg
Краіна Кітай
Тып Культурны
Крытэрыі i, ii, vi
Спасылка 705
Рэгіён*** Азія
Гісторыя ўключэння
Уключэнне 1994  (18-я сесія)
* Міжнародная канвенцыя «ЮНЕСКА»
** Назва ў афіцыйным англ. спісе
*** Рэгіён па класіфікацыі ЮНЕСКА
Уданшань
Wu Tang.JPG
Храм Наньян на скале
Краіна
Уданшань (Кітай)
Уданшань
Commons-logo.svg Аўдыё, фота і відэа на Вікісховішчы

Уданшань (кіт. трад. 武當山, спр. 武当山 , піньінь: Wǔdāng Shān, пал.: Удан-Шань), гара Удан — невялікі горны хрыбет у правінцыі Хубэй, які знаходзіцца недалёка ад прамысловага горада Шыянь і каля 120 км ад горада Сянфань.

Горы Уданшань знакамітыя сваімі даоскімі манастырамі і храмамі, тут быў даоскі ўніверсітэт, у якім даследавалася медыцына, фармакалогія, сістэмы харчавання, медытацыя і баявыя мастацтвы.

Геаграфія[правіць | правіць зыходнік]

На кітайскіх картах назва «Уданшань» ( кіт. спр. 武当山 ) адносіцца як да ўсяго горнага хрыбта (які цягнецца з усходу на захад уздоўж паўднёвага берага ракі Ханьшуй, перасякаючы некалькі раёнаў Шыяня), так і да невялікай групы вяршынь гэтага хрыбта ў межах гарадскога павета Даньцзянкоу, Шыянь. Апошняя група гор вядома як асяродак даасізму[1].

Па сучасных картах найвышэйшыя пікі гор Удан дасягаюць каля 1612 метраў[1][2].

Часам горы Удан разглядаюцца як «адгалінаванне» хрыбта Дабашань[2], які з'яўляецца галоўнай горнай сістэмай заходняй Хубэй, Шэньсі, Чунцына і Сычуані.

Гісторыя[правіць | правіць зыходнік]

Брама Юань У ў гарах Удан

Вякамі горы Удан былі вядомы як важны асяродак даасізму, славуты сваімі даоскімі варыянтамі баявых мастацтваў тайчы beru[3].

Першае месца пакланення — Храм Пяці Драконаў — было пабудавана па распараджэнні імператара Тай-цзуна з дынастыі Тан[4]. Пазней дабавіліся збудаванні дынастый Сун і Юань. Найбуйнейшы комплекс на гары быў пабудаваны пры дынастыі Мін (14—17 стст.), калі імператар Юнлэ распачаў тут вялікае будаўніцтва каб заручыцца падтрымкай бажаства Сюань У і даосцаў[4].

Храмы час ад часу прыходзілася перабудоўваць, і не ўсе з іх захаваліся. Самыя даўнія захаваныя збудаванні — Залаты Храм і Старажытны Бронзавы Храм, створаныя ў 1307[4]. Іншыя адметныя збудаванні ўключаюць Палац Наньян (збудаваны ў 1285—1310 і пашыраны ў 1312), абгароджаны каменнаю сцяной Забаронены Горад на вяршыні (збудаваны ў 1419) і Храм Пурпурных Аблокаў (збудаваны ў 1119—26, перабудаваны ў 1413 і пашыраны ў 1803—20)[4].

Манастыры, такія як Сад Удан, былі ўключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў 1994[4].

19 студзеня 2003 года 600-гадовы Палац Ючжэньгун у гарах Удан быў ненаўмысна спалены супрацоўнікам школы баявых мастацтваў[5]. Агонь прарваўся ў зал, ператварыўшы ў попел тры пакоі агульнай плошчай 200 м². Пазалочаная статуя Чжан Саньфэна beru, якая звычайна размяшчалася ў Ючжэньгуне, была перанесена ў іншы будынак якраз перад пажарам і дзякуючы гэтаму пазбегла знішчэння ў агні[3].

Архітэктура[правіць | правіць зыходнік]

Архітэктура комплексу спалучае ў сабе найлепшыя дасягненні кітайскай традыцыйнай архітэктуры за апошнія паўтары тысячы гадоў.

Найбольш знамянальныя збудаванні:

  • Забаронены горад, пабудаваны на самай вяршыні гары Цяньчжу (калона, якая падпірае Неба). Горад будуецца ў той жа час, што і Забаронены горад у Пекіне, ён акружаны тоўстай каменнай сцяной і мае чатыры ўваходы. За сцяной — некалькі храмаў і на самай вяршыні — Залаты павільён.
  • Храм Наньян
  • Храм Пурпурных Аблокаў
  • Храм Сына Неба

У масавай культуры[правіць | правіць зыходнік]

Па легендах, гара Уданшань — месца ўзнікнення баявых мастацтваў, і ў прыватнасці тайцзіцюаня, хоць крытычныя даследаванні ставяць гэта пад сумненне.

З манастыром звязана хваля папулярнай культуры — фільмаў жанру ушу і літаратуры аб баявых мастацтвах. Па папулярнасці ў масавай культуры Уданшань стаіць на другім месцы пасля Шааліня.

Галерэя[правіць | правіць зыходнік]

Гл. таксама[правіць | правіць зыходнік]

Зноскі[правіць | правіць зыходнік]

  1. 1,0 1,1 Road Atlas of Hubei (湖北省公路里程地图册; Hubei Sheng Gonglu Licheng Dituce), published by 中国地图出版社 SinoMaps Press, 2007, ISBN 978-7-5031-4380-9. Page 11 (Shiyan City), і карта тэрыторыі Сусветнай спадчыны Уданшань на задняй вокладцы.
  2. 2,0 2,1 Atlas of World Heritage: China. Long River Press. 1 January 2005. pp. 99–100. ISBN 978-1-59265-060-6. http://books.google.com/books?id=tFRgajxu3wIC&pg=PT99. Retrieved on 9 August 2012. 
  3. 3,0 3,1 Wang, Fang. Pilgrimage to Wudang, Beijing Today (May 11, 2004). Праверана 19 красавіка 2008.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Ancient Building Complex in the Wudang Mountains
  5. China's world heritage sites over-exploited, China Daily (December 22, 2006). Праверана 19 красавіка 2008.

Літаратура[правіць | правіць зыходнік]

  • Pierre-Henry de Bruyn, Le Wudang Shan : Histoire des récits fondateurs, Paris, Les Indes savantes, 2010, 444 pp.

Спасылкі[правіць | правіць зыходнік]

Сцяг ЮНЕСКА Сусветная спадчына ЮНЕСКА, аб'ект № 705
рус.англ.фр.